Расширенный поиск
14 Ноября  2018 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Къарнынг ауруса, ауузунгу тый
  • Иги джашны ышаны – аз сёлешиб, кёб тынгылар.
  • Хатерли къул болур.
  • Джюрек кёзден алгъа кёрюр.
  • Миллетни бойну – базыкъ, аны бла кюрешген – джазыкъ.
  • Атынг аманнга чыкъгъандан эсе, джанынг тамагъынгдан чыкъсын.
  • Хунаны тюбюн къазсанг, юсюнге ауар.
  • Чыкълы кюнде чыкъмагъан, чыкъса къуру кирмеген.
  • Татлы сёз – балдан татлы.
  • Ёгюзню мюйюзлери ауурлукъ этмейдиле.
  • Эски джаугъа ышанма.
  • Аз айтсам, кёб ангылагъыз.
  • Кёзню ачылгъаны – иги, ауузну джабылгъаны – иги.
  • Берекет берсин деген джерде, берекет болур.
  • Ёлмесенг да, къарт дамы болмазса?
  • Аджаллыгъа окъсуз шкок атылыр.
  • Тилсиз миллет джокъ болур.
  • Айранын берсенг, челегин да къызгъанма.
  • Джюз элде джюз ёгюзюм болгъандан эсе, джюз джууугъум болсун.
  • Ётюрюкню башын керти кесер.
  • Таугъа чыгъаллыкъ эсенг, тюзде къалма.
  • Арпа, будай – ащды, алтын, кюмюш а – ташды.
  • Ичимден чыкъды хата, къайры барайым сата?
  • Кёлю джокъну – джолу джокъ.
  • Иги сеники эсе да, сюйген кесимикин этеме.
  • Джырына кёре эжиую.
  • Ауурну тюбю бла, дженгилни башы бла джюрюген.
  • Ариу джол аджал келтирмез.
  • Рысхы джалгъанды: келген да этер, кетген да этер.
  • Сагъышы джокъ – джукъучу, акъылы джокъ – къаугъачы.
  • Накъырданы арты керти болур.
  • Юреннген ауруу къалмаз.
  • Тёзген – тёш ашар!
  • Эл ауузу – элия.
  • Дуния аламаты сен эсенг да, игиме деб айтма.
  • Ана – юйню кюн джарыгъы.
  • Элге къуллукъ этмеген, элге ие болмаз.
  • Аш хазыр болса, иш харам болур.
  • Тюзлюк шохлукъну бегитир.
  • Магъанасыз сёз – тауушсуз сыбызгъы.
  • Чомарт бергенин айтмаз.
  • Булут кёкге джарашыу, уят бетге джарашыу.
  • Душманны тышы – акъ, ичи – къара.
  • Адеб этмеген, адеб кёрмез.
  • Ариуну – ауруу кёб.
  • Юй кюйдю да, кюйюз чыкъды, ортасындан тюйюш чыкъды.
  • Келлик заман – къартлыкъ келтирир, кетген заман – джашлыкъ ёлтюрюр.
  • Ышармагъан – кюлмез, кюлмеген – къууанчны билмез.
  • Джаш болсун, къыз болсун, акъылы, саны тюз болсун.
  • Джарлыны эшигин махтагъан джабар.

Сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара

12.07.2016 0 1097  Аппаева Л.

Фото Евгения Триско

2003 жылдан башлап бизни жашаўубузгъа «Эльбрусоид» деген сёз эркин кирип тебирейди. Эсгерсек, ол жылланы заманын къыйын жыллагъа санайма мен. Нек дегенде? Адамла армаў болуп, эски жашаўну этегинден тутуп, тюрлениўле апчытып, тенгизге батаргъа къоркъгъан, къарыўсуз къанатлылагъа ушай эдиле – къыйын эди сайлаў жоллары. 

Мен, устазча айтсам, ол жылла сабийлени окъутуў-айныў жолларында да бек къыйын жылла эдиле: Къарачайда, Малкъарда да сабийлени, жаш тёлюню тюз жолгъа юйретген мекямла жокъ эдиле, «Кёрген кёргенин этер  кёчген арбасын жегер», дегенлей, къарап, иги, магъаналы затлагъа юйренир амалла да бек аз эдиле. Ма ол жыллада жаш тёлюбюзге Эльбрусоид энчи «Тейри эшик ачхан эди». Мени къолума «Эльбрусоид» дайджестни биринчи номери тюшгенде, жюрегиме бир уллу къуўанч келген эди. Мен студентлериме: «Эльбрусоид – сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара болду бизге», – деп, алагъа дерслеримде дайджестни окъугъан эдим.

«Къуралыўлукъ болгъан жерде монглукъ къурумайды» деген сёзге кертичилей къала, эльбрусоидчуланы хар ишлери да кереклисича къуралып, бир сатыргъа тизилип бара эдиле. Жашау тенгизинде армаў болуп тургъан жаш тёлюге, баш таяндырыр жер ачылгъанына барыбыз да къуўана эдик. Кертиликге, тюзлюкге къуллукъ этиўню муратха салып ишлеген Эльбрусоидну къуралыў жолу къыйын болса да – этген ишлерини магъанасы, сыйлылыгъы баям эди. Къысха заманны ичинде Къарачайда, Малкъарда, битеў Шимал Кавказда эм диаспораларыбызда да атын айтдырып, жаш тёлюбюзню бир отжагъагъа итиндирген – ол бек уллу усталыкъ эди. Не жаны бла да билимлерин ёсдюрген амалладан сора да конкурслада, тюрлю-тюрлю кружоклада, спортда, тепсегенде, жырларгъанда кеслерин сынаргъа онглары болгъан жаш адамларыбызны жюреклеринде ышаннгылы от жандыра билгендиле Эльбрусоидну ишчилери. 

Устазны иши – излеўдю. Эльбрусоидну проектлери не жаны бла да сабийлеге айнытыў онг бергенлери ючюн, ала бизге, устазлагъа да, керек кюнюбюзде ышаннгылы таянчакъ болгъандыла. Алгъын жыллада эсибизге, тюшюбюзге да келмеген, кеси тилибизге жомакъланы (мультфильмлени) кёчюрюў проектни магъанасыны юсюнден айтыргъа уа сёз тапхан окъуна къыйынды. Ары дери ана тиллеринде шатык, кесгин сёлеше билмеген сабийлерибизге къаллай бир уллу методика болушлукъдула ала! 

Арт жыллада ФГОС-ну (Федеральный государственный образовательный стандарт) жангы излемлери устазланы бек апчытып, ала ол излемге кёре материалла тапмай къыйналгъанларын кёп кере эшитгенбиз. Эльбрусоидну проектлери уа устазлагъа «алтын хазна» болуп, болушадыла, къуўандырадыла. Бюгюнлюкде устазлагъа, студентлеге, сабийлеге, ата-аналагъа да бирча керекли материалланы Эльбрусоидну порталында табаргъа боллукьду. Аланы бир жерде табып хайырланыў, кьаллай бир болушлукъду барыбызгъа да! 

Бизни баш борчубуз – сабийлени жюреклеринде миллет сезимле туўдуруў, аланы тюз жолгъа салыў эсе, Эльбрусоид ол борчну оздуруп да толтурады, дейме. Мени ишим жаш тёлю бла байламлы болгъаны себепли, аланы кёллендирип – кёп бийик жоллагъа итиндирген Тотуркъулланы Алийге, устазча, анача, жюрек ыразылыгъымы билдирирге сюеме. Жер бышына жаратылып, жаланда кеслери ючюн жашагъан адамла кёпдюле, Алий а миллетим деп, уллу муратла салып, ол борчну сыйлы, жетишимли толтурады. Эр кишиге жашаў къадарында юйюрню мурдор ташын бегитиў аны бек баш кишилик борчу эсе – Алий Къарачайны, Малкъарны да миллет отжагъасын игиликге, тюзлюкге, таўкелликге итиндире, ёхтем бегитгенди. Бюгюнгю жашаўубузну сыйлы кюню халкъыбызны жетишимлери бла байламлы эсе, Эльбрусоид – ол тамбла кюнюбюзню ышангылы таянчагъыды.

Аппайланы Лариса,
КъМКьУ-ну педагогика колледжини устазы



(Голосов: 1, Рейтинг: 5)

  • Нравится

Комментариев нет