Расширенный поиск
26 Июня  2017 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Къолунгдан къуймакъ ашатсанг да, атаны борчундан къутулмазса.
  • Къызны минг тилер, бир алыр.
  • Къонакъ кёб келюучю юйню, къазаны отдан тюшмез.
  • Эки элинги тыйсанг, джети элде махталырса.
  • Тенги кёбню джау алмаз, акъылы кёбню дау алмаз.
  • Айыбны суу бла джууалмазса.
  • Адам къаллай бир ишленмесе, аллай бир кесин уллу кёреди.
  • Аманны къуугъан, аманлыкъ табар.
  • Билим къая тешер.
  • Ойнай билмеген, оюн бузар.
  • Харам къарнашдан, халал тенг ашхы.
  • Кёзден кетген, кёлден да кетеди.
  • Джюрек кёзден алгъа кёрюр.
  • Керти сёзге тёре джокъ.
  • Насыблыны баласы кюн кюнден да баш болур, насыбсызны баласы, кюн кюнден да джаш болур.
  • Къозулугъунда тоймагъан, къойлугъунда тоймаз.
  • Ишин билген, аны сыйын чыгъарады.
  • Тешик этген тынчды, аны джамагъан къыйынды.
  • Экеулен сёлеше тура эселе, орталарына барыб кирме.
  • Джарлыны эшигин махтагъан джабар.
  • Ойнай билмеген, уруб къачар.
  • Ашаса, ашамаса да, бёрюню ауузу – къан.
  • Къуру гыбыт бек дыгъырдар.
  • Чакъырылмагъан къонакъ – орунсуз.
  • Ишни аллы бла къууанма да, арты бла къууан.
  • Ата джурт – алтын бешик.
  • Байны оноуу, джарлыгъа джарамаз.
  • Аллахдан тилесенг, кёб тиле.
  • Къар – келтирди, суу – элтди.
  • Байлыкъ адамны сокъур этер.
  • Хантына кёре тузу, юйюне кёре къызы.
  • Бозаны арты дауур болур.
  • Чакъырылгъанны аты, чакъырылмагъанны багъасы болур.
  • Джыгъылгъанны сырты джерден тоймаз.
  • Мал кёб болса, джууукъ кёб болур.
  • Тилсиз миллет джокъ болур.
  • Тешигини къатында, чычхан да батыр болур.
  • Арбаз къынгырды да, ийнек сауалмайма.
  • Тойчу джашха къарама, къойчу джашха къара.
  • Ёлюр джаннга, ёкюл джокъ.
  • Ачлыкъда тары гырджын халыуадан татлы.
  • Къанны къан бла джуума, аманны аман бла къуума.
  • Аш иеси бла татлыды.
  • Ёпкелегенни ашы татлы болады.
  • Къыз чыгъаргъан – къызыл къымжа.
  • Ашхы тенг джолгъа салыр, аман тенг джолдан тайдырыр.
  • Накъырданы арты керти болур.
  • Эринчекни аурууу – кёб.
  • Рысхы джалгъанды: келген да этер, кетген да этер.
  • Тил джюрекге джол ишлейди.

Сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара

12.07.2016 0 619  Аппаева Л.

Фото Евгения Триско

2003 жылдан башлап бизни жашаўубузгъа «Эльбрусоид» деген сёз эркин кирип тебирейди. Эсгерсек, ол жылланы заманын къыйын жыллагъа санайма мен. Нек дегенде? Адамла армаў болуп, эски жашаўну этегинден тутуп, тюрлениўле апчытып, тенгизге батаргъа къоркъгъан, къарыўсуз къанатлылагъа ушай эдиле – къыйын эди сайлаў жоллары. 

Мен, устазча айтсам, ол жылла сабийлени окъутуў-айныў жолларында да бек къыйын жылла эдиле: Къарачайда, Малкъарда да сабийлени, жаш тёлюню тюз жолгъа юйретген мекямла жокъ эдиле, «Кёрген кёргенин этер  кёчген арбасын жегер», дегенлей, къарап, иги, магъаналы затлагъа юйренир амалла да бек аз эдиле. Ма ол жыллада жаш тёлюбюзге Эльбрусоид энчи «Тейри эшик ачхан эди». Мени къолума «Эльбрусоид» дайджестни биринчи номери тюшгенде, жюрегиме бир уллу къуўанч келген эди. Мен студентлериме: «Эльбрусоид – сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара болду бизге», – деп, алагъа дерслеримде дайджестни окъугъан эдим.

«Къуралыўлукъ болгъан жерде монглукъ къурумайды» деген сёзге кертичилей къала, эльбрусоидчуланы хар ишлери да кереклисича къуралып, бир сатыргъа тизилип бара эдиле. Жашау тенгизинде армаў болуп тургъан жаш тёлюге, баш таяндырыр жер ачылгъанына барыбыз да къуўана эдик. Кертиликге, тюзлюкге къуллукъ этиўню муратха салып ишлеген Эльбрусоидну къуралыў жолу къыйын болса да – этген ишлерини магъанасы, сыйлылыгъы баям эди. Къысха заманны ичинде Къарачайда, Малкъарда, битеў Шимал Кавказда эм диаспораларыбызда да атын айтдырып, жаш тёлюбюзню бир отжагъагъа итиндирген – ол бек уллу усталыкъ эди. Не жаны бла да билимлерин ёсдюрген амалладан сора да конкурслада, тюрлю-тюрлю кружоклада, спортда, тепсегенде, жырларгъанда кеслерин сынаргъа онглары болгъан жаш адамларыбызны жюреклеринде ышаннгылы от жандыра билгендиле Эльбрусоидну ишчилери. 

Устазны иши – излеўдю. Эльбрусоидну проектлери не жаны бла да сабийлеге айнытыў онг бергенлери ючюн, ала бизге, устазлагъа да, керек кюнюбюзде ышаннгылы таянчакъ болгъандыла. Алгъын жыллада эсибизге, тюшюбюзге да келмеген, кеси тилибизге жомакъланы (мультфильмлени) кёчюрюў проектни магъанасыны юсюнден айтыргъа уа сёз тапхан окъуна къыйынды. Ары дери ана тиллеринде шатык, кесгин сёлеше билмеген сабийлерибизге къаллай бир уллу методика болушлукъдула ала! 

Арт жыллада ФГОС-ну (Федеральный государственный образовательный стандарт) жангы излемлери устазланы бек апчытып, ала ол излемге кёре материалла тапмай къыйналгъанларын кёп кере эшитгенбиз. Эльбрусоидну проектлери уа устазлагъа «алтын хазна» болуп, болушадыла, къуўандырадыла. Бюгюнлюкде устазлагъа, студентлеге, сабийлеге, ата-аналагъа да бирча керекли материалланы Эльбрусоидну порталында табаргъа боллукьду. Аланы бир жерде табып хайырланыў, кьаллай бир болушлукъду барыбызгъа да! 

Бизни баш борчубуз – сабийлени жюреклеринде миллет сезимле туўдуруў, аланы тюз жолгъа салыў эсе, Эльбрусоид ол борчну оздуруп да толтурады, дейме. Мени ишим жаш тёлю бла байламлы болгъаны себепли, аланы кёллендирип – кёп бийик жоллагъа итиндирген Тотуркъулланы Алийге, устазча, анача, жюрек ыразылыгъымы билдирирге сюеме. Жер бышына жаратылып, жаланда кеслери ючюн жашагъан адамла кёпдюле, Алий а миллетим деп, уллу муратла салып, ол борчну сыйлы, жетишимли толтурады. Эр кишиге жашаў къадарында юйюрню мурдор ташын бегитиў аны бек баш кишилик борчу эсе – Алий Къарачайны, Малкъарны да миллет отжагъасын игиликге, тюзлюкге, таўкелликге итиндире, ёхтем бегитгенди. Бюгюнгю жашаўубузну сыйлы кюню халкъыбызны жетишимлери бла байламлы эсе, Эльбрусоид – ол тамбла кюнюбюзню ышангылы таянчагъыды.

Аппайланы Лариса,
КъМКьУ-ну педагогика колледжини устазы



(Голосов: 1, Рейтинг: 5)

  • Нравится

Комментариев нет