Расширенный поиск
16 Января  2019 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Ата Джуртуму башы болмасам да, босагъасында ташы болайым.
  • Ач келгенни – тойдур, кеч келгенни – къондур.
  • Сууда джау джокъ, кёб сёзде магъана джокъ.
  • Аш иеси бла татлыды.
  • Тойгъан джерге джети къайт.
  • Сёз – кюмюш, джыр – алтын.
  • Гугук кесини атын айтыб къычыргъанча, мен, мен деб нек тураса?
  • Юйюнгден чыкъдынг – кюнюнгден чыкъдынг.
  • Болджал ишни бёрю ашар.
  • Бозанг болмагъан джерге, къалагъынгы сукъма.
  • Ойнаб айтсанг да, эслеб айт.
  • Таула не мийик болсала да, аууш табылыр.
  • Кесинге джетмегенни, кёб сёлешме.
  • Уллу суу бла уллу ауруудан башынгы сакъла.
  • Къошда джокъгъа – юлюш джокъ.
  • Ишлерге уял да, ашаргъа табма.
  • Илму – джашауну джолу.
  • Джуртун къоругъан озар.
  • Таш ата билмеген, башына урур.
  • Тилчиден кери бол.
  • Ат басханны джер билед.
  • Бети бедерден, намыс сакълама.
  • Урама да – ёледи, сатама да – келеди.
  • Иги – алгъыш этер, аман – къаргъыш этер.
  • Нафысынгы айтханын этме, намысынгы айтханын эт.
  • Кёб ант этген, кёб ётюрюк айтыр.
  • Тешигини къатында, чычхан да батыр болур.
  • Таукел адам тау тешер.
  • Миллетни бойну – базыкъ, аны бла кюрешген – джазыкъ.
  • Айран ичген – къутулду, джугъусун джалагъан – тутулду.
  • Чабар ат – джетген къыз.
  • Экеу тутушса, биреу джыгъылыр.
  • Чоюнну башы ачыкъ болса, итге уят керекди.
  • Арбаз сайлама да, хоншу сайла.
  • Таш бла ургъанны, аш бла ур.
  • Ёгюзню мюйюзлери ауурлукъ этмейдиле.
  • Къолунгдан къуймакъ ашатсанг да, атаны борчундан къутулмазса.
  • Джан саулукъ бермей, сан саулукъ бермезсе.
  • Суу кетер, таш къалыр.
  • Чыбыкълыкъда бюгюлмеген, къазыкълыкъда бюгюлмей эди.
  • Баш болса, бёрк табылыр.
  • Эл ауузу – элия.
  • Байдан умут эте, джарлыдан ёгюз багъасы къорады.
  • Къарнынг къанлынга кийирир.
  • Сангырау къулакъ эл бузар.
  • Къоркъакъны кёзю экили кёрюр.
  • Баш – акъыл ючюн, акъылман – халкъ ючюн.
  • Тулпарлыкъ, билекден тюл – джюрекден.
  • Адеб джокъда, намыс джокъ.
  • Элде адам къалмаса, ит тахтагъа минер.

Сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара

12.07.2016 0 1164  Аппаева Л.

Фото Евгения Триско

2003 жылдан башлап бизни жашаўубузгъа «Эльбрусоид» деген сёз эркин кирип тебирейди. Эсгерсек, ол жылланы заманын къыйын жыллагъа санайма мен. Нек дегенде? Адамла армаў болуп, эски жашаўну этегинден тутуп, тюрлениўле апчытып, тенгизге батаргъа къоркъгъан, къарыўсуз къанатлылагъа ушай эдиле – къыйын эди сайлаў жоллары. 

Мен, устазча айтсам, ол жылла сабийлени окъутуў-айныў жолларында да бек къыйын жылла эдиле: Къарачайда, Малкъарда да сабийлени, жаш тёлюню тюз жолгъа юйретген мекямла жокъ эдиле, «Кёрген кёргенин этер  кёчген арбасын жегер», дегенлей, къарап, иги, магъаналы затлагъа юйренир амалла да бек аз эдиле. Ма ол жыллада жаш тёлюбюзге Эльбрусоид энчи «Тейри эшик ачхан эди». Мени къолума «Эльбрусоид» дайджестни биринчи номери тюшгенде, жюрегиме бир уллу къуўанч келген эди. Мен студентлериме: «Эльбрусоид – сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара болду бизге», – деп, алагъа дерслеримде дайджестни окъугъан эдим.

«Къуралыўлукъ болгъан жерде монглукъ къурумайды» деген сёзге кертичилей къала, эльбрусоидчуланы хар ишлери да кереклисича къуралып, бир сатыргъа тизилип бара эдиле. Жашау тенгизинде армаў болуп тургъан жаш тёлюге, баш таяндырыр жер ачылгъанына барыбыз да къуўана эдик. Кертиликге, тюзлюкге къуллукъ этиўню муратха салып ишлеген Эльбрусоидну къуралыў жолу къыйын болса да – этген ишлерини магъанасы, сыйлылыгъы баям эди. Къысха заманны ичинде Къарачайда, Малкъарда, битеў Шимал Кавказда эм диаспораларыбызда да атын айтдырып, жаш тёлюбюзню бир отжагъагъа итиндирген – ол бек уллу усталыкъ эди. Не жаны бла да билимлерин ёсдюрген амалладан сора да конкурслада, тюрлю-тюрлю кружоклада, спортда, тепсегенде, жырларгъанда кеслерин сынаргъа онглары болгъан жаш адамларыбызны жюреклеринде ышаннгылы от жандыра билгендиле Эльбрусоидну ишчилери. 

Устазны иши – излеўдю. Эльбрусоидну проектлери не жаны бла да сабийлеге айнытыў онг бергенлери ючюн, ала бизге, устазлагъа да, керек кюнюбюзде ышаннгылы таянчакъ болгъандыла. Алгъын жыллада эсибизге, тюшюбюзге да келмеген, кеси тилибизге жомакъланы (мультфильмлени) кёчюрюў проектни магъанасыны юсюнден айтыргъа уа сёз тапхан окъуна къыйынды. Ары дери ана тиллеринде шатык, кесгин сёлеше билмеген сабийлерибизге къаллай бир уллу методика болушлукъдула ала! 

Арт жыллада ФГОС-ну (Федеральный государственный образовательный стандарт) жангы излемлери устазланы бек апчытып, ала ол излемге кёре материалла тапмай къыйналгъанларын кёп кере эшитгенбиз. Эльбрусоидну проектлери уа устазлагъа «алтын хазна» болуп, болушадыла, къуўандырадыла. Бюгюнлюкде устазлагъа, студентлеге, сабийлеге, ата-аналагъа да бирча керекли материалланы Эльбрусоидну порталында табаргъа боллукьду. Аланы бир жерде табып хайырланыў, кьаллай бир болушлукъду барыбызгъа да! 

Бизни баш борчубуз – сабийлени жюреклеринде миллет сезимле туўдуруў, аланы тюз жолгъа салыў эсе, Эльбрусоид ол борчну оздуруп да толтурады, дейме. Мени ишим жаш тёлю бла байламлы болгъаны себепли, аланы кёллендирип – кёп бийик жоллагъа итиндирген Тотуркъулланы Алийге, устазча, анача, жюрек ыразылыгъымы билдирирге сюеме. Жер бышына жаратылып, жаланда кеслери ючюн жашагъан адамла кёпдюле, Алий а миллетим деп, уллу муратла салып, ол борчну сыйлы, жетишимли толтурады. Эр кишиге жашаў къадарында юйюрню мурдор ташын бегитиў аны бек баш кишилик борчу эсе – Алий Къарачайны, Малкъарны да миллет отжагъасын игиликге, тюзлюкге, таўкелликге итиндире, ёхтем бегитгенди. Бюгюнгю жашаўубузну сыйлы кюню халкъыбызны жетишимлери бла байламлы эсе, Эльбрусоид – ол тамбла кюнюбюзню ышангылы таянчагъыды.

Аппайланы Лариса,
КъМКьУ-ну педагогика колледжини устазы



(Голосов: 1, Рейтинг: 5)

  • Нравится

Комментариев нет