Войти на сайт
13 Мая  2021 года

 

  • Акъыллы башны – тили къысха.
  • Къумурсхала джыйылсала, пилни да джыгъадыла.
  • Малны кют, джерни тюрт.
  • Бетинги сатма, малынгы сат.
  • Иги болса, тамадама – махтау, аман болса, меннге – айыб.
  • Джан саулукъ бермей, сан саулукъ бермезсе.
  • Тёзген – тёш ашар!
  • Айырылмаз джууугъунга, унутмаз сёзню айтма.
  • Ёзденликни джайгъан – джокълукъ.
  • Къулакъдан эсе, кёзге ышан.
  • Ауурну тюбю бла, дженгилни башы бла джюрюген.
  • Адам туугъан джеринде, ит тойгъан джеринде.
  • Тыш элде солтан болгъандан эсе, кесинги элде олтан болгъан игиди!
  • Таугъа чыгъаллыкъ эсенг, тюзде къалма.
  • Босагъа таш юйге кирмей эди, тыбыр таш эшикге чыкъмай эди.
  • Кийиминг бла танылма, адамлыкъ бла таныл.
  • Эртде тургъан бла эртде юйленнген сокъуранмаз.
  • Сёз сёзню айтдырыр.
  • Ашда – бёрю, ишде – ёлю.
  • Ичимден чыкъды хата, къайры барайым сата?
  • Элни кючю – эмеген.
  • Юй ишлеген балта эшикде къалыр.
  • Эшекни не къадар тюйсенг да, ат болмаз.
  • Кютгени беш эчки, сызгъыргъаны уа, джерни джарады.
  • Тенгинг джокъ эсе – изле, бар эсе – сакъла!
  • Ата Джуртуму башы болмасам да, босагъасында ташы болайым.
  • Кюл тюбюндеги от кёрюнмейди.
  • Терслик кетер, тюзлюк джетер.
  • Джашда акъыл джокъ, къартда къарыу джокъ.
  • Къыз чыгъаргъан – къызыл къымжа.
  • Къонакъны къачан кетерин сорма, къачан келлигин сор.
  • Сескекли кесин билдирир.
  • Татлы тилде – сёз ариу, чемер къолда – иш ариу.
  • Келинин тута билмеген, къул этер, къызын тута билмеген, тул этер.
  • Джюрекден джюрекге джол барды.
  • Кёл ашады да, кеси ашады.
  • Ана – юйню кюн джарыгъы.
  • Атынг аманнга чыкъгъандан эсе, джанынг тамагъынгдан чыкъсын.
  • Айран тёгюлсе, джугъусу къалыр.
  • Тёрде – темир таякълы, къаяда – чыпчыкъ аякълы.
  • Рысхы – насыбха къор.
  • Юй кюйдю да, кюйюз чыкъды, ортасындан тюйюш чыкъды.
  • Тилчи тилден къаныкъмаз.
  • Халкъны джырын джырласанг, халкъ санга эжиу этер.
  • Эли джокъну – кёлю джокъ.
  • Иги бла джюрюсенг, джетерсе муратынга, аман бла джюрюсенг, къалырса уятха.
  • Ётюрюкню къуйругъу – бир тутум.
  • Кесинге джетмегенни, кёб сёлешме.
  • Акъыл сабырлыкъ берир.
  • Джашынгы кесинг юретмесенг, джашау юретир.

 

Страницы: 1 2 3 4 5 След.
RSS
Ана тилим - жаным-тиним!
 
Энда бир билдириу
Жер башында эм иги байрамладан бири халкъла аралы кюн ? ана тилни кюню жууукълашып келгени бла байламлы ОЮН хазырлагъаныбызны билдириге сюебиз байрым айны (февраль) 22-чисинде сагъат ючде (15:00) (21-чисинде университетде тюбешиу боллукъду ол кюннге аталып... бизде уа миллет тепсеулени кюнюдю баш кюн... ма аны ючюн ол кюн этерге оноулашханбыз).

"Къаллай оюн?"- деп соргъанла да боллукъ болурла...
Юч команда хазырды: бири "Университет"-ники, бири "Пед.колледж"-ники, ючюнчюсю уа активден къуралгъан "Эльбрусоид"-ни командасы
 
Оюнну къалай бардыдыргъа дейбиз... сизни да шагъырей этейим...

Биринчиден капитанла командала бла (командагъа ат эм да жорукъ (девиз) къурап, ариучукъ танышдырыргъа керекдиле

Назму айтып эришиу. Ол юй ишге берилгенди, алай аны бла къалып къалмай, биз жырладан назмуланы кесип бёлгенбиз, командала аланы жыяргъа керекдиле... жюри къаты болса ол импровизация дегенча... шатык окъургъа керекдиле ол жыыйгъан назмуларындан да бирин...

"Эм акъыллы"- соруула ? жууапла (слайд-конкурс)

"Макъамланы таны" ("Угадай мелодию" оюннга кёре бизни миллет макъмларыбызны таныргъа)

"Ким ариу жырлар?" - караоке дискинден жыр жырларгъа.

"Акъылтокъмакъла" - соруула ? жууапла (слайд-конкурс)

Командала жыйып оюнаргъа, къараргъа сюйгенле ? хош келигиз!
Ариу, сейир тилибизде назму, жыр эришиуле къурай, соруулагъа жууап эте, аламат, тауушлукъ, айбат тилибизни байрамын бардырлыкъбыз!
 
Унутуп къойдум... энтда бир юй иш бергенбиз (творческий конкурс) - ана тилибизде "Эльбрусоид" фондубузгъа атап назму, жыр, эсден жазма, къара сёз бла жазылгъан хапар болса да къурап алайда жыйылгъанлагъа ариучукъ окъургъа
 
мен уже во всю хазырлана турама!
 
Менцик-победительЦикме....................менме эм акъыллыцыкъ
-менцикге
 
хасаньяны кьызы
хау-хау сенцикге
 
Башында билдиргенибизча 22-чи февральда биз жер башында эм иги байрамладан бири халкъла аралы кюн ? ана тилни кюнюн байрамларгъа жыйылгъан эдик.
Назму, жыр эришиуле къурай, соруулагъа жууап эте оюн халда бардыргъанбыз ол кюнню. Бек башында уа бизни сыйлы жюри бла танышдырайым (солдан онга):
Наршауланы Мадина - КъМ радиону малкъар тилде бериулерини редактору.
Мусукаланы Сакинат ? белгили поэт, "Нюр" журналы баш редактору
Кетенчиланы Мусса ? Малкъар кафедраны таматасы.

 
Къауумланы башчылары кеслерини командалары бла танышдырадыла...



"Эльбруоидни" къаууму, башчы - Кючмезланы Исмаил (Балто)

 
"Беш да тау элни къызлары" (Педколледжден)



Къауумну башчысы - Малкъондуланы Люба

 
Къабарты-Малкъар Къырал Университетден "Жанкъозчукъла"-деген атлы къауум



Къауумну башчысы - Ахкубекланы Кулина

 


Бу мажал, ариу къыз а бизни активисткабыз, малкъар тилни бёлюмюнде магистратурада окъуй турады, Айдарланы Марианна жюриге санаргъа болушханды... кёп оюн къурагъаныбыз себепли ажашмай къалыр мадар жокъ эди...
 
 
 
Ана тилге аталгъан бизни белгили поэтлерибиз жазгъан назмуладан биршерин кёлден билип келирге юйге аллай иш берген эдик.

 
- О, манга былай татлы некди тилибиз?
Бек алгъа анамдан эшитгеним себепли.
Манга былай нек багъалыды тилибиз?
Анам башха тил билмегени себепли.
Манга былай аламат некди тилибиз?
Ол анамы тили болгъаны себепли.
Къулийланы Къайсын.
 
Ахкубекланы Кулина кеси къурагъан назмусун окъугъанды



МАЛКЪАР ТИЛИМ!

Малкъар тилим!
Деменгили нарт тилим.
Малкъар тилим!
Ана сют бла келген тилим.

Къушла малкъар тилде жырлайла,
Суула алагъа макъам къурайла
Тауларыбыз ехтемленип сюеледиле,
Малкъар тилге намыс берелле.

О, мени малкъар тилим!
Тауларымча бийик тилим
Сенсе жашаууму магъанасы
Ана тилни жокъду багъасы.

Тургъаны чакълы малкъар тилим
Таулу халкъым жашар
Малкъар халкъым жашаса уа,
Ана тилим жашнар.

Малкъар тилим-
Жашаууму баргъаны
Малкъар тилим
Жюрегими ургъаны.

Малкъар тилим-
Емюрлюк ехтемлигим
Малкъар тилим-
Чексиз санга сюймеклигим!!!
 
"Эльбрусоид" къауумдан къарачайлы къызчыгъыбыз - Эркенланы Фарида назму окъуйду



Ана тил, сенсе ёмюрлюк,
Жашау, асыу да, къарыу да!
Кетген, келлик да биргенге.
О, жокъду сенден ариу да.
Ана тилимде айтханма
Анам деп биринчи кере.
Ана тилимде эшитдим
Бешик жырны да, бёлене.
 
Жюри белгили этген эди назмула айтып эришиуде кимге 1-чи, 2-чи, 3-чю жерле бергенлерин. Школдача 1-чи жерге - 5, экинчиге ? 4, 3 ? 3 балл!
 
Ызы бла Эм акъыллы деген оюнну бардыргъанбыз

Ол юч бёлюмден къуралгъан "Слайд"-оюнду
1) Бир къауум соруу къарачай-малкъар тилни, адетни, намысны юсюнден. Мен соруула бере эдим, оюннга къатышханла жууапларын къагъытха жазып хазырлай эдиле...



14 соруу, тюз жууапха бир балл....

 
 
 
2) "Ким терк!"
Келишгенлерине кёре стрелкала бла кёргюзтюрге керек эди... заманнга этилгени себепли, женгил соруучукъла эдиле...
3) Оюнну ачхычы...Къайсы къауум хорлай бара эсе ол сайлагъанды биринчи кеси сюйген номинацияны. Бир минутха ненча соруугъа жууап этгенлери саналады, тюз жууапха бир балл

 


Сёз ючюн "Эльбрусоид" къауум "Табийгъат" бёлюмню сайлагъан эдиле...

1. Хоразгъа башха тюрлю къалай айтыргъа боллукъду? (къытай, адакъа)
2. Шош желчик (аяз)
3. Ой ..., ... терекчик,
Тюшюп къалгъы эдим жанынга - жырда айтылгъан терекни аты (балли)
4. Битимни жайыучу, кёбейтиучю бюртюк. (урлукъ)
5. Жауун тамычылагъа кюн таякъла тийип, кёкде болуучу къынгыр, кёп тюрсюнлю ыз.(тейри къылыч)
6. Кесини атын айтып, къайсы къанатлы къычырады?( кукук)
7. Жерден ёрге кётюрюлген, гитче таучукъгъа ушагъан жер. (тёш)
8. Жаз башында терекле биринчи не этип башлайдыла? (копал)
9. Жырда къыз теплеген гюллени атлары (жанкъозла)
10. Къайсы кёгет терегинден кенг кетмейди (алма)
11. Тёгереги бегитилип жыйылгъан кёп суу (кёл)
12. Таулада болуучу къалын буз (чыран)
13. Артыкъ сёзню айт:
къоян, тюлкю, тауукъ, бёрю (тауукъ)
14. Къыш жукълаучу жаныуар ...(айыу)
15. Элия деген сёзню синонимии (шибиля)
16. Мажюсю заманда таулула табыныучу терекни аты (раубазы)
17. Къышны ахырында мал орундан, адам юйден чыкъмаучу сууукъ кюнле (балдыражюзле)

Бир такъыйкъагъа ненча соруугъа тюз жууап этгенлери саналгъанды бу оюнда
 
 
Жанкъозчукъла деген къауум а Малкъар литература деген бёлюмню сайлагъан эдиле



1. Малкъар литератураны мурдорун ким салгъанды? (Кязим)
2. Бёлляу деген жырланы кимлеге жырлайдыла? (Сабийлени жукълатханда)
3. Быйыл Мёчюланы Кязимни ненча жыллыгъын белгилейбиз? (151)
4. Халкъ жомакъланы автору кимди? (халкъ)
5. Кёбюсюнде къара сёз бла жазылыучу къыйын сюжетли уллу суратлау чыгъарма (проза)
6. Мёчюланы Кязимни туугъан жери (Шыкъы)
7. Бу кимни суратыды? (Бабаланы Ибрахимни)
8. Юч жазыучуну атларын, тукъумларын айт ( Шауаланы Миналдан, Токъумаланы Жагъафар, Додуланы Аскер...)
9. Бу кимди? (Шауаланы Ибрагим )
10. Гипербола неди? (семиртип, кёбейтип айтыу)
11. Уучулукъгъа баргъанда къайсы жырны жырлагъандыла?(Апсатыны жырын)
12. "Къайсы къолладыла бек огъурлу?" деген назмуну автору (Къулийланы Къайсын)
13. Къулийланы Къайсынны музейи къайдады? (Чегем 1)
14. Назму тизгинлени ахыр сёзлерини эшитилиулерини бирге ушашлыкълары (рифма)
15. Ийнай деген жырны не заманда жырлагъандыла?
16. Сахнада ойнаучу литература чыгъарманы бир тюрлюсю. (пьеса)
17. Таулула гыбытда жау чайкъагъан заманда жырлагъан жырлары (Долай)
Страницы: 1 2 3 4 5 След.
Читают тему (гостей: 1)

 

Написать нам