Расширенный поиск
21 Октября  2017 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Бермеген къол, алмайды.
  • Тыш элде солтан болгъандан эсе, кесинги элде олтан болгъан игиди!
  • Чомарт бергенин айтмаз.
  • Аш берме да, къаш бер.
  • Намысы джокъну – дуниясы джокъ.
  • Аманнга да, игиге да оноусуз къатышма.
  • Керек ташны ауурлугъу джокъ.
  • Тойгъандан сора, ашны сёкме.
  • Джаным-тиним – окъуу, билим.
  • Нёгерсизни джолу узун.
  • Танг атмайма десе да, кюн къоярыкъ тюйюлдю.
  • Ойнаб айтсанг да, эслеб айт.
  • Адам боллукъ, атламындан белгили болур.
  • Акъыл аздырмаз, билим тоздурмаз.
  • Адеб базарда сатылмаз.
  • Акъыллы эркиши атын махтар, акъылсыз эркиши къатынын махтар.
  • Къазанны башы ачыкъ болса, итге уят керекди.
  • Халкъны юйю – туугъан джери.
  • Ёзденликни джайгъан – джокълукъ.
  • Хар сёзню орну барды.
  • Къралынгы – душмандан, башынгы от бла суудан сакъла.
  • Атлыны ашхысы, ат тизгининден билинир
  • Хоншуну тауугъу къаз кёрюнюр, келини къыз кёрюнюр.
  • Оюмсуз атлагъан, аджалсыз ёлюр.
  • Ана кёлю – балада, бала кёлю – талада.
  • Ётюрюкден тюбю джокъ, кёлтюрюрге джиби джокъ.
  • Арбаз къынгырды да, ийнек сауалмайма.
  • Чакъырылмагъан къонакъ тёрге атламаз.
  • Джарлы тюеге минсе да, ит къабар.
  • Башсыз урчукъ тюзюне айланмаз.
  • Джюрек кёзден алгъа кёрюр.
  • Джигер – джаннга къыйынлыкъ.
  • Тилчиден кери бол.
  • Акъыллы – эл иеси, тели – эл баласы.
  • Ачны эсинде – аш.
  • Башынга джетмегенни сорма.
  • Алма терегинден кери кетмез.
  • Тенги кёбню джау алмаз, акъылы кёбню дау алмаз.
  • Тёрдеги кюлсе, эшикдеги ышарыр.
  • Къонакъ аман болса, къонакъбай джунчур
  • Байлыкъдан саулукъ ашхыды.
  • Илму – джашауну джолу.
  • Тёгюлген тюгел джыйылмайды.
  • Къарны аманнга къазан такъдырма, къолу аманнга от джакъдырма.
  • Элге къуллукъ этмеген, элге ие болмаз.
  • Уллу суу бла уллу ауруудан башынгы сакъла.
  • Игини сыйлагъан адетди.
  • Ашына кёре табагъы, балына кёре къалагъы.
  • Сууда джау джокъ, кёб сёзде магъана джокъ.
  • Джангызны оту джарыкъ джанмаз!

Сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара

12.07.2016 0 719  Аппаева Л.

Фото Евгения Триско

2003 жылдан башлап бизни жашаўубузгъа «Эльбрусоид» деген сёз эркин кирип тебирейди. Эсгерсек, ол жылланы заманын къыйын жыллагъа санайма мен. Нек дегенде? Адамла армаў болуп, эски жашаўну этегинден тутуп, тюрлениўле апчытып, тенгизге батаргъа къоркъгъан, къарыўсуз къанатлылагъа ушай эдиле – къыйын эди сайлаў жоллары. 

Мен, устазча айтсам, ол жылла сабийлени окъутуў-айныў жолларында да бек къыйын жылла эдиле: Къарачайда, Малкъарда да сабийлени, жаш тёлюню тюз жолгъа юйретген мекямла жокъ эдиле, «Кёрген кёргенин этер  кёчген арбасын жегер», дегенлей, къарап, иги, магъаналы затлагъа юйренир амалла да бек аз эдиле. Ма ол жыллада жаш тёлюбюзге Эльбрусоид энчи «Тейри эшик ачхан эди». Мени къолума «Эльбрусоид» дайджестни биринчи номери тюшгенде, жюрегиме бир уллу къуўанч келген эди. Мен студентлериме: «Эльбрусоид – сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара болду бизге», – деп, алагъа дерслеримде дайджестни окъугъан эдим.

«Къуралыўлукъ болгъан жерде монглукъ къурумайды» деген сёзге кертичилей къала, эльбрусоидчуланы хар ишлери да кереклисича къуралып, бир сатыргъа тизилип бара эдиле. Жашау тенгизинде армаў болуп тургъан жаш тёлюге, баш таяндырыр жер ачылгъанына барыбыз да къуўана эдик. Кертиликге, тюзлюкге къуллукъ этиўню муратха салып ишлеген Эльбрусоидну къуралыў жолу къыйын болса да – этген ишлерини магъанасы, сыйлылыгъы баям эди. Къысха заманны ичинде Къарачайда, Малкъарда, битеў Шимал Кавказда эм диаспораларыбызда да атын айтдырып, жаш тёлюбюзню бир отжагъагъа итиндирген – ол бек уллу усталыкъ эди. Не жаны бла да билимлерин ёсдюрген амалладан сора да конкурслада, тюрлю-тюрлю кружоклада, спортда, тепсегенде, жырларгъанда кеслерин сынаргъа онглары болгъан жаш адамларыбызны жюреклеринде ышаннгылы от жандыра билгендиле Эльбрусоидну ишчилери. 

Устазны иши – излеўдю. Эльбрусоидну проектлери не жаны бла да сабийлеге айнытыў онг бергенлери ючюн, ала бизге, устазлагъа да, керек кюнюбюзде ышаннгылы таянчакъ болгъандыла. Алгъын жыллада эсибизге, тюшюбюзге да келмеген, кеси тилибизге жомакъланы (мультфильмлени) кёчюрюў проектни магъанасыны юсюнден айтыргъа уа сёз тапхан окъуна къыйынды. Ары дери ана тиллеринде шатык, кесгин сёлеше билмеген сабийлерибизге къаллай бир уллу методика болушлукъдула ала! 

Арт жыллада ФГОС-ну (Федеральный государственный образовательный стандарт) жангы излемлери устазланы бек апчытып, ала ол излемге кёре материалла тапмай къыйналгъанларын кёп кере эшитгенбиз. Эльбрусоидну проектлери уа устазлагъа «алтын хазна» болуп, болушадыла, къуўандырадыла. Бюгюнлюкде устазлагъа, студентлеге, сабийлеге, ата-аналагъа да бирча керекли материалланы Эльбрусоидну порталында табаргъа боллукьду. Аланы бир жерде табып хайырланыў, кьаллай бир болушлукъду барыбызгъа да! 

Бизни баш борчубуз – сабийлени жюреклеринде миллет сезимле туўдуруў, аланы тюз жолгъа салыў эсе, Эльбрусоид ол борчну оздуруп да толтурады, дейме. Мени ишим жаш тёлю бла байламлы болгъаны себепли, аланы кёллендирип – кёп бийик жоллагъа итиндирген Тотуркъулланы Алийге, устазча, анача, жюрек ыразылыгъымы билдирирге сюеме. Жер бышына жаратылып, жаланда кеслери ючюн жашагъан адамла кёпдюле, Алий а миллетим деп, уллу муратла салып, ол борчну сыйлы, жетишимли толтурады. Эр кишиге жашаў къадарында юйюрню мурдор ташын бегитиў аны бек баш кишилик борчу эсе – Алий Къарачайны, Малкъарны да миллет отжагъасын игиликге, тюзлюкге, таўкелликге итиндире, ёхтем бегитгенди. Бюгюнгю жашаўубузну сыйлы кюню халкъыбызны жетишимлери бла байламлы эсе, Эльбрусоид – ол тамбла кюнюбюзню ышангылы таянчагъыды.

Аппайланы Лариса,
КъМКьУ-ну педагогика колледжини устазы



(Голосов: 1, Рейтинг: 5)

  • Нравится

Комментариев нет