Расширенный поиск
24 Апреля  2017 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Къайгъы тюбю – тенгиз.
  • Адеб этмеген, адеб кёрмез.
  • Айтхан – тынч, этген – къыйын.
  • Таш бла ургъанны, аш бла ур.
  • Мухар, кеси тойса да, кёзю тоймаз.
  • Ышармагъан – кюлмез, кюлмеген – къууанчны билмез.
  • Адам къаллай бир ишленмесе, аллай бир кесин уллу кёреди.
  • Ариу сёз – джаннга азыкъ, аман сёз – башха къазыкъ.
  • Акъыл бла адеб эгизледиле.
  • Суу ичген шауданынга тюкюрме.
  • Аш кетер да бет къалыр.
  • Джауумдан сора, кюн кюйдюрюр, ётюрюкден сора, айыб кюйдюрюр.
  • Кечеси – аяз, кюню – къыш, джарлы къаргъагъа бир аш тюш!
  • Билимсиз иш бармаз.
  • Агъач – джерни чырайы, кийим – эрни чырайы.
  • Ёлюр джаннга, ёкюл джокъ.
  • «Ма», - дегенни билмесенг, «бер», - дегенни билмезсе.
  • Байлыкъ болгъан джерде, тынчлыкъ джокъду.
  • Къонакъ аз олтурур, кёб сынар.
  • Сёз сёзню айтдырыр.
  • Дууулдаса – бал чибин, къонса – къара чибин.
  • Айырылгъанланы айю ашар, бёлюннгенлени бёрю ашар.
  • Кёб ант этген, кёб ётюрюк айтыр.
  • Атадан ёксюз – бир ёксюз, анадан ёксюз – эки ёксюз.
  • Тура эдим джата, къайдан чыкъды хата?
  • Эл тойса, тоймагъан, эл къойса, къоймагъан.
  • Билими азны – ауузунда кирит.
  • Айтылгъан сёз ызына къайтмаз.
  • Джукъу тёшек сайламайды.
  • Аманнга алтын чыдамаз.
  • Кийимни бичсенг, кенг бич, тар этген къыйын тюлдю.
  • Эртде тургъан джылкъычыны эркек аты тай табар.
  • Ёксюзню тилеги къабыл болур.
  • Ана къолу ачытмаз.
  • Джаз бир кюнню джатсанг, къыш талай кюнню абынырса.
  • Чыбыкълыкъда бюгюлмеген, къазыкълыкъда бюгюлмей эди.
  • Къонакъ хазыр болгъанлыкъгъа, къонакъбай хазыр тюлдю.
  • Аджалсыз ёлюм болмаз.
  • Ауузу бла къуш тута айланады.
  • Ётюрюкчюню шагъаты – къатында.
  • Ишленмеклик адамлыкъды.
  • Къалгъан ишге къар джауар.
  • Дуния аламаты сен эсенг да, игиме деб айтма.
  • Битмегеннге сакъал – танг.
  • Адамны аманы адамны бети бла ойнар.
  • Сютню башын джалагъан къутулур, тюбюн ичген тутулур.
  • Ёнгкюч къууана барыр, джылай келир.
  • Кирсизни – саны таза, халалны – къаны таза.
  • Ишлерге уял да, ашаргъа табма.
  • Таукел къуру къалмаз.

Сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара

12.07.2016 0 555  Аппаева Л.

Фото Евгения Триско

2003 жылдан башлап бизни жашаўубузгъа «Эльбрусоид» деген сёз эркин кирип тебирейди. Эсгерсек, ол жылланы заманын къыйын жыллагъа санайма мен. Нек дегенде? Адамла армаў болуп, эски жашаўну этегинден тутуп, тюрлениўле апчытып, тенгизге батаргъа къоркъгъан, къарыўсуз къанатлылагъа ушай эдиле – къыйын эди сайлаў жоллары. 

Мен, устазча айтсам, ол жылла сабийлени окъутуў-айныў жолларында да бек къыйын жылла эдиле: Къарачайда, Малкъарда да сабийлени, жаш тёлюню тюз жолгъа юйретген мекямла жокъ эдиле, «Кёрген кёргенин этер  кёчген арбасын жегер», дегенлей, къарап, иги, магъаналы затлагъа юйренир амалла да бек аз эдиле. Ма ол жыллада жаш тёлюбюзге Эльбрусоид энчи «Тейри эшик ачхан эди». Мени къолума «Эльбрусоид» дайджестни биринчи номери тюшгенде, жюрегиме бир уллу къуўанч келген эди. Мен студентлериме: «Эльбрусоид – сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара болду бизге», – деп, алагъа дерслеримде дайджестни окъугъан эдим.

«Къуралыўлукъ болгъан жерде монглукъ къурумайды» деген сёзге кертичилей къала, эльбрусоидчуланы хар ишлери да кереклисича къуралып, бир сатыргъа тизилип бара эдиле. Жашау тенгизинде армаў болуп тургъан жаш тёлюге, баш таяндырыр жер ачылгъанына барыбыз да къуўана эдик. Кертиликге, тюзлюкге къуллукъ этиўню муратха салып ишлеген Эльбрусоидну къуралыў жолу къыйын болса да – этген ишлерини магъанасы, сыйлылыгъы баям эди. Къысха заманны ичинде Къарачайда, Малкъарда, битеў Шимал Кавказда эм диаспораларыбызда да атын айтдырып, жаш тёлюбюзню бир отжагъагъа итиндирген – ол бек уллу усталыкъ эди. Не жаны бла да билимлерин ёсдюрген амалладан сора да конкурслада, тюрлю-тюрлю кружоклада, спортда, тепсегенде, жырларгъанда кеслерин сынаргъа онглары болгъан жаш адамларыбызны жюреклеринде ышаннгылы от жандыра билгендиле Эльбрусоидну ишчилери. 

Устазны иши – излеўдю. Эльбрусоидну проектлери не жаны бла да сабийлеге айнытыў онг бергенлери ючюн, ала бизге, устазлагъа да, керек кюнюбюзде ышаннгылы таянчакъ болгъандыла. Алгъын жыллада эсибизге, тюшюбюзге да келмеген, кеси тилибизге жомакъланы (мультфильмлени) кёчюрюў проектни магъанасыны юсюнден айтыргъа уа сёз тапхан окъуна къыйынды. Ары дери ана тиллеринде шатык, кесгин сёлеше билмеген сабийлерибизге къаллай бир уллу методика болушлукъдула ала! 

Арт жыллада ФГОС-ну (Федеральный государственный образовательный стандарт) жангы излемлери устазланы бек апчытып, ала ол излемге кёре материалла тапмай къыйналгъанларын кёп кере эшитгенбиз. Эльбрусоидну проектлери уа устазлагъа «алтын хазна» болуп, болушадыла, къуўандырадыла. Бюгюнлюкде устазлагъа, студентлеге, сабийлеге, ата-аналагъа да бирча керекли материалланы Эльбрусоидну порталында табаргъа боллукьду. Аланы бир жерде табып хайырланыў, кьаллай бир болушлукъду барыбызгъа да! 

Бизни баш борчубуз – сабийлени жюреклеринде миллет сезимле туўдуруў, аланы тюз жолгъа салыў эсе, Эльбрусоид ол борчну оздуруп да толтурады, дейме. Мени ишим жаш тёлю бла байламлы болгъаны себепли, аланы кёллендирип – кёп бийик жоллагъа итиндирген Тотуркъулланы Алийге, устазча, анача, жюрек ыразылыгъымы билдирирге сюеме. Жер бышына жаратылып, жаланда кеслери ючюн жашагъан адамла кёпдюле, Алий а миллетим деп, уллу муратла салып, ол борчну сыйлы, жетишимли толтурады. Эр кишиге жашаў къадарында юйюрню мурдор ташын бегитиў аны бек баш кишилик борчу эсе – Алий Къарачайны, Малкъарны да миллет отжагъасын игиликге, тюзлюкге, таўкелликге итиндире, ёхтем бегитгенди. Бюгюнгю жашаўубузну сыйлы кюню халкъыбызны жетишимлери бла байламлы эсе, Эльбрусоид – ол тамбла кюнюбюзню ышангылы таянчагъыды.

Аппайланы Лариса,
КъМКьУ-ну педагогика колледжини устазы



(Голосов: 1, Рейтинг: 5)

  • Нравится

Комментариев нет