Расширенный поиск
28 Февраля  2017 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • От кюйдюрген, сау болса да, тот кюйдюрген, сау болмаз.
  • Джумушакъ терекни къурт ашар.
  • Тамбла алтындан бюгюн багъыр ашхы.
  • Ишленмеген джаш – джюгенсиз ат, ишленмеген къыз – тузсуз хант.
  • Хаухну атма, ёнгкючню сатма.
  • Рысхы – сют юсюнде кёмюк кибикди.
  • Эринчекни эр алмаз, эр алса да, кёл салмаз, кёл салса да, кёб бармаз!
  • Айтылгъан буйрукъ, сёгюлмез
  • Тойгъан джерден туугъан джер игиди.
  • Сёз садакъдан кючлюдю.
  • Джюрек кёзден алгъа кёрюр.
  • Къолу уллу – асыу, аягъы уллу – джарсыу.
  • Къошда джокъгъа – юлюш джокъ.
  • Адеб базарда сатылмаз.
  • Къонакъ хазыр болгъанлыкъгъа, къонакъбай хазыр тюлдю.
  • Дуния малгъа сатылма, кесингден телиге къатылма.
  • Баш болса, бёрк табылыр.
  • Тёзген – тёш ашар!
  • Кёб къычыргъандан – къоркъма, тынч олтургъандан – къоркъ.
  • Кийиминг бла танылма, адамлыкъ бла таныл.
  • Байдан умут эте, джарлыдан ёгюз багъасы къорады.
  • Окъугъан – асыу, окъумагъан – джарсыу.
  • Хатерли къул болур.
  • Байны оноуу, джарлыгъа джарамаз.
  • Ашыкъгъанны этеги бутуна чырмалыр.
  • Къуру гыбыт бек дыгъырдар.
  • Джюрекден джюрекге джол барды.
  • Эли джокъну – кёлю джокъ.
  • Къарт бла баш аша, джаш бла аякъ аша.
  • Тойгъандан сора, ашны сёкме.
  • Сабийликде юретмесенг, уллу болса – тюзелмез.
  • Тюзлюк тас болмайды.
  • Садакъачыны джаны – къапчыгъында.
  • Джангыз торгъай джырламаз.
  • Джангызны оту джарыкъ джанмаз!
  • Кесине гебен этелмеген, биреуге черен эте эди.
  • Биреуню къыйынлыгъы бла кесинге джол ишлеме.
  • Тил – миллетни джаны.
  • Намыс болмагъан джерде, насыб болмаз.
  • Ачыу алгъа келсе, акъыл артха къалады.
  • Элни кючю – эмеген.
  • Ач да бол, токъ да бол – намысынга бек бол.
  • Адамны артындан къара сабан сюрме.
  • Джетген къыз джерли эшекни танымаз.
  • Чакъырылмагъан къонакъ тёрге атламаз.
  • Ойнай билмеген, уруб къачар.
  • Ишни ахырын ойламай, аллын башлама.
  • Иги адам абынса да, джангылмаз.
  • Сютню башын джалагъан къутулур, тюбюн ичген тутулур.
  • Тили узунну, намысы – къысха.

Сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара

12.07.2016 0 487  Аппаева Л.

Фото Евгения Триско

2003 жылдан башлап бизни жашаўубузгъа «Эльбрусоид» деген сёз эркин кирип тебирейди. Эсгерсек, ол жылланы заманын къыйын жыллагъа санайма мен. Нек дегенде? Адамла армаў болуп, эски жашаўну этегинден тутуп, тюрлениўле апчытып, тенгизге батаргъа къоркъгъан, къарыўсуз къанатлылагъа ушай эдиле – къыйын эди сайлаў жоллары. 

Мен, устазча айтсам, ол жылла сабийлени окъутуў-айныў жолларында да бек къыйын жылла эдиле: Къарачайда, Малкъарда да сабийлени, жаш тёлюню тюз жолгъа юйретген мекямла жокъ эдиле, «Кёрген кёргенин этер  кёчген арбасын жегер», дегенлей, къарап, иги, магъаналы затлагъа юйренир амалла да бек аз эдиле. Ма ол жыллада жаш тёлюбюзге Эльбрусоид энчи «Тейри эшик ачхан эди». Мени къолума «Эльбрусоид» дайджестни биринчи номери тюшгенде, жюрегиме бир уллу къуўанч келген эди. Мен студентлериме: «Эльбрусоид – сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара болду бизге», – деп, алагъа дерслеримде дайджестни окъугъан эдим.

«Къуралыўлукъ болгъан жерде монглукъ къурумайды» деген сёзге кертичилей къала, эльбрусоидчуланы хар ишлери да кереклисича къуралып, бир сатыргъа тизилип бара эдиле. Жашау тенгизинде армаў болуп тургъан жаш тёлюге, баш таяндырыр жер ачылгъанына барыбыз да къуўана эдик. Кертиликге, тюзлюкге къуллукъ этиўню муратха салып ишлеген Эльбрусоидну къуралыў жолу къыйын болса да – этген ишлерини магъанасы, сыйлылыгъы баям эди. Къысха заманны ичинде Къарачайда, Малкъарда, битеў Шимал Кавказда эм диаспораларыбызда да атын айтдырып, жаш тёлюбюзню бир отжагъагъа итиндирген – ол бек уллу усталыкъ эди. Не жаны бла да билимлерин ёсдюрген амалладан сора да конкурслада, тюрлю-тюрлю кружоклада, спортда, тепсегенде, жырларгъанда кеслерин сынаргъа онглары болгъан жаш адамларыбызны жюреклеринде ышаннгылы от жандыра билгендиле Эльбрусоидну ишчилери. 

Устазны иши – излеўдю. Эльбрусоидну проектлери не жаны бла да сабийлеге айнытыў онг бергенлери ючюн, ала бизге, устазлагъа да, керек кюнюбюзде ышаннгылы таянчакъ болгъандыла. Алгъын жыллада эсибизге, тюшюбюзге да келмеген, кеси тилибизге жомакъланы (мультфильмлени) кёчюрюў проектни магъанасыны юсюнден айтыргъа уа сёз тапхан окъуна къыйынды. Ары дери ана тиллеринде шатык, кесгин сёлеше билмеген сабийлерибизге къаллай бир уллу методика болушлукъдула ала! 

Арт жыллада ФГОС-ну (Федеральный государственный образовательный стандарт) жангы излемлери устазланы бек апчытып, ала ол излемге кёре материалла тапмай къыйналгъанларын кёп кере эшитгенбиз. Эльбрусоидну проектлери уа устазлагъа «алтын хазна» болуп, болушадыла, къуўандырадыла. Бюгюнлюкде устазлагъа, студентлеге, сабийлеге, ата-аналагъа да бирча керекли материалланы Эльбрусоидну порталында табаргъа боллукьду. Аланы бир жерде табып хайырланыў, кьаллай бир болушлукъду барыбызгъа да! 

Бизни баш борчубуз – сабийлени жюреклеринде миллет сезимле туўдуруў, аланы тюз жолгъа салыў эсе, Эльбрусоид ол борчну оздуруп да толтурады, дейме. Мени ишим жаш тёлю бла байламлы болгъаны себепли, аланы кёллендирип – кёп бийик жоллагъа итиндирген Тотуркъулланы Алийге, устазча, анача, жюрек ыразылыгъымы билдирирге сюеме. Жер бышына жаратылып, жаланда кеслери ючюн жашагъан адамла кёпдюле, Алий а миллетим деп, уллу муратла салып, ол борчну сыйлы, жетишимли толтурады. Эр кишиге жашаў къадарында юйюрню мурдор ташын бегитиў аны бек баш кишилик борчу эсе – Алий Къарачайны, Малкъарны да миллет отжагъасын игиликге, тюзлюкге, таўкелликге итиндире, ёхтем бегитгенди. Бюгюнгю жашаўубузну сыйлы кюню халкъыбызны жетишимлери бла байламлы эсе, Эльбрусоид – ол тамбла кюнюбюзню ышангылы таянчагъыды.

Аппайланы Лариса,
КъМКьУ-ну педагогика колледжини устазы



(Голосов: 1, Рейтинг: 5)

  • Нравится

Комментариев нет