Расширенный поиск
23 Января  2018 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Кийим тукъум сордурур.
  • Адеб этмеген, адеб кёрмез.
  • Бети – къучакълар, джюреги – бычакълар.
  • Юйюнг бла джау болгъандан эсе, элинг бла джау бол.
  • Чомартха Тейри да борчлуду.
  • Мени джылытмагъан кюн, меннге тиймесин!
  • Эркиши – от, тиширыу – суу.
  • Ата Джуртун танымагъан, атасын да танымаз.
  • Кёб джашагъан – кёб билир.
  • Кийиминг бла танылма, адамлыкъ бла таныл.
  • Атадан ёксюз – бир ёксюз, анадан ёксюз – эки ёксюз.
  • Джылар джаш, атасыны сакъалы бла ойнар.
  • Зар адамны насыбы болмаз.
  • Артына баргъанны, къатына барма.
  • Ашхы адам – халкъ байлыгъы, ашхы джер – джашау байлыгъы.
  • Ана – юйню кюн джарыгъы.
  • Гырджын – тепсини тамадасы.
  • Болджал ишни бёрю ашар.
  • Бетинги сатма, малынгы сат.
  • Джаш болсун, къыз болсун, акъылы, саны тюз болсун.
  • Тёрде – темир таякълы, къаяда – чыпчыкъ аякълы.
  • Ач келгенни – тойдур, кеч келгенни – къондур.
  • Эки элинги тыйсанг, джети элде махталырса.
  • Тамырсыз терекге таянма – джыгъылырса.
  • Алма терегинден кери кетмез.
  • Сабий кёргенин унутмаз.
  • Къызын тута билмеген, тул этер, джашын тута билмеген, къул этер.
  • Билмезни кёзю кёрмез, этмезни къулагъы эшитмез.
  • Байны къызы баймакъ болса да, юйде къалмаз!
  • Огъурлуну сёзю – суу, огъурсузну сёзю – уу.
  • Биреуге аманлыкъ этиб, кесинге игилик табмазса.
  • Магъанасыз сёз – тауушсуз сыбызгъы.
  • Кийимни бир кюнню аясанг, минг кюннге джарар.
  • Эрине къаргъыш этген къатын, эрнин къабар.
  • Кенгеш болса, уруш болмаз.
  • Ёгюзню мюйюзлери ауурлукъ этмейдиле.
  • Ойнай билмеген, оюн бузар.
  • Акъыл неден да кючлюдю.
  • Кюл тюбюндеги от кёрюнмейди.
  • Ачыу алгъа келсе, акъыл артха къалады.
  • Хазыр ашха – терен къашыкъ.
  • Телиге акъыл салгъандан эсе, ёлгеннге джан салырса.
  • Эркишиге тары кебек танг кёрюнюр.
  • Ким бла джюрюсенг, аны кёзю бла кёрюнюрсе.
  • Къыйынлы джети элге оноу этер.
  • Акъыллы башны – тили къысха.
  • Эл ауузу – элек, анга ийнаннган – халек.
  • Юй кюйдю да, кюйюз чыкъды, ортасындан тюйюш чыкъды.
  • Кёзден кетген, кёлден да кетеди.
  • Арбаз къынгырды да, ийнек сауалмайма.

«Хаж къылыў – ол экскурсия тюйюлдю»

23.08.2016 0 684  Тикаланы Ф.
Быйыл, хар замандача, «Мамырлыкъ» жандаўурлукъ фондну башчысы Ахматланы Назир муслийманлагъа борчлу жолоўчулукъгъа – хаж къылыўгъа – хазырланады. Ол таматалыкъ этген къаўумгъа Къабарты-Малкъардан, Къарачай-Черкесден, Ингушетиядан, Чеченден, Ставрополь крайдан 80-нге жуўукъ адам жыйылгъанды.

Ала жолгъа 28–29 августда чыгъарыкъдыла. Атланыў эки тюрлю боллукъду. Биринчи къаўумгъа самолёт бла Минеральные Воды шахардан Дубайгъа учуп, андан ары Мединагъа дери автобуслада барыргъа тюшерикди. Алагъа башчылыкъны «Ислам в Евразии» газетни редактору Аккайланы Хасим хажи этерикди. Экинчи къаўум а «Минеральные Воды» аэропортдан тюзюнлей Джиддагъа учарыкъды.

Бу кюнледе уа Назир хажи сыйлы жолгъа тебирегенле бла тюбешгенди. Жыйылыўну аллында РФ-ни Таможня службасыны келечиси Россейни къырал чегинден ётгенде жорукъланы юслеринден айтханды. Ол ангылатханыча, хар адамгъа да биргесине самолётха 50 килограмм жюк алыргъа жарайды, 10 минг доллардан кёбю болгъаннга уа декларацияны жарашдырыргъа тийишлиди.

Биргегизге элтген китапла ючюн сакъ болуругъузну тилейме. Бирле билмегенлей РФ-де жюрютюрге эркин этилмеген затланы аладыла, таможняда уа аны бла байламлы чырмаўла чыгъадыла. Сюдню оноўу бла РФ-де жюрютюлюрге эркин болмагъан чыгъармаланы тизмеси бла шагъырейленип, биргегизге элтген китапла ары киргенлерин бла къалгъанларын кёрюгюз, – дегенди ол.

Ызы бла Ахматланы Назир хаж къылыўну жорукъларыны юслеринден айтханды. Аны аллында уа ол борчлары ючюн сюд приставланы службасы бегим жарашдыргъанла бар эселе, ахчаны тёлегенден сора да ведомствону тизмесинден кетерилирге кереклисин эсгертгенди. Ансыз Россейни къырал чегинден ётерге эркин этилмейди.

Бу кезиўде муслийманлагъа сыйлы Меккагъа жер башыны хар къыралындан да мингле бла адамла келедиле. Халкъ асыры кёпден, аланы арасында тас болуп къалыргъа къоркъуў да барды. Быллай жарсыўгъа тюшмез ючюн а, хар жолоўчугъа да къолларында жюрютюрча энчи буўунлукъла бериледиле. Аны юсюнде уа адам къайдан келгени, къаўумну башчысыны аты жазылыпдыла. 

«Сизден тилеригим, аланы къолугъузда жюрютюгюз, телефонларыгъызны ёчюлтмегиз. Къонакъ юйден ары-бери чыгъа эсегиз а, къаўумну таматасына билдиригиз. Биз бу сыйлы жерлеге экскурсиягъа бармайбыз. Барыбызны да баш борчубуз хаж къылыргъады», – дегенди Ахмат улу.

Къаўум, хар замандача, кёп миллетли болгъанды. Бир жанындан ол игиди. Алай башха жанындан а адамланы арасында даўлашла, ангылашынмаўлукъла чыкъмай къалмайдыла.

«Мында биз барыбыз да муслийманлабыз деп, анда уа миллетлеге юлешинип, кёчгюнчюлюкню, Орта Азияны сагъынып, даўлашып башлайдыла. Неда бир жол бир тиширыў, башхала бла бир отоўда къалыргъа унамай, къонакъ юйюню коридорунда олтуруп тургъанды.

Быллай хапарла, ишле ахырда болмасынла. Сиз ары бир биригиз бла ушакъ этерге угъай, Аллахны борчун толтурургъа, анга табыныргъа, тилекле этерге, дуўала тутаргъа барасыз да, аны юсюнден сагъыш этигиз. Бу жолоўчулукъну магъанасын ангыласагъыз, тёшек да излерик тюйюлсюз», – дегенди ол.

Мединада ала 3 кечени бла 4 кюнню турлукъдула. Назир хажи бу заманны тилекле этерге, дуўала окъургъа чакъыргъанды. 

«Биз Мухаммад файгъамбарны, Аллахны саламы анга болсун, межгитини къатында къонакъ юйде турлукъбуз. Ары жаяў жюрюрге боллукъду. Бу межгитде къылгъан намазыгъызны суўабы башха жерледе этилгенден минг кереге уллуду. Аллахны ыразылыгъын табаргъа быллай уллу онгугъуз бола тургъанлай, заманыгъызны бош ушакъла бардырып ётдюрмегиз», – деп чакъыргъанды.

Арафа къаяда, Мина эм Муздалифа ёзенледе толтурулгъан тёреле да сюзюлгендиле. Бирле Арафа таўну тюз тёппесине чыкъмаса, хаж къабыл болмагъан сунадыла. Алай Ахмат улу Мухаммад файгъамбарны хадислеринде таўну тийреси да Арафа болгъаны айтылгъанын эсгертгенди.

«Ол  былайгъа адамла сыйынмазлыкъларын ангылап, аны тийресинде тохтаргъа да эркинлик бергенди. Башына чыгъама деп, заманны къоратмагъыз. Андан эсе дуўала, тилекле этигиз», – дегенди эмда хар кюн да жыйылыўла бардырылып, къаллай тёреле толтуруллукълары, къаллай дуўала окъуллукълары ангылатылып турлукъларын чертгенди.

Жыйылыўдан сора Назир хажи бизни газет бла этген ушакъда экономика къытлыкъ муслийманланы къолайлыкъларына уллу себеплик этгенин чертгенди. «Аллахны аллында борчларын толтурургъа излегенле, алай онглары болмагъанла кёпдюле. Алагъа болушлукъгъа уа  «Комбинированный» путёвкала жарашдырылгъандыла. Аланы багъасы 1990 долларды. Аны сайлагъанлагъа бир кесек къыйналыргъа да тюшерикди, алай биз алагъа онг тапдырыргъа кюреширикбиз.

Бу путёвкаланы хайырындан а хаж къылыргъа чыкъгъанланы саны иги да кёбейгенди. Аны юсюнден кечирек билип, документлерин заманында жарашдыралмай къалгъанла да бардыла. Арт жыллада уа хажгъа баргъанланы арасында жаш адамла аслам болгъанларын айтыргъа сюеме», – дегенди ол.

Башха путёвкала андан багъадыла – 3600 доллар. Алай аны сайлагъанла заманларын аш-суў излерге къоратмай, аны намаз къылыўда, тилекле этиўде ётдюрюрге боллукъдула. «Бизни республикада къолларындан келген адамла бек кёпдюле, ма бу къаўумгъа керекли ахчаны саўлай кеслери берип къояллыкъла да бардыла. Алай, жарсыўгъа, ала диннге артыкъ уллу магъана бермейдиле. Алай адам къуруда бу дуниясыны юсюнден сагъыш этмей, ол дуниясына да къайгъырыргъа керекди. Жамаўатыбыз а алыкъа аны ангыламагъанды», – дегенди ол ушагъыбызны ахырында.

Тикаланы Фатима,

(Нет голосов)

  • Нравится

Комментариев нет