Расширенный поиск
26 Октября  2021 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Акъыллы айтыр эди, акъылсыз къоймайды.
  • Аурууну келиую тынч, кетиую – къыйын.
  • Чабакъ башындан чирийди.
  • Бойнуму джети джерден кессенг да, мен ол ишни этеллик тюлме.
  • Арба аугъандан сора, джол кёргюзтюучю кёб болур.
  • Адам къаллай бир ишленмесе, аллай бир кесин уллу кёреди.
  • Ушамагъан – джукъмаз.
  • Джашда акъыл джокъ, къартда къарыу джокъ.
  • Айранны сюйген, ийнек тутар.
  • Билим къая тешер.
  • Эте билген, этген этеди, эте билмеген, юретген этеди!
  • Хатерли къул болур.
  • Аш иеси бла татлыды.
  • Башынга джетмегенни сорма.
  • Телиге акъыл салгъандан эсе, ёлгеннге джан салырса.
  • Къанны къан бла джуума, аманны аман бла къуума.
  • Биреуге аманлыкъ этиб, кесинге игилик табмазса.
  • Биреуню къыйынлыгъы бла кесинге джол ишлеме.
  • Акъдан къара болмаз.
  • Акъыл бла адеб эгизледиле.
  • Къаллай салам берсенг, аллай джууаб алырса.
  • Джюрекге ариу – кёзге да ариу.
  • Адамгъа аман кюн соруб келмейди.
  • Шапа кёб болса, аш татымсыз болур.
  • Кёкдеги болмаса, джердегин кёрмейди.
  • Сакъламагъан затынга джолукъсанг, не бек къууанаса, не бек ачыйса.
  • Адам туугъан джеринде, ит тойгъан джеринде.
  • Кютгени беш эчки, сызгъыргъаны уа, джерни джарады.
  • Джигер – джаннга къыйынлыкъ.
  • Юйлю уругъа ит чабмаз.
  • Чалманны аллы къалай башланса, арты да алай барады.
  • Суу да къайтады чыкъгъан джерине.
  • Билим насыб берир, билим джолну керир.
  • Сёз сёзню айтдырыр.
  • Аджашхан тёгерек айланыр.
  • Аман эсирсе, юйюн ояр.
  • Джумушакъ сёз къаты таякъны сындырыр.
  • Къызгъанчдан ычхыныр, мухардан ычхынмаз.
  • Къарт болгъан джерде, берекет болур, сабий болгъан джерде, оюн болур.
  • Бал чибинни ургъаны – ачы, балы – татлы.
  • Илму – джашауну джолу.
  • Джюз элде джюз ёгюзюм болгъандан эсе, джюз джууугъум болсун.
  • Эркишини аманы тиширыуну джылатыр.
  • Эл ауузу – элия.
  • Кёб къычыргъандан – къоркъма, тынч олтургъандан – къоркъ.
  • Ойнаб айтсанг да, эслеб айт.
  • Адеб этмеген, адеб кёрмез.
  • Ёлюр джаннга, ёкюл джокъ.
  • Адамны адамлыгъы къыйынлыкъда айгъакъланады.
  • От кюйдюрген, сау болса да, тот кюйдюрген, сау болмаз.

Сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара

12.07.2016 0 2250  Аппаева Л.

Фото Евгения Триско

2003 жылдан башлап бизни жашаўубузгъа «Эльбрусоид» деген сёз эркин кирип тебирейди. Эсгерсек, ол жылланы заманын къыйын жыллагъа санайма мен. Нек дегенде? Адамла армаў болуп, эски жашаўну этегинден тутуп, тюрлениўле апчытып, тенгизге батаргъа къоркъгъан, къарыўсуз къанатлылагъа ушай эдиле – къыйын эди сайлаў жоллары. 

Мен, устазча айтсам, ол жылла сабийлени окъутуў-айныў жолларында да бек къыйын жылла эдиле: Къарачайда, Малкъарда да сабийлени, жаш тёлюню тюз жолгъа юйретген мекямла жокъ эдиле, «Кёрген кёргенин этер  кёчген арбасын жегер», дегенлей, къарап, иги, магъаналы затлагъа юйренир амалла да бек аз эдиле. Ма ол жыллада жаш тёлюбюзге Эльбрусоид энчи «Тейри эшик ачхан эди». Мени къолума «Эльбрусоид» дайджестни биринчи номери тюшгенде, жюрегиме бир уллу къуўанч келген эди. Мен студентлериме: «Эльбрусоид – сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара болду бизге», – деп, алагъа дерслеримде дайджестни окъугъан эдим.

«Къуралыўлукъ болгъан жерде монглукъ къурумайды» деген сёзге кертичилей къала, эльбрусоидчуланы хар ишлери да кереклисича къуралып, бир сатыргъа тизилип бара эдиле. Жашау тенгизинде армаў болуп тургъан жаш тёлюге, баш таяндырыр жер ачылгъанына барыбыз да къуўана эдик. Кертиликге, тюзлюкге къуллукъ этиўню муратха салып ишлеген Эльбрусоидну къуралыў жолу къыйын болса да – этген ишлерини магъанасы, сыйлылыгъы баям эди. Къысха заманны ичинде Къарачайда, Малкъарда, битеў Шимал Кавказда эм диаспораларыбызда да атын айтдырып, жаш тёлюбюзню бир отжагъагъа итиндирген – ол бек уллу усталыкъ эди. Не жаны бла да билимлерин ёсдюрген амалладан сора да конкурслада, тюрлю-тюрлю кружоклада, спортда, тепсегенде, жырларгъанда кеслерин сынаргъа онглары болгъан жаш адамларыбызны жюреклеринде ышаннгылы от жандыра билгендиле Эльбрусоидну ишчилери. 

Устазны иши – излеўдю. Эльбрусоидну проектлери не жаны бла да сабийлеге айнытыў онг бергенлери ючюн, ала бизге, устазлагъа да, керек кюнюбюзде ышаннгылы таянчакъ болгъандыла. Алгъын жыллада эсибизге, тюшюбюзге да келмеген, кеси тилибизге жомакъланы (мультфильмлени) кёчюрюў проектни магъанасыны юсюнден айтыргъа уа сёз тапхан окъуна къыйынды. Ары дери ана тиллеринде шатык, кесгин сёлеше билмеген сабийлерибизге къаллай бир уллу методика болушлукъдула ала! 

Арт жыллада ФГОС-ну (Федеральный государственный образовательный стандарт) жангы излемлери устазланы бек апчытып, ала ол излемге кёре материалла тапмай къыйналгъанларын кёп кере эшитгенбиз. Эльбрусоидну проектлери уа устазлагъа «алтын хазна» болуп, болушадыла, къуўандырадыла. Бюгюнлюкде устазлагъа, студентлеге, сабийлеге, ата-аналагъа да бирча керекли материалланы Эльбрусоидну порталында табаргъа боллукьду. Аланы бир жерде табып хайырланыў, кьаллай бир болушлукъду барыбызгъа да! 

Бизни баш борчубуз – сабийлени жюреклеринде миллет сезимле туўдуруў, аланы тюз жолгъа салыў эсе, Эльбрусоид ол борчну оздуруп да толтурады, дейме. Мени ишим жаш тёлю бла байламлы болгъаны себепли, аланы кёллендирип – кёп бийик жоллагъа итиндирген Тотуркъулланы Алийге, устазча, анача, жюрек ыразылыгъымы билдирирге сюеме. Жер бышына жаратылып, жаланда кеслери ючюн жашагъан адамла кёпдюле, Алий а миллетим деп, уллу муратла салып, ол борчну сыйлы, жетишимли толтурады. Эр кишиге жашаў къадарында юйюрню мурдор ташын бегитиў аны бек баш кишилик борчу эсе – Алий Къарачайны, Малкъарны да миллет отжагъасын игиликге, тюзлюкге, таўкелликге итиндире, ёхтем бегитгенди. Бюгюнгю жашаўубузну сыйлы кюню халкъыбызны жетишимлери бла байламлы эсе, Эльбрусоид – ол тамбла кюнюбюзню ышангылы таянчагъыды.

Аппайланы Лариса,
КъМКьУ-ну педагогика колледжини устазы



(Голосов: 1, Рейтинг: 5)

  • Нравится

Комментариев нет