Расширенный поиск
21 Мая  2018 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Малны кют, джерни тюрт.
  • Къартны бурнун сюрт да, оноугъа тут.
  • Окъ къызбайны джокълайды.
  • Чомартха хар кюн да байрамды.
  • Нарт сёз къарт болмаз.
  • Сибиртки да сыйлы болду, кюрек да кюнлю болду.
  • Бир абыннган – минг сюрюнюр.
  • Элиб деген, элге болушур.
  • Танг атмайма десе да, кюн къоярыкъ тюйюлдю.
  • Адамны артындан къара сабан сюрме.
  • Тилчи бир сагъатха айлыкъ хата этер.
  • Иги джашны ышаны – аз сёлешиб, кёб тынгылар.
  • Орну джокъну – сыйы джокъ.
  • «Ёгюз, джаргъа джууукъ барма, меннге джюк боллукъса», - дегенди эшек.
  • Уллу сёзде уят джокъ.
  • Мураты болгъанны джюрек тебюую башхады.
  • Чакъырылмагъан къонакъ къачан кетерин сормаз.
  • Садакъачыны джаны – къапчыгъында.
  • Суу кетер, таш къалыр.
  • Джюрекге ариу – кёзге да ариу.
  • Ашда – бёрю, ишде – ёлю.
  • Ишни ахырын ойламай, аллын башлама.
  • Бети бедерден, намыс сакълама.
  • Джыйырма къойну юч джыйырма эбзе кюте эди.
  • Аууз сакълагъан – джан сакълар.
  • Эри аманны, къатыны – аман.
  • Адам туугъан джеринде, ит тойгъан джеринде.
  • Биреу къой излей, биреу той излей.
  • Эл элде бирер малынг болгъандан эсе, бирер тенгинг болсун.
  • Таш бла ургъанны, аш бла ур.
  • Зар адамны насыбы болмаз.
  • Джумушакъ терекни къурт ашар.
  • Суу ичген шауданынга тюкюрме.
  • Айранны сюйген, ийнек тутар.
  • Къулакъдан эсе, кёзге ышан.
  • Билим – акъылны чырагъы.
  • Билимли ёлмез, билимсиз кёрмез.
  • Тешик этген тынчды, аны джамагъан къыйынды.
  • Ёгюзню мюйюзюнден тутадыла, адамны сёзюнден тутадыла.
  • Битмегеннге сакъал – танг.
  • Ата Джуртуму башы болмасам да, босагъасында ташы болайым.
  • Тамбла алтындан бюгюн багъыр ашхы.
  • Эки ойлашыб, бир сёлешген.
  • Адамны аманы адамны бети бла ойнар.
  • Аз сёлешген, къайгъысыз турур.
  • Ётюрюкню башын керти кесер.
  • Къумурсхала джыйылсала, пилни да джыгъадыла.
  • Эринчекни эр алмаз, эр алса да, кёл салмаз, кёл салса да, кёб бармаз!
  • Ауузу бла къуш тута айланады.
  • Атлыны кёрсе, джаяуну буту талыр.

Сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара

12.07.2016 0 938  Аппаева Л.

Фото Евгения Триско

2003 жылдан башлап бизни жашаўубузгъа «Эльбрусоид» деген сёз эркин кирип тебирейди. Эсгерсек, ол жылланы заманын къыйын жыллагъа санайма мен. Нек дегенде? Адамла армаў болуп, эски жашаўну этегинден тутуп, тюрлениўле апчытып, тенгизге батаргъа къоркъгъан, къарыўсуз къанатлылагъа ушай эдиле – къыйын эди сайлаў жоллары. 

Мен, устазча айтсам, ол жылла сабийлени окъутуў-айныў жолларында да бек къыйын жылла эдиле: Къарачайда, Малкъарда да сабийлени, жаш тёлюню тюз жолгъа юйретген мекямла жокъ эдиле, «Кёрген кёргенин этер  кёчген арбасын жегер», дегенлей, къарап, иги, магъаналы затлагъа юйренир амалла да бек аз эдиле. Ма ол жыллада жаш тёлюбюзге Эльбрусоид энчи «Тейри эшик ачхан эди». Мени къолума «Эльбрусоид» дайджестни биринчи номери тюшгенде, жюрегиме бир уллу къуўанч келген эди. Мен студентлериме: «Эльбрусоид – сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара болду бизге», – деп, алагъа дерслеримде дайджестни окъугъан эдим.

«Къуралыўлукъ болгъан жерде монглукъ къурумайды» деген сёзге кертичилей къала, эльбрусоидчуланы хар ишлери да кереклисича къуралып, бир сатыргъа тизилип бара эдиле. Жашау тенгизинде армаў болуп тургъан жаш тёлюге, баш таяндырыр жер ачылгъанына барыбыз да къуўана эдик. Кертиликге, тюзлюкге къуллукъ этиўню муратха салып ишлеген Эльбрусоидну къуралыў жолу къыйын болса да – этген ишлерини магъанасы, сыйлылыгъы баям эди. Къысха заманны ичинде Къарачайда, Малкъарда, битеў Шимал Кавказда эм диаспораларыбызда да атын айтдырып, жаш тёлюбюзню бир отжагъагъа итиндирген – ол бек уллу усталыкъ эди. Не жаны бла да билимлерин ёсдюрген амалладан сора да конкурслада, тюрлю-тюрлю кружоклада, спортда, тепсегенде, жырларгъанда кеслерин сынаргъа онглары болгъан жаш адамларыбызны жюреклеринде ышаннгылы от жандыра билгендиле Эльбрусоидну ишчилери. 

Устазны иши – излеўдю. Эльбрусоидну проектлери не жаны бла да сабийлеге айнытыў онг бергенлери ючюн, ала бизге, устазлагъа да, керек кюнюбюзде ышаннгылы таянчакъ болгъандыла. Алгъын жыллада эсибизге, тюшюбюзге да келмеген, кеси тилибизге жомакъланы (мультфильмлени) кёчюрюў проектни магъанасыны юсюнден айтыргъа уа сёз тапхан окъуна къыйынды. Ары дери ана тиллеринде шатык, кесгин сёлеше билмеген сабийлерибизге къаллай бир уллу методика болушлукъдула ала! 

Арт жыллада ФГОС-ну (Федеральный государственный образовательный стандарт) жангы излемлери устазланы бек апчытып, ала ол излемге кёре материалла тапмай къыйналгъанларын кёп кере эшитгенбиз. Эльбрусоидну проектлери уа устазлагъа «алтын хазна» болуп, болушадыла, къуўандырадыла. Бюгюнлюкде устазлагъа, студентлеге, сабийлеге, ата-аналагъа да бирча керекли материалланы Эльбрусоидну порталында табаргъа боллукьду. Аланы бир жерде табып хайырланыў, кьаллай бир болушлукъду барыбызгъа да! 

Бизни баш борчубуз – сабийлени жюреклеринде миллет сезимле туўдуруў, аланы тюз жолгъа салыў эсе, Эльбрусоид ол борчну оздуруп да толтурады, дейме. Мени ишим жаш тёлю бла байламлы болгъаны себепли, аланы кёллендирип – кёп бийик жоллагъа итиндирген Тотуркъулланы Алийге, устазча, анача, жюрек ыразылыгъымы билдирирге сюеме. Жер бышына жаратылып, жаланда кеслери ючюн жашагъан адамла кёпдюле, Алий а миллетим деп, уллу муратла салып, ол борчну сыйлы, жетишимли толтурады. Эр кишиге жашаў къадарында юйюрню мурдор ташын бегитиў аны бек баш кишилик борчу эсе – Алий Къарачайны, Малкъарны да миллет отжагъасын игиликге, тюзлюкге, таўкелликге итиндире, ёхтем бегитгенди. Бюгюнгю жашаўубузну сыйлы кюню халкъыбызны жетишимлери бла байламлы эсе, Эльбрусоид – ол тамбла кюнюбюзню ышангылы таянчагъыды.

Аппайланы Лариса,
КъМКьУ-ну педагогика колледжини устазы



(Голосов: 1, Рейтинг: 5)

  • Нравится

Комментариев нет