Расширенный поиск
19 Июня  2018 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Аджал соруб келмез, келсе, къайтыб кетмез.
  • Биреуге аманлыкъны тилеме да, кесинге ашхылыкъны тиле.
  • Урама да – ёледи, сатама да – келеди.
  • Таякъ этден ётер, тил сюекден ётер.
  • Ойнай-ойнай кёз чыгъар.
  • Акъыл къартда, джашда тюйюлдю – башдады.
  • Орну джокъну – сыйы джокъ.
  • Джаным-тиним – окъуу, билим.
  • Босагъа таш юйге кирмей эди, тыбыр таш эшикге чыкъмай эди.
  • Халкъны юйю – туугъан джери.
  • Сакъ юйюне сау барыр.
  • Аман киши кеси юйюнде – къонакъ.
  • Келинин тута билмеген, къул этер, къызын тута билмеген, тул этер.
  • Бичгенде ашыкъма, тикгенде ашыкъ.
  • Къралынгы – душмандан, башынгы от бла суудан сакъла.
  • Aдам боллукъ, сыфатындан белгили.
  • Урунуу – насыбны анасы.
  • Джолунга кёре – джюрюшюнг, джагъанга кёре – юлюшюнг.
  • Туз, гырджын аша, тюзлюк бла джаша.
  • Ётюрюкден тюбю джокъ, кёлтюрюрге джиби джокъ.
  • Къызгъанчдан ычхыныр, мухардан ычхынмаз.
  • Махтаннган къыз, тойда джукълар.
  • Чабакъсыз кёлге къармакъ салгъанлыкъгъа, чабакъ тутмазса.
  • Ач бёрюге мекям джокъ.
  • Биреуню къыйынлыгъы бла кесинге джол ишлеме.
  • Ач къарным, тынч къулагъым.
  • Накъырда – кертини келечиси.
  • Ишни аллы бла къууанма да, арты бла къууан.
  • Хансыз джомакъ болмаз.
  • Ауругъанны сау билмез, ач къарынны токъ билмез.
  • Нёгер болсанг, тенг бол, тенг болмасанг, кенг бол.
  • Аш берме да, къаш бер.
  • Таукел къуру къалмаз.
  • Чыбыкълыкъда бюгюлмеген, къазыкълыкъда бюгюлмей эди.
  • Билгенни къолу къарны джандырыр.
  • Мухардан ач ычхынмаз.
  • Байны оноуу, джарлыгъа джарамаз.
  • Эки итни арасына сюек атма, эки адамны арасында сёз чыгъарма.
  • Уруну арты – къуру.
  • Байма, деб да, къууанма, джарлыма, деб да, джылама.
  • Ашарыкъда сайлагъаннга – чий гырджын.
  • Сёз сёзню айтдырыр.
  • Азыгъы аз, алгъа къабар, аты аман, алгъа чабар.
  • Узун джолну барсанг, бюгюн келирсе, къысха джолну барсанг, тамбла келирсе.
  • Адам сёзюнден белгили.
  • Юреннген ауруу къалмаз.
  • Байлыкъ келсе, акъыл кетер.
  • Джылыгъа джылан илешир.
  • Къолу уллу – асыу, аягъы уллу – джарсыу.
  • Рысхы джалгъанды: келген да этер, кетген да этер.

Революцияны юсюнден оюмларын айтдыла

04.07.2017 0 526  Таппасханланы А.
Тюнене Гуманитар тинтиўлени институтунда Октябрь революцияны 100-жыллыгъына жораланнган регион конференция болгъанды. Анга, кеси алимлерибизден сора да, РСО-Аланияны келечилери да къатышхандыла. Битеў да 20 чакълы докладчы кеслерини оюмларын туўра этгендиле. 

Конференцияны къурагъанладан бири институтну Жаш алимлерини советини председатели Наталья Вариводады. Ол чертгенича, бюгюнлюкде революцияны юсюнден оюмла кёпдюле. Бу тюбешиўню баш магъанасы да адамлагъа аны кемчиликлерини, иги жанларыны да юслеринден сёлешип, кеси кёз къарамларын къоруўларгъа онг бериўдю.

Жыйылыўну институтну директоруну илму иш жаны бла орунбасары Махийланы Людмила ачханды. Ол, 1917 жылны революциясы кёп тюрсюнлю болгъанын белгилеп, докладчыла жыйылгъанлагъа сейир оюмларын туўра этерле деп сакълагъанын билдиргенди.

Большевиклени Шимал Кавказда миллет политикаларына жораланнган доклад бла ўа жыйылгъанланы алларында институтну жангы тарых секторуну баш илму къуллукъчусу Тетуўланы Алим сёлешгенди. Ол 1917-1937 жыллада миллет сейир, миллет энчилик дегенча ангыламла революцияны сейирлеринде «жутулуп» къалгъанларын белгилегенди.

- Болсада Россейни къурамына кирген аз санлы миллетле социал-экономика жаны бла алгъа атлам этгенлерин унутургъа жарамаз. Алай большевиклени бла меньшевиклени бир тилли болалмагъанлары терроргъа жол ачханды. Зорлукъ а не заманда да игилик келтирмейди, - дегенди Тетуў улу.


Суратны тюбюнде жазылгъаны: «Народы Кавказа! 
Царские генералы, помещики и капиталисты огнем и мечом душили нашу свободу
 и продавали вашу страну иноземным банкирам. 
Красная Армия Советской России победила ваших врагов; 
она принесла вам освобождение от кабалы и богачей.
Да здравствует Советский Кавказ!»

Дагъыда аны оюмуна кёре, бюгюнлюкде да, ючюнчю дуния урушну къоркъуўу туўра болгъанда, къырал таматала аны жолун кесер ючюн бир тилли болургъа, барысына да тап келлик оноў этерге керекдиле.

Андан сора да, Алим Инзрелович революциягъа дери адамла къара танымай жашагъанларын да чертгенди. Сёз ючюн, ол билдиргеннге кёре, таўлу халкъны арасында билимлилени саны бир процентге да жетмей эди, къабартылылада да ол кёрюмдю бир процентден аз аслам эди. Ызы бла пединститут да ачылгъан эди. Алай бла КъМАССР саўлай къырал бла бирге модернизацияны ызына тохтайды.

Конференция бу теманы юсю бла миллетлени жашаўлары, алчы адамларыбызны къадарлары къалай бла къуралгъанларын ачыкъларгъа онг бергенди.

Таппасханланы Аминат,

(Нет голосов)

  • Нравится

Комментариев нет