Расширенный поиск
24 Января  2017 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Джигер – джаннга къыйынлыкъ.
  • Рысхы – сют юсюнде кёмюк кибикди.
  • Ёлген ийнек сютлю болур.
  • Иги адам абынса да, джангылмаз.
  • Ашха уста, юйюнде болсун
  • Таш ата билмеген, башына урур.
  • Малны кют, джерни тюрт.
  • Ичимден чыкъды хата, къайры барайым сата?
  • Ариу сёз – джаннга азыкъ, аман сёз – башха къазыкъ.
  • Кийимни бир кюнню аясанг, минг кюннге джарар.
  • Ана къолу ачытмаз.
  • Тюкюрюк баш джармаз, налат кёз чыгъармаз!
  • Баргъанынга кёре болур келгенинг.
  • Ёзденликни джайгъан – джокълукъ.
  • Ауругъан – джашаудан умутчу.
  • Джюрек кёзден алгъа кёрюр.
  • Аман хансны – урлугъу кёб.
  • Татлы сёз – балдан татлы.
  • Ашлыкъ – бюртюкден, джюн – тюкден.
  • Нёгерсизни джолу узун.
  • Сабийликде юретмесенг, уллу болса – тюзелмез.
  • Телиге от эт десенг, юйюнге от салыр.
  • Ётюрюкню башын керти кесер.
  • Тюз сёз баргъан сууну тыяр.
  • Окъуусуз билим – джокъ, билимсиз кюнюнг – джокъ.
  • Зар адамны насыбы болмаз.
  • Ханнга да келеди хариблик.
  • Къарт бла баш аша, джаш бла аякъ аша.
  • Бети къызарыучу адамны, джюреги харам болмаз.
  • Ат да турмайды бир териде.
  • Чакъырылмагъан джерге барма, чакъырылгъан джерден къалма.
  • Ата – баланы уясы.
  • Айтханы чапыракъдан ётмеген.
  • Къайгъы тюбю – тенгиз.
  • Таукел тауну аудурур.
  • Къарыусузгъа кюлме, онгсузгъа тийме.
  • Ач да бол, токъ да бол – намысынга бек бол.
  • Байны оноуу, джарлыгъа джарамаз.
  • Аурууну келиую тынч, кетиую – къыйын.
  • Таукел адам тау тешер.
  • Алтыннга тот къонмаз.
  • Аджашханны ызындагъы кёреди, джангылгъанны джанындагъы биледи.
  • Эр абынмай, эл танымаз.
  • Адамны адамлыгъы къыйынлыкъда айгъакъланады.
  • Аман адам элни бир-бирине джау этер.
  • Ёлюр джаннга, ёкюл джокъ.
  • Ишленмеклик адамлыкъды.
  • Насыблыны баласы кюн кюнден да баш болур, насыбсызны баласы, кюн кюнден да джаш болур.
  • Юйюнг бла джау болгъандан эсе, элинг бла джау бол.
  • Уясында не кёрсе, учханында аны этер.

Сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара

12.07.2016 0 448  Аппаева Л.

Фото Евгения Триско

2003 жылдан башлап бизни жашаўубузгъа «Эльбрусоид» деген сёз эркин кирип тебирейди. Эсгерсек, ол жылланы заманын къыйын жыллагъа санайма мен. Нек дегенде? Адамла армаў болуп, эски жашаўну этегинден тутуп, тюрлениўле апчытып, тенгизге батаргъа къоркъгъан, къарыўсуз къанатлылагъа ушай эдиле – къыйын эди сайлаў жоллары. 

Мен, устазча айтсам, ол жылла сабийлени окъутуў-айныў жолларында да бек къыйын жылла эдиле: Къарачайда, Малкъарда да сабийлени, жаш тёлюню тюз жолгъа юйретген мекямла жокъ эдиле, «Кёрген кёргенин этер  кёчген арбасын жегер», дегенлей, къарап, иги, магъаналы затлагъа юйренир амалла да бек аз эдиле. Ма ол жыллада жаш тёлюбюзге Эльбрусоид энчи «Тейри эшик ачхан эди». Мени къолума «Эльбрусоид» дайджестни биринчи номери тюшгенде, жюрегиме бир уллу къуўанч келген эди. Мен студентлериме: «Эльбрусоид – сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара болду бизге», – деп, алагъа дерслеримде дайджестни окъугъан эдим.

«Къуралыўлукъ болгъан жерде монглукъ къурумайды» деген сёзге кертичилей къала, эльбрусоидчуланы хар ишлери да кереклисича къуралып, бир сатыргъа тизилип бара эдиле. Жашау тенгизинде армаў болуп тургъан жаш тёлюге, баш таяндырыр жер ачылгъанына барыбыз да къуўана эдик. Кертиликге, тюзлюкге къуллукъ этиўню муратха салып ишлеген Эльбрусоидну къуралыў жолу къыйын болса да – этген ишлерини магъанасы, сыйлылыгъы баям эди. Къысха заманны ичинде Къарачайда, Малкъарда, битеў Шимал Кавказда эм диаспораларыбызда да атын айтдырып, жаш тёлюбюзню бир отжагъагъа итиндирген – ол бек уллу усталыкъ эди. Не жаны бла да билимлерин ёсдюрген амалладан сора да конкурслада, тюрлю-тюрлю кружоклада, спортда, тепсегенде, жырларгъанда кеслерин сынаргъа онглары болгъан жаш адамларыбызны жюреклеринде ышаннгылы от жандыра билгендиле Эльбрусоидну ишчилери. 

Устазны иши – излеўдю. Эльбрусоидну проектлери не жаны бла да сабийлеге айнытыў онг бергенлери ючюн, ала бизге, устазлагъа да, керек кюнюбюзде ышаннгылы таянчакъ болгъандыла. Алгъын жыллада эсибизге, тюшюбюзге да келмеген, кеси тилибизге жомакъланы (мультфильмлени) кёчюрюў проектни магъанасыны юсюнден айтыргъа уа сёз тапхан окъуна къыйынды. Ары дери ана тиллеринде шатык, кесгин сёлеше билмеген сабийлерибизге къаллай бир уллу методика болушлукъдула ала! 

Арт жыллада ФГОС-ну (Федеральный государственный образовательный стандарт) жангы излемлери устазланы бек апчытып, ала ол излемге кёре материалла тапмай къыйналгъанларын кёп кере эшитгенбиз. Эльбрусоидну проектлери уа устазлагъа «алтын хазна» болуп, болушадыла, къуўандырадыла. Бюгюнлюкде устазлагъа, студентлеге, сабийлеге, ата-аналагъа да бирча керекли материалланы Эльбрусоидну порталында табаргъа боллукьду. Аланы бир жерде табып хайырланыў, кьаллай бир болушлукъду барыбызгъа да! 

Бизни баш борчубуз – сабийлени жюреклеринде миллет сезимле туўдуруў, аланы тюз жолгъа салыў эсе, Эльбрусоид ол борчну оздуруп да толтурады, дейме. Мени ишим жаш тёлю бла байламлы болгъаны себепли, аланы кёллендирип – кёп бийик жоллагъа итиндирген Тотуркъулланы Алийге, устазча, анача, жюрек ыразылыгъымы билдирирге сюеме. Жер бышына жаратылып, жаланда кеслери ючюн жашагъан адамла кёпдюле, Алий а миллетим деп, уллу муратла салып, ол борчну сыйлы, жетишимли толтурады. Эр кишиге жашаў къадарында юйюрню мурдор ташын бегитиў аны бек баш кишилик борчу эсе – Алий Къарачайны, Малкъарны да миллет отжагъасын игиликге, тюзлюкге, таўкелликге итиндире, ёхтем бегитгенди. Бюгюнгю жашаўубузну сыйлы кюню халкъыбызны жетишимлери бла байламлы эсе, Эльбрусоид – ол тамбла кюнюбюзню ышангылы таянчагъыды.

Аппайланы Лариса,
КъМКьУ-ну педагогика колледжини устазы



(Голосов: 1, Рейтинг: 5)

  • Нравится

Комментариев нет