Расширенный поиск
29 Ноября  2020 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Ашхы атаны – джашы ашхы, ашхы ананы – къызы ашхы.
  • Асхат ашлыкъ сата, юйдегиси ачдан къата.
  • Ишлегенде эринме, ишде чолакъ кёрюнме.
  • Аман хансны – урлугъу кёб.
  • Кюн – узун, ёмюр – къысха.
  • Аман адам элни бир-бирине джау этер.
  • Мухарны эси – ашарыкъда.
  • Ач келгенни – тойдур, кеч келгенни – къондур.
  • Рысхы – сют юсюнде кёмюк кибикди.
  • Башсыз урчукъ тюзюне айланмаз.
  • Адам сёзюнден белгили.
  • Эки итни арасына сюек атма, эки адамны арасында сёз чыгъарма.
  • Акъыл неден да кючлюдю.
  • Кёзюнде тереги болгъан, чёбю болгъаннга кюле эди.
  • Къызбайны юйюне дери сюрсенг, батыр болур.
  • Кёб джат да, бек чаб.
  • Адамны аманы адамны бети бла ойнар.
  • Юй ишлеген балта эшикде къалыр.
  • Таукелге нюр джауар.
  • Эшекни не къадар тюйсенг да, ат болмаз.
  • Элде адам къалмаса, ит тахтагъа минер.
  • Билимсиз иш бармаз.
  • Ёзденликни кёбю ётюрюк.
  • Ёнгкюч къууана барыр, джылай келир.
  • Къазанны башы ачыкъ болса, итге уят керекди.
  • Кийиминг бла танылма, адамлыкъ бла таныл.
  • Эшекге миннген – биринчи айыб, андан джыгъылгъан – экинчи айыб.
  • Акъыл сабырлыкъ берир.
  • Кирсизни – саны таза, халалны – къаны таза.
  • Джюрекден джюрекге джол барды.
  • Орундукъ тюбюнде атылсам да, орта джиликме, де да айлан.
  • Хунаны тюбюн къазсанг, юсюнге ауар.
  • Юй кюйдю да, кюйюз чыкъды, ортасындан тюйюш чыкъды.
  • Ачыу алгъа келсе, акъыл артха къалады.
  • Ашхылыкъ джерде джатмайды, аманлыкъ суугъа батмайды.
  • Къулакъдан эсе, кёзге ышан.
  • Атлыны кёрсе, джаяуну буту талыр.
  • Аджашхан тёгерек айланыр.
  • Джашынгы кесинг юретмесенг, джашау юретир.
  • Кесине гебен этелмеген, биреуге черен эте эди.
  • Тили узунну, намысы – къысха.
  • Уллу сёлешме да, уллу къаб.
  • Къар – келтирди, суу – элтди.
  • Джарлыны эшигин махтагъан джабар.
  • Ач бёрюге мекям джокъ.
  • Ашхы адам – халкъ байлыгъы, ашхы джер – джашау байлыгъы.
  • Сютден ауузу кюйген, суугъа юфгюре эди.
  • Билгенни къолу къарны джандырыр.
  • Атынг аманнга чыкъгъандан эсе, джанынг тамагъынгдан чыкъсын.
  • Халкъны юйю – туугъан джери.

Революцияны юсюнден оюмларын айтдыла

04.07.2017 0 1193  Таппасханланы А.
Тюнене Гуманитар тинтиўлени институтунда Октябрь революцияны 100-жыллыгъына жораланнган регион конференция болгъанды. Анга, кеси алимлерибизден сора да, РСО-Аланияны келечилери да къатышхандыла. Битеў да 20 чакълы докладчы кеслерини оюмларын туўра этгендиле. 

Конференцияны къурагъанладан бири институтну Жаш алимлерини советини председатели Наталья Вариводады. Ол чертгенича, бюгюнлюкде революцияны юсюнден оюмла кёпдюле. Бу тюбешиўню баш магъанасы да адамлагъа аны кемчиликлерини, иги жанларыны да юслеринден сёлешип, кеси кёз къарамларын къоруўларгъа онг бериўдю.

Жыйылыўну институтну директоруну илму иш жаны бла орунбасары Махийланы Людмила ачханды. Ол, 1917 жылны революциясы кёп тюрсюнлю болгъанын белгилеп, докладчыла жыйылгъанлагъа сейир оюмларын туўра этерле деп сакълагъанын билдиргенди.

Большевиклени Шимал Кавказда миллет политикаларына жораланнган доклад бла ўа жыйылгъанланы алларында институтну жангы тарых секторуну баш илму къуллукъчусу Тетуўланы Алим сёлешгенди. Ол 1917-1937 жыллада миллет сейир, миллет энчилик дегенча ангыламла революцияны сейирлеринде «жутулуп» къалгъанларын белгилегенди.

- Болсада Россейни къурамына кирген аз санлы миллетле социал-экономика жаны бла алгъа атлам этгенлерин унутургъа жарамаз. Алай большевиклени бла меньшевиклени бир тилли болалмагъанлары терроргъа жол ачханды. Зорлукъ а не заманда да игилик келтирмейди, - дегенди Тетуў улу.


Суратны тюбюнде жазылгъаны: «Народы Кавказа! 
Царские генералы, помещики и капиталисты огнем и мечом душили нашу свободу
 и продавали вашу страну иноземным банкирам. 
Красная Армия Советской России победила ваших врагов; 
она принесла вам освобождение от кабалы и богачей.
Да здравствует Советский Кавказ!»

Дагъыда аны оюмуна кёре, бюгюнлюкде да, ючюнчю дуния урушну къоркъуўу туўра болгъанда, къырал таматала аны жолун кесер ючюн бир тилли болургъа, барысына да тап келлик оноў этерге керекдиле.

Андан сора да, Алим Инзрелович революциягъа дери адамла къара танымай жашагъанларын да чертгенди. Сёз ючюн, ол билдиргеннге кёре, таўлу халкъны арасында билимлилени саны бир процентге да жетмей эди, къабартылылада да ол кёрюмдю бир процентден аз аслам эди. Ызы бла пединститут да ачылгъан эди. Алай бла КъМАССР саўлай къырал бла бирге модернизацияны ызына тохтайды.

Конференция бу теманы юсю бла миллетлени жашаўлары, алчы адамларыбызны къадарлары къалай бла къуралгъанларын ачыкъларгъа онг бергенди.

Таппасханланы Аминат,

(Нет голосов)

  • Нравится

Комментариев нет