Расширенный поиск
25 Июля  2017 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Джарлы тюеге минсе да, ит къабар.
  • Джырчы джырчыгъа – къарнаш.
  • Джылар джаш, атасыны сакъалы бла ойнар.
  • Эринчекге кюн узун.
  • Юй кюйдю да, кюйюз чыкъды, ортасындан тюйюш чыкъды.
  • Онгсузну – джакъла, тенгликни – сакъла.
  • Билимсиз иш бармаз.
  • Баш болса, бёрк табылыр.
  • Къарын къуру болса, джюрек уру болур.
  • Баргъанынга кёре болур келгенинг.
  • Малны кют, джерни тюрт.
  • Тойгъанлыкъ къойгъа джарашады.
  • Акъыллы эркиши атын махтар, акъылсыз эркиши къатынын махтар.
  • Ашда – бёрю, ишде – ёлю.
  • Азыкълы ат арымаз, къатыны аман джарымаз.
  • Эркиши – от, тиширыу – суу.
  • Кёб ант этген, кёб ётюрюк айтыр.
  • Ашын ашагъанынгы, башын да сыйла.
  • Къоркъакъны кёзю экили кёрюр.
  • Дуния аламаты сен эсенг да, игиме деб айтма.
  • Тилчиден кери бол.
  • Ашыкъгъанны этеги бутуна чырмалыр.
  • Джолунга кёре – джюрюшюнг, джагъанга кёре – юлюшюнг.
  • Къартны сыйын кёрмеген, къартлыгъында сыйлы болмаз.
  • Къатын байлыкъны сюер, эр саулукъну сюер.
  • Ашыкъгъан cуу, тенгизге джетмез.
  • Аууз сакълагъан – джан сакълар.
  • Къалгъан ишге къар джауар.
  • Бёрю да ач къалмасын, эчки да ашалмасын.
  • Къонакъ болсанг, ийнакъ бол.
  • Огъурлуну сёзю – суу, огъурсузну сёзю – уу.
  • Чыкълы кюнде чыкъмагъан, чыкъса къуру кирмеген.
  • Адам боллукъ, атламындан белгили болур.
  • Дууулдаса – бал чибин, къонса – къара чибин.
  • Джюз элде джюз ёгюзюм болгъандан эсе, джюз джууугъум болсун.
  • Ойнай билмеген, оюн бузар.
  • Ашына кёре табагъы, балына кёре къалагъы.
  • Бек анасы джыламаз.
  • Рысхы джалгъанды: келген да этер, кетген да этер.
  • Кийимни бир кюнню аясанг, минг кюннге джарар.
  • Ач къарным, тынч къулагъым.
  • Баланы адам этген анады.
  • Суу кетер, таш къалыр.
  • Джигер – джаннга къыйынлыкъ.
  • Урама да – ёледи, сатама да – келеди.
  • Тамчы таш тешер.
  • Борчунг бар эсе, хурджунунга ойлаб узал.
  • Эртде тургъан бла эртде юйленнген сокъуранмаз.
  • Эркишиге тары кебек танг кёрюнюр.
  • Эски джаугъа ышанма.

Революцияны юсюнден оюмларын айтдыла

04.07.2017 0 97  Таппасханланы А.
Тюнене Гуманитар тинтиўлени институтунда Октябрь революцияны 100-жыллыгъына жораланнган регион конференция болгъанды. Анга, кеси алимлерибизден сора да, РСО-Аланияны келечилери да къатышхандыла. Битеў да 20 чакълы докладчы кеслерини оюмларын туўра этгендиле. 

Конференцияны къурагъанладан бири институтну Жаш алимлерини советини председатели Наталья Вариводады. Ол чертгенича, бюгюнлюкде революцияны юсюнден оюмла кёпдюле. Бу тюбешиўню баш магъанасы да адамлагъа аны кемчиликлерини, иги жанларыны да юслеринден сёлешип, кеси кёз къарамларын къоруўларгъа онг бериўдю.

Жыйылыўну институтну директоруну илму иш жаны бла орунбасары Махийланы Людмила ачханды. Ол, 1917 жылны революциясы кёп тюрсюнлю болгъанын белгилеп, докладчыла жыйылгъанлагъа сейир оюмларын туўра этерле деп сакълагъанын билдиргенди.

Большевиклени Шимал Кавказда миллет политикаларына жораланнган доклад бла ўа жыйылгъанланы алларында институтну жангы тарых секторуну баш илму къуллукъчусу Тетуўланы Алим сёлешгенди. Ол 1917-1937 жыллада миллет сейир, миллет энчилик дегенча ангыламла революцияны сейирлеринде «жутулуп» къалгъанларын белгилегенди.

- Болсада Россейни къурамына кирген аз санлы миллетле социал-экономика жаны бла алгъа атлам этгенлерин унутургъа жарамаз. Алай большевиклени бла меньшевиклени бир тилли болалмагъанлары терроргъа жол ачханды. Зорлукъ а не заманда да игилик келтирмейди, - дегенди Тетуў улу.


Суратны тюбюнде жазылгъаны: «Народы Кавказа! 
Царские генералы, помещики и капиталисты огнем и мечом душили нашу свободу
 и продавали вашу страну иноземным банкирам. 
Красная Армия Советской России победила ваших врагов; 
она принесла вам освобождение от кабалы и богачей.
Да здравствует Советский Кавказ!»

Дагъыда аны оюмуна кёре, бюгюнлюкде да, ючюнчю дуния урушну къоркъуўу туўра болгъанда, къырал таматала аны жолун кесер ючюн бир тилли болургъа, барысына да тап келлик оноў этерге керекдиле.

Андан сора да, Алим Инзрелович революциягъа дери адамла къара танымай жашагъанларын да чертгенди. Сёз ючюн, ол билдиргеннге кёре, таўлу халкъны арасында билимлилени саны бир процентге да жетмей эди, къабартылылада да ол кёрюмдю бир процентден аз аслам эди. Ызы бла пединститут да ачылгъан эди. Алай бла КъМАССР саўлай къырал бла бирге модернизацияны ызына тохтайды.

Конференция бу теманы юсю бла миллетлени жашаўлары, алчы адамларыбызны къадарлары къалай бла къуралгъанларын ачыкъларгъа онг бергенди.

Таппасханланы Аминат,

(Нет голосов)

  • Нравится

Комментариев нет