Расширенный поиск
22 Марта  2019 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Окъугъан озар, окъумагъан тозар.
  • Баш – акъыл ючюн, акъылман – халкъ ючюн.
  • Кёпюр салгъан кеси ётер, уру къазгъан кеси кетер.
  • Суу ичген шауданынга тюкюрме.
  • Тилсиз миллет джокъ болур.
  • Ауузу бла къуш тута айланады.
  • Юйюнгден чыкъдынг – кюнюнгден чыкъдынг.
  • Ёгюзню мюйюзлери ауурлукъ этмейдиле.
  • Келгинчи, къонакъ уялыр, келгенден сора, къонакъбай уялыр.
  • Аманнга алтын чыдамаз.
  • Экеулен сёлеше тура эселе, орталарына барыб кирме.
  • Джарлы тюеге минсе да, ит къабар.
  • Миллетни бойну – базыкъ, аны бла кюрешген – джазыкъ.
  • Къозулугъунда тоймагъан, къойлугъунда тоймаз.
  • Къарт болгъан джерде, берекет болур, сабий болгъан джерде, оюн болур.
  • Мухар, кеси тойса да, кёзю тоймаз.
  • Чомартны къолу берекет.
  • Бети – къучакълар, джюреги – бычакълар.
  • Мал ёлсе, сюек къалыр, адам ёлсе, иши къалыр.
  • Бойнуму джети джерден кессенг да, мен ол ишни этеллик тюлме.
  • Тыш элде солтан болгъандан эсе, кесинги элде олтан болгъан игиди!
  • Акъдан къара болмаз.
  • Билимли ёлмез, билимсиз кёрмез.
  • Чоюнну башы ачыкъ болса, итге уят керекди.
  • Тенгни тенглиги джашай барсанг билинир.
  • Намысы джокъну – дуниясы джокъ.
  • Ата Джуртуму башы болмасам да, босагъасында ташы болайым.
  • Ётюрюкчюню шагъаты – къатында.
  • Аман хансны – урлугъу кёб.
  • Кёб джашагъан – кёб билир.
  • Уллу суу бла уллу ауруудан башынгы сакъла.
  • Чакъырылмагъан къонакъ – орунсуз.
  • Итли къонакъ джарашмаз.
  • Джюрек кёзден алгъа кёрюр.
  • Шапа кёб болса, аш татымсыз болур.
  • Джахил болса анасы, не билликди баласы?
  • «Ёгюз, джаргъа джууукъ барма, меннге джюк боллукъса», - дегенди эшек.
  • Сютню башын джалагъан къутулур, тюбюн ичген тутулур.
  • Баргъанынга кёре болур келгенинг.
  • Ишленмеген джаш – джюгенсиз ат, ишленмеген къыз – тузсуз хант.
  • Кимни – тили, тиши онглу, кимни – къолу, иши онглу.
  • Ач къалгъандан, кеч къалгъан къолай.
  • Адеб базарда сатылмаз.
  • Азыкълы ат арымаз, къатыны аман джарымаз.
  • Эл тойса, тоймагъан, эл къойса, къоймагъан.
  • Тёзгеннге, джабылгъан эшик ачылыр.
  • Кечеси – аяз, кюню – къыш, джарлы къаргъагъа бир аш тюш!
  • Насыб бютеу халкъны юлюшюдю.
  • Чакъырылмагъан къонакъ къачан кетерин сормаз.
  • Къан бла кирген, джан бла чыгъар.

Сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара

12.07.2016 0 1216  Аппаева Л.

Фото Евгения Триско

2003 жылдан башлап бизни жашаўубузгъа «Эльбрусоид» деген сёз эркин кирип тебирейди. Эсгерсек, ол жылланы заманын къыйын жыллагъа санайма мен. Нек дегенде? Адамла армаў болуп, эски жашаўну этегинден тутуп, тюрлениўле апчытып, тенгизге батаргъа къоркъгъан, къарыўсуз къанатлылагъа ушай эдиле – къыйын эди сайлаў жоллары. 

Мен, устазча айтсам, ол жылла сабийлени окъутуў-айныў жолларында да бек къыйын жылла эдиле: Къарачайда, Малкъарда да сабийлени, жаш тёлюню тюз жолгъа юйретген мекямла жокъ эдиле, «Кёрген кёргенин этер  кёчген арбасын жегер», дегенлей, къарап, иги, магъаналы затлагъа юйренир амалла да бек аз эдиле. Ма ол жыллада жаш тёлюбюзге Эльбрусоид энчи «Тейри эшик ачхан эди». Мени къолума «Эльбрусоид» дайджестни биринчи номери тюшгенде, жюрегиме бир уллу къуўанч келген эди. Мен студентлериме: «Эльбрусоид – сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара болду бизге», – деп, алагъа дерслеримде дайджестни окъугъан эдим.

«Къуралыўлукъ болгъан жерде монглукъ къурумайды» деген сёзге кертичилей къала, эльбрусоидчуланы хар ишлери да кереклисича къуралып, бир сатыргъа тизилип бара эдиле. Жашау тенгизинде армаў болуп тургъан жаш тёлюге, баш таяндырыр жер ачылгъанына барыбыз да къуўана эдик. Кертиликге, тюзлюкге къуллукъ этиўню муратха салып ишлеген Эльбрусоидну къуралыў жолу къыйын болса да – этген ишлерини магъанасы, сыйлылыгъы баям эди. Къысха заманны ичинде Къарачайда, Малкъарда, битеў Шимал Кавказда эм диаспораларыбызда да атын айтдырып, жаш тёлюбюзню бир отжагъагъа итиндирген – ол бек уллу усталыкъ эди. Не жаны бла да билимлерин ёсдюрген амалладан сора да конкурслада, тюрлю-тюрлю кружоклада, спортда, тепсегенде, жырларгъанда кеслерин сынаргъа онглары болгъан жаш адамларыбызны жюреклеринде ышаннгылы от жандыра билгендиле Эльбрусоидну ишчилери. 

Устазны иши – излеўдю. Эльбрусоидну проектлери не жаны бла да сабийлеге айнытыў онг бергенлери ючюн, ала бизге, устазлагъа да, керек кюнюбюзде ышаннгылы таянчакъ болгъандыла. Алгъын жыллада эсибизге, тюшюбюзге да келмеген, кеси тилибизге жомакъланы (мультфильмлени) кёчюрюў проектни магъанасыны юсюнден айтыргъа уа сёз тапхан окъуна къыйынды. Ары дери ана тиллеринде шатык, кесгин сёлеше билмеген сабийлерибизге къаллай бир уллу методика болушлукъдула ала! 

Арт жыллада ФГОС-ну (Федеральный государственный образовательный стандарт) жангы излемлери устазланы бек апчытып, ала ол излемге кёре материалла тапмай къыйналгъанларын кёп кере эшитгенбиз. Эльбрусоидну проектлери уа устазлагъа «алтын хазна» болуп, болушадыла, къуўандырадыла. Бюгюнлюкде устазлагъа, студентлеге, сабийлеге, ата-аналагъа да бирча керекли материалланы Эльбрусоидну порталында табаргъа боллукьду. Аланы бир жерде табып хайырланыў, кьаллай бир болушлукъду барыбызгъа да! 

Бизни баш борчубуз – сабийлени жюреклеринде миллет сезимле туўдуруў, аланы тюз жолгъа салыў эсе, Эльбрусоид ол борчну оздуруп да толтурады, дейме. Мени ишим жаш тёлю бла байламлы болгъаны себепли, аланы кёллендирип – кёп бийик жоллагъа итиндирген Тотуркъулланы Алийге, устазча, анача, жюрек ыразылыгъымы билдирирге сюеме. Жер бышына жаратылып, жаланда кеслери ючюн жашагъан адамла кёпдюле, Алий а миллетим деп, уллу муратла салып, ол борчну сыйлы, жетишимли толтурады. Эр кишиге жашаў къадарында юйюрню мурдор ташын бегитиў аны бек баш кишилик борчу эсе – Алий Къарачайны, Малкъарны да миллет отжагъасын игиликге, тюзлюкге, таўкелликге итиндире, ёхтем бегитгенди. Бюгюнгю жашаўубузну сыйлы кюню халкъыбызны жетишимлери бла байламлы эсе, Эльбрусоид – ол тамбла кюнюбюзню ышангылы таянчагъыды.

Аппайланы Лариса,
КъМКьУ-ну педагогика колледжини устазы



(Голосов: 1, Рейтинг: 5)

  • Нравится

Комментариев нет