Расширенный поиск
23 Января  2018 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Ариу джол аджал келтирмез.
  • Тулпарлыкъ, билекден тюл – джюрекден.
  • Тынгылагъан тынгы бузар.
  • Сууда джау джокъ, кёб сёзде магъана джокъ.
  • Агъач – джерни чырайы, кийим – эрни чырайы.
  • Къарыусузгъа кюлме, онгсузгъа тийме.
  • Чёбню кёлтюрсенг, тюбюнден сёз чыгъар.
  • Акъыл аздырмаз, билим тоздурмаз.
  • Эл ауузу – элек, анга ийнаннган – халек.
  • Ишлерге уял да, ашаргъа табма.
  • Ауузу бла къуш тута айланады.
  • Эртде тургъан бла эртде юйленнген сокъуранмаз.
  • Ойнаб айтсанг да, эслеб айт.
  • Айранны сюйген, ийнек тутар.
  • Джерни букъусу кёкге къонмаз.
  • Джашынгы кесинг юретмесенг, джашау юретир.
  • Ариу – кёзге, акъыл – джюрекге.
  • Мадар болса, къадар болур.
  • Эки ойлашыб, бир сёлешген.
  • Олтуруб кёрюнмей эди да, ёрге туруб кёрюне эди.
  • Ашхы адам – халкъ байлыгъы, ашхы джер – джашау байлыгъы.
  • Къолу уллу – асыу, аягъы уллу – джарсыу.
  • Насыблы элин сюер, насыбсыз кесин сюер.
  • Бозаны арты дауур болур.
  • Тойгъанлыкъ къойгъа джарашады.
  • Ёпкелегенни ашы татлы болады.
  • Джыгъылгъанны сырты джерден тоймаз.
  • Тели турса – той бузар.
  • Бир онгсуз адам адет чыгъарды, деб эштирик тюлсе.
  • Джылкъыдан – ат чыгъар, тукъумдан – джаш чыгъар.
  • Шекер бла туз – бир болмаз, ушамагъан – юй болмаз.
  • Тил – миллетни джаны.
  • Тамчы таш тешер.
  • Мухар, кеси тойса да, кёзю тоймаз.
  • Кечеси – аяз, кюню – къыш, джарлы къаргъагъа бир аш тюш!
  • Тау башында, тау болмаз, джангыз терек, бау болмаз.
  • Къартны бурнун сюрт да, оноугъа тут.
  • Джарлы джети элни сёзюн этер.
  • Айтылгъан сёз ызына къайтмаз.
  • Хансыз джомакъ болмаз.
  • Аманны эки битли тону болур, бирин сеннге кийдирир, бирин кеси киер.
  • Къонакъны къачан кетерин сорма, къачан келлигин сор.
  • Аман эсирсе, юйюн ояр.
  • Адебни адебсизден юрен.
  • Хоншуну тауугъу къаз кёрюнюр, келини къыз кёрюнюр.
  • Адам сёзюнден белгили.
  • Ишлегенден, къарагъан уста.
  • Тешигини къатында, чычхан да батыр болур.
  • Аллахдан тилесенг, кёб тиле.
  • Эки элинги тыйсанг, джети элде махталырса.

Революцияны юсюнден оюмларын айтдыла

04.07.2017 0 353  Таппасханланы А.
Тюнене Гуманитар тинтиўлени институтунда Октябрь революцияны 100-жыллыгъына жораланнган регион конференция болгъанды. Анга, кеси алимлерибизден сора да, РСО-Аланияны келечилери да къатышхандыла. Битеў да 20 чакълы докладчы кеслерини оюмларын туўра этгендиле. 

Конференцияны къурагъанладан бири институтну Жаш алимлерини советини председатели Наталья Вариводады. Ол чертгенича, бюгюнлюкде революцияны юсюнден оюмла кёпдюле. Бу тюбешиўню баш магъанасы да адамлагъа аны кемчиликлерини, иги жанларыны да юслеринден сёлешип, кеси кёз къарамларын къоруўларгъа онг бериўдю.

Жыйылыўну институтну директоруну илму иш жаны бла орунбасары Махийланы Людмила ачханды. Ол, 1917 жылны революциясы кёп тюрсюнлю болгъанын белгилеп, докладчыла жыйылгъанлагъа сейир оюмларын туўра этерле деп сакълагъанын билдиргенди.

Большевиклени Шимал Кавказда миллет политикаларына жораланнган доклад бла ўа жыйылгъанланы алларында институтну жангы тарых секторуну баш илму къуллукъчусу Тетуўланы Алим сёлешгенди. Ол 1917-1937 жыллада миллет сейир, миллет энчилик дегенча ангыламла революцияны сейирлеринде «жутулуп» къалгъанларын белгилегенди.

- Болсада Россейни къурамына кирген аз санлы миллетле социал-экономика жаны бла алгъа атлам этгенлерин унутургъа жарамаз. Алай большевиклени бла меньшевиклени бир тилли болалмагъанлары терроргъа жол ачханды. Зорлукъ а не заманда да игилик келтирмейди, - дегенди Тетуў улу.


Суратны тюбюнде жазылгъаны: «Народы Кавказа! 
Царские генералы, помещики и капиталисты огнем и мечом душили нашу свободу
 и продавали вашу страну иноземным банкирам. 
Красная Армия Советской России победила ваших врагов; 
она принесла вам освобождение от кабалы и богачей.
Да здравствует Советский Кавказ!»

Дагъыда аны оюмуна кёре, бюгюнлюкде да, ючюнчю дуния урушну къоркъуўу туўра болгъанда, къырал таматала аны жолун кесер ючюн бир тилли болургъа, барысына да тап келлик оноў этерге керекдиле.

Андан сора да, Алим Инзрелович революциягъа дери адамла къара танымай жашагъанларын да чертгенди. Сёз ючюн, ол билдиргеннге кёре, таўлу халкъны арасында билимлилени саны бир процентге да жетмей эди, къабартылылада да ол кёрюмдю бир процентден аз аслам эди. Ызы бла пединститут да ачылгъан эди. Алай бла КъМАССР саўлай къырал бла бирге модернизацияны ызына тохтайды.

Конференция бу теманы юсю бла миллетлени жашаўлары, алчы адамларыбызны къадарлары къалай бла къуралгъанларын ачыкъларгъа онг бергенди.

Таппасханланы Аминат,

(Нет голосов)

  • Нравится

Комментариев нет