Расширенный поиск
18 Сентября  2019 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Нёгерсизни джолу узун.
  • Ата – билек, ана – джюрек!
  • Аш берме да, къаш бер.
  • Халкъны джырын джырласанг, халкъ санга эжиу этер.
  • Мал тутхан – май джалар.
  • Къонагъынгы артмагъын алма да, алгъышын ал.
  • Ашда уялгъан – мухар, ишде уялгъан – хомух.
  • Ётюрюкню къуйругъу – бир тутум.
  • Джаз бир кюнню джатсанг, къыш талай кюнню абынырса.
  • Ойнаб айтсанг да, эслеб айт.
  • Аш иеси бла татлыды.
  • Душманны тышы – акъ, ичи – къара.
  • Таш бла ургъанны, аш бла ур.
  • Эки элинги тыйсанг, джети элде махталырса.
  • Джюрекден джюрекге джол барды.
  • Ашхы атаны – джашы ашхы, ашхы ананы – къызы ашхы.
  • Къонакъ аз олтурур, кёб сынар.
  • Эркишини аманы тиширыуну джылатыр.
  • Тик ёргени, тик энгишгеси да болады.
  • Юре билмеген ит, къонакъ келтирир.
  • Босагъагъа джууукъ орун болса, ашыгъыб тёрге озма.
  • Билмезни кёзю кёрмез, этмезни къулагъы эшитмез.
  • Биреуге аманлыкъ этиб, кесинге игилик табмазса.
  • Хата – гитчеден.
  • Къуллукъчума, деб махтанма, къуллукъ – хаух джамчыды!
  • Тойгъанлыкъ къойгъа джарашады.
  • Биреуге кёлтюрген таягъынг, кесинги башынга урур.
  • Чёбню кёлтюрсенг, тюбюнден сёз чыгъар.
  • Окъугъан – асыу, окъумагъан – джарсыу.
  • Хар ишни да аллы къыйынды.
  • Узун джолну барсанг, бюгюн келирсе, къысха джолну барсанг, тамбла келирсе.
  • Алтыннга тот къонмаз.
  • Къралынгы – душмандан, башынгы от бла суудан сакъла.
  • Ёгюзню мюйюзюнден тутадыла, адамны сёзюнден тутадыла.
  • «Ма», - дегенни билмесенг, «бер», - дегенни билмезсе.
  • Джашны джигитлиги сорулур, къызны джигерлиги сорулур.
  • Аш кетер да бет къалыр.
  • Адамны аты башхача, акъылы да башхады.
  • Урунуу – насыбны анасы.
  • Ариу – кёзге, акъыл – джюрекге.
  • Кёз – сюйген джерде, къол – ауругъан джерде.
  • Къая джолда джортма, ачыкъ сёзден къоркъма.
  • Къызгъанчдан ычхыныр, мухардан ычхынмаз.
  • Тенгни тенглиги джашай барсанг билинир.
  • Иги сеники эсе да, сюйген кесимикин этеме.
  • Арбаз къынгырды да, ийнек сауалмайма.
  • Къарт айтханны этмеген, къартаймаз.
  • Айырылмаз джууугъунга, унутмаз сёзню айтма.
  • Ётюрюкчюню шагъаты – къатында.
  • Баргъанынга кёре болур келгенинг.

Сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара

12.07.2016 0 1355  Аппаева Л.

Фото Евгения Триско

2003 жылдан башлап бизни жашаўубузгъа «Эльбрусоид» деген сёз эркин кирип тебирейди. Эсгерсек, ол жылланы заманын къыйын жыллагъа санайма мен. Нек дегенде? Адамла армаў болуп, эски жашаўну этегинден тутуп, тюрлениўле апчытып, тенгизге батаргъа къоркъгъан, къарыўсуз къанатлылагъа ушай эдиле – къыйын эди сайлаў жоллары. 

Мен, устазча айтсам, ол жылла сабийлени окъутуў-айныў жолларында да бек къыйын жылла эдиле: Къарачайда, Малкъарда да сабийлени, жаш тёлюню тюз жолгъа юйретген мекямла жокъ эдиле, «Кёрген кёргенин этер  кёчген арбасын жегер», дегенлей, къарап, иги, магъаналы затлагъа юйренир амалла да бек аз эдиле. Ма ол жыллада жаш тёлюбюзге Эльбрусоид энчи «Тейри эшик ачхан эди». Мени къолума «Эльбрусоид» дайджестни биринчи номери тюшгенде, жюрегиме бир уллу къуўанч келген эди. Мен студентлериме: «Эльбрусоид – сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара болду бизге», – деп, алагъа дерслеримде дайджестни окъугъан эдим.

«Къуралыўлукъ болгъан жерде монглукъ къурумайды» деген сёзге кертичилей къала, эльбрусоидчуланы хар ишлери да кереклисича къуралып, бир сатыргъа тизилип бара эдиле. Жашау тенгизинде армаў болуп тургъан жаш тёлюге, баш таяндырыр жер ачылгъанына барыбыз да къуўана эдик. Кертиликге, тюзлюкге къуллукъ этиўню муратха салып ишлеген Эльбрусоидну къуралыў жолу къыйын болса да – этген ишлерини магъанасы, сыйлылыгъы баям эди. Къысха заманны ичинде Къарачайда, Малкъарда, битеў Шимал Кавказда эм диаспораларыбызда да атын айтдырып, жаш тёлюбюзню бир отжагъагъа итиндирген – ол бек уллу усталыкъ эди. Не жаны бла да билимлерин ёсдюрген амалладан сора да конкурслада, тюрлю-тюрлю кружоклада, спортда, тепсегенде, жырларгъанда кеслерин сынаргъа онглары болгъан жаш адамларыбызны жюреклеринде ышаннгылы от жандыра билгендиле Эльбрусоидну ишчилери. 

Устазны иши – излеўдю. Эльбрусоидну проектлери не жаны бла да сабийлеге айнытыў онг бергенлери ючюн, ала бизге, устазлагъа да, керек кюнюбюзде ышаннгылы таянчакъ болгъандыла. Алгъын жыллада эсибизге, тюшюбюзге да келмеген, кеси тилибизге жомакъланы (мультфильмлени) кёчюрюў проектни магъанасыны юсюнден айтыргъа уа сёз тапхан окъуна къыйынды. Ары дери ана тиллеринде шатык, кесгин сёлеше билмеген сабийлерибизге къаллай бир уллу методика болушлукъдула ала! 

Арт жыллада ФГОС-ну (Федеральный государственный образовательный стандарт) жангы излемлери устазланы бек апчытып, ала ол излемге кёре материалла тапмай къыйналгъанларын кёп кере эшитгенбиз. Эльбрусоидну проектлери уа устазлагъа «алтын хазна» болуп, болушадыла, къуўандырадыла. Бюгюнлюкде устазлагъа, студентлеге, сабийлеге, ата-аналагъа да бирча керекли материалланы Эльбрусоидну порталында табаргъа боллукьду. Аланы бир жерде табып хайырланыў, кьаллай бир болушлукъду барыбызгъа да! 

Бизни баш борчубуз – сабийлени жюреклеринде миллет сезимле туўдуруў, аланы тюз жолгъа салыў эсе, Эльбрусоид ол борчну оздуруп да толтурады, дейме. Мени ишим жаш тёлю бла байламлы болгъаны себепли, аланы кёллендирип – кёп бийик жоллагъа итиндирген Тотуркъулланы Алийге, устазча, анача, жюрек ыразылыгъымы билдирирге сюеме. Жер бышына жаратылып, жаланда кеслери ючюн жашагъан адамла кёпдюле, Алий а миллетим деп, уллу муратла салып, ол борчну сыйлы, жетишимли толтурады. Эр кишиге жашаў къадарында юйюрню мурдор ташын бегитиў аны бек баш кишилик борчу эсе – Алий Къарачайны, Малкъарны да миллет отжагъасын игиликге, тюзлюкге, таўкелликге итиндире, ёхтем бегитгенди. Бюгюнгю жашаўубузну сыйлы кюню халкъыбызны жетишимлери бла байламлы эсе, Эльбрусоид – ол тамбла кюнюбюзню ышангылы таянчагъыды.

Аппайланы Лариса,
КъМКьУ-ну педагогика колледжини устазы



(Голосов: 1, Рейтинг: 5)

  • Нравится

Комментариев нет