Расширенный поиск
2 Марта  2021 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Аман къатын алгъан, арыр, иги къатын алгъан джарыр.
  • Чомартны къолу берекет.
  • Дуния аламаты сен эсенг да, игиме деб айтма.
  • Абынмазлыкъ аякъ джокъ, джангылмазлыкъ джаякъ джокъ.
  • Ата Джуртун танымагъан, атасын да танымаз.
  • Миллетни бойну – базыкъ, аны бла кюрешген – джазыкъ.
  • Тамчы таш тешер.
  • Къыйынлы джети элге оноу этер.
  • Атадан ёксюз – бир ёксюз, анадан ёксюз – эки ёксюз.
  • Тойгъан джерге джети къайт.
  • Къарт айтханны этмеген, къартаймаз.
  • Джумушакъ сёз къаты таякъны сындырыр.
  • Кёл ашады да, кеси ашады.
  • Ариу сёзде ауруу джокъ.
  • Биреу ашаб къутулур, биреу джалаб тутулур.
  • Окъугъан озар, окъумагъан тозар.
  • Рысхысына кёре, джаш ёсер, къышлыгъына кёре, мал ёсер.
  • Зар адам ашынгы ашар, кесинги сатар.
  • Сёз сёзню айтдырыр.
  • Зарда марда джокъ.
  • Къонакъны къачан кетерин сорма, къачан келлигин сор.
  • Бермеген къол, алмайды.
  • Ауругъан – джашаудан умутчу.
  • Ауругъанны сау билмез, ач къарынны токъ билмез.
  • Джеринден айырылгъан – джети джылар, джуртундан айырылгъан – ёлгюнчю джылар.
  • Аман эсирсе, юйюн ояр.
  • Къошда джокъгъа – юлюш джокъ.
  • Ачны эсинде – аш.
  • Акъыллы – эл иеси, тели – эл баласы.
  • Ичимден чыкъды хата, къайры барайым сата?
  • Сангырау къулакъ эл бузар.
  • Бал ашаргъа сюе эсенг, чибин ургъаннга тёз.
  • Сабыр джетер муратха, сабырсыз къалыр уятха.
  • Арыгъан къош чамчы болур.
  • Ауузу бла къуш тута айланады.
  • Тилде сюек болмаса да, сюек сындырыр.
  • Тас болгъан бычакъны сабы – алтын.
  • Алим болгъандан эсе, адам болгъан къыйынды.
  • Джигер – джаннга къыйынлыкъ.
  • Мадар болса, къадар болур.
  • Орну джокъну – сыйы джокъ.
  • Баш – акъыл ючюн, акъылман – халкъ ючюн.
  • Кёл – къызбай, къол – батыр.
  • Ёзденликни кёбю ётюрюк.
  • Керилген да, ургъан кибикди.
  • Эрине къаргъыш этген къатын, эрнин къабар.
  • Азыкъ аз болса, эртде орун сал.
  • Иесиз малны бёрю ашар.
  • Джан саулукъ бермей, сан саулукъ бермезсе.
  • Тойгъан антын унутур.

«Хаж къылыў – ол экскурсия тюйюлдю»

23.08.2016 0 1510  Тикаланы Ф.
Быйыл, хар замандача, «Мамырлыкъ» жандаўурлукъ фондну башчысы Ахматланы Назир муслийманлагъа борчлу жолоўчулукъгъа – хаж къылыўгъа – хазырланады. Ол таматалыкъ этген къаўумгъа Къабарты-Малкъардан, Къарачай-Черкесден, Ингушетиядан, Чеченден, Ставрополь крайдан 80-нге жуўукъ адам жыйылгъанды.

Ала жолгъа 28–29 августда чыгъарыкъдыла. Атланыў эки тюрлю боллукъду. Биринчи къаўумгъа самолёт бла Минеральные Воды шахардан Дубайгъа учуп, андан ары Мединагъа дери автобуслада барыргъа тюшерикди. Алагъа башчылыкъны «Ислам в Евразии» газетни редактору Аккайланы Хасим хажи этерикди. Экинчи къаўум а «Минеральные Воды» аэропортдан тюзюнлей Джиддагъа учарыкъды.

Бу кюнледе уа Назир хажи сыйлы жолгъа тебирегенле бла тюбешгенди. Жыйылыўну аллында РФ-ни Таможня службасыны келечиси Россейни къырал чегинден ётгенде жорукъланы юслеринден айтханды. Ол ангылатханыча, хар адамгъа да биргесине самолётха 50 килограмм жюк алыргъа жарайды, 10 минг доллардан кёбю болгъаннга уа декларацияны жарашдырыргъа тийишлиди.

Биргегизге элтген китапла ючюн сакъ болуругъузну тилейме. Бирле билмегенлей РФ-де жюрютюрге эркин этилмеген затланы аладыла, таможняда уа аны бла байламлы чырмаўла чыгъадыла. Сюдню оноўу бла РФ-де жюрютюлюрге эркин болмагъан чыгъармаланы тизмеси бла шагъырейленип, биргегизге элтген китапла ары киргенлерин бла къалгъанларын кёрюгюз, – дегенди ол.

Ызы бла Ахматланы Назир хаж къылыўну жорукъларыны юслеринден айтханды. Аны аллында уа ол борчлары ючюн сюд приставланы службасы бегим жарашдыргъанла бар эселе, ахчаны тёлегенден сора да ведомствону тизмесинден кетерилирге кереклисин эсгертгенди. Ансыз Россейни къырал чегинден ётерге эркин этилмейди.

Бу кезиўде муслийманлагъа сыйлы Меккагъа жер башыны хар къыралындан да мингле бла адамла келедиле. Халкъ асыры кёпден, аланы арасында тас болуп къалыргъа къоркъуў да барды. Быллай жарсыўгъа тюшмез ючюн а, хар жолоўчугъа да къолларында жюрютюрча энчи буўунлукъла бериледиле. Аны юсюнде уа адам къайдан келгени, къаўумну башчысыны аты жазылыпдыла. 

«Сизден тилеригим, аланы къолугъузда жюрютюгюз, телефонларыгъызны ёчюлтмегиз. Къонакъ юйден ары-бери чыгъа эсегиз а, къаўумну таматасына билдиригиз. Биз бу сыйлы жерлеге экскурсиягъа бармайбыз. Барыбызны да баш борчубуз хаж къылыргъады», – дегенди Ахмат улу.

Къаўум, хар замандача, кёп миллетли болгъанды. Бир жанындан ол игиди. Алай башха жанындан а адамланы арасында даўлашла, ангылашынмаўлукъла чыкъмай къалмайдыла.

«Мында биз барыбыз да муслийманлабыз деп, анда уа миллетлеге юлешинип, кёчгюнчюлюкню, Орта Азияны сагъынып, даўлашып башлайдыла. Неда бир жол бир тиширыў, башхала бла бир отоўда къалыргъа унамай, къонакъ юйюню коридорунда олтуруп тургъанды.

Быллай хапарла, ишле ахырда болмасынла. Сиз ары бир биригиз бла ушакъ этерге угъай, Аллахны борчун толтурургъа, анга табыныргъа, тилекле этерге, дуўала тутаргъа барасыз да, аны юсюнден сагъыш этигиз. Бу жолоўчулукъну магъанасын ангыласагъыз, тёшек да излерик тюйюлсюз», – дегенди ол.

Мединада ала 3 кечени бла 4 кюнню турлукъдула. Назир хажи бу заманны тилекле этерге, дуўала окъургъа чакъыргъанды. 

«Биз Мухаммад файгъамбарны, Аллахны саламы анга болсун, межгитини къатында къонакъ юйде турлукъбуз. Ары жаяў жюрюрге боллукъду. Бу межгитде къылгъан намазыгъызны суўабы башха жерледе этилгенден минг кереге уллуду. Аллахны ыразылыгъын табаргъа быллай уллу онгугъуз бола тургъанлай, заманыгъызны бош ушакъла бардырып ётдюрмегиз», – деп чакъыргъанды.

Арафа къаяда, Мина эм Муздалифа ёзенледе толтурулгъан тёреле да сюзюлгендиле. Бирле Арафа таўну тюз тёппесине чыкъмаса, хаж къабыл болмагъан сунадыла. Алай Ахмат улу Мухаммад файгъамбарны хадислеринде таўну тийреси да Арафа болгъаны айтылгъанын эсгертгенди.

«Ол  былайгъа адамла сыйынмазлыкъларын ангылап, аны тийресинде тохтаргъа да эркинлик бергенди. Башына чыгъама деп, заманны къоратмагъыз. Андан эсе дуўала, тилекле этигиз», – дегенди эмда хар кюн да жыйылыўла бардырылып, къаллай тёреле толтуруллукълары, къаллай дуўала окъуллукълары ангылатылып турлукъларын чертгенди.

Жыйылыўдан сора Назир хажи бизни газет бла этген ушакъда экономика къытлыкъ муслийманланы къолайлыкъларына уллу себеплик этгенин чертгенди. «Аллахны аллында борчларын толтурургъа излегенле, алай онглары болмагъанла кёпдюле. Алагъа болушлукъгъа уа  «Комбинированный» путёвкала жарашдырылгъандыла. Аланы багъасы 1990 долларды. Аны сайлагъанлагъа бир кесек къыйналыргъа да тюшерикди, алай биз алагъа онг тапдырыргъа кюреширикбиз.

Бу путёвкаланы хайырындан а хаж къылыргъа чыкъгъанланы саны иги да кёбейгенди. Аны юсюнден кечирек билип, документлерин заманында жарашдыралмай къалгъанла да бардыла. Арт жыллада уа хажгъа баргъанланы арасында жаш адамла аслам болгъанларын айтыргъа сюеме», – дегенди ол.

Башха путёвкала андан багъадыла – 3600 доллар. Алай аны сайлагъанла заманларын аш-суў излерге къоратмай, аны намаз къылыўда, тилекле этиўде ётдюрюрге боллукъдула. «Бизни республикада къолларындан келген адамла бек кёпдюле, ма бу къаўумгъа керекли ахчаны саўлай кеслери берип къояллыкъла да бардыла. Алай, жарсыўгъа, ала диннге артыкъ уллу магъана бермейдиле. Алай адам къуруда бу дуниясыны юсюнден сагъыш этмей, ол дуниясына да къайгъырыргъа керекди. Жамаўатыбыз а алыкъа аны ангыламагъанды», – дегенди ол ушагъыбызны ахырында.

Тикаланы Фатима,

(Нет голосов)

  • Нравится

Комментариев нет