Расширенный поиск
18 Июля  2019 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Къызбайны юйюне дери сюрсенг, батыр болур.
  • Адамгъа аман кюн соруб келмейди.
  • Акъыл къартда, джашда тюйюлдю – башдады.
  • Бастасын ашагъан, хантусун да ичер.
  • Хунаны тюбюн къазсанг, юсюнге ауар.
  • Джашны джигитлиги сорулур, къызны джигерлиги сорулур.
  • Ойнаб айтсанг да, эслеб айт.
  • Дуния аламаты сен эсенг да, игиме деб айтма.
  • Кёл – къызбай, къол – батыр.
  • Ана – юйню кюн джарыгъы.
  • Уруну арты – къуру.
  • Ишлемеген – тишлемез.
  • Джол бла сёзню къыйыры джокъ.
  • Биреу ашаб къутулур, биреу джалаб тутулур.
  • Къонагъынгы артмагъын алма да, алгъышын ал.
  • Къарнынг къанлынга кийирир.
  • Татлы сёз – балдан татлы.
  • Тойгъан антын унутур.
  • Къонакъ аз олтурур, кёб сынар.
  • Къонагъы джокъну – шоху джокъ.
  • Алгъанда – джууукъ, бергенде – джау.
  • Махтаннган къыз, тойда джукълар.
  • Тил бла келеди джыр да.
  • Ишге юренсин къоллары, халкъ бла болсун джоллары.
  • Хаухну атма, ёнгкючню сатма.
  • Ётюрюкчюню шагъаты – къатында.
  • Джюз элде джюз ёгюзюм болгъандан эсе, джюз джууугъум болсун.
  • Гугурук къычырмаса да, тангны атары къалмаз.
  • Нёгерсизни джолу узун.
  • Таула не мийик болсала да, аууш табылыр.
  • Кийим тукъум сордурур.
  • Тюзню ётмеги тюзде къалса да, тас болмаз.
  • Бозаны арты дауур болур.
  • Чомарт бергенин айтмаз.
  • Тас болгъан бычакъны сабы – алтын.
  • Джарлыны тону джаз битер.
  • Къонакъ аман болса, къонакъбай джунчур
  • Адебни адебсизден юрен.
  • Къазанчы аман болса, къазаны къайнамаз.
  • Билген билмегенни юретген адетди.
  • Чыкълы кюнде чыкъмагъан, чыкъса къуру кирмеген.
  • Кёб джат да, бек чаб.
  • Ариу сёз джыланны орнундан чыгъарыр.
  • Ашда уялгъан – мухар, ишде уялгъан – хомух.
  • Дуния мал дунияда къалады.
  • Эрни эр этерик да, къара джер этерик да, тиширыуду.
  • Къарнынг бла ёч алма.
  • Эки ойлашыб, бир сёлешген.
  • Элни кючю – эмеген.
  • Артына баргъанны, къатына барма.

Сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара

12.07.2016 0 1303  Аппаева Л.

Фото Евгения Триско

2003 жылдан башлап бизни жашаўубузгъа «Эльбрусоид» деген сёз эркин кирип тебирейди. Эсгерсек, ол жылланы заманын къыйын жыллагъа санайма мен. Нек дегенде? Адамла армаў болуп, эски жашаўну этегинден тутуп, тюрлениўле апчытып, тенгизге батаргъа къоркъгъан, къарыўсуз къанатлылагъа ушай эдиле – къыйын эди сайлаў жоллары. 

Мен, устазча айтсам, ол жылла сабийлени окъутуў-айныў жолларында да бек къыйын жылла эдиле: Къарачайда, Малкъарда да сабийлени, жаш тёлюню тюз жолгъа юйретген мекямла жокъ эдиле, «Кёрген кёргенин этер  кёчген арбасын жегер», дегенлей, къарап, иги, магъаналы затлагъа юйренир амалла да бек аз эдиле. Ма ол жыллада жаш тёлюбюзге Эльбрусоид энчи «Тейри эшик ачхан эди». Мени къолума «Эльбрусоид» дайджестни биринчи номери тюшгенде, жюрегиме бир уллу къуўанч келген эди. Мен студентлериме: «Эльбрусоид – сейирлик жашаўгъа жол ачхан ара болду бизге», – деп, алагъа дерслеримде дайджестни окъугъан эдим.

«Къуралыўлукъ болгъан жерде монглукъ къурумайды» деген сёзге кертичилей къала, эльбрусоидчуланы хар ишлери да кереклисича къуралып, бир сатыргъа тизилип бара эдиле. Жашау тенгизинде армаў болуп тургъан жаш тёлюге, баш таяндырыр жер ачылгъанына барыбыз да къуўана эдик. Кертиликге, тюзлюкге къуллукъ этиўню муратха салып ишлеген Эльбрусоидну къуралыў жолу къыйын болса да – этген ишлерини магъанасы, сыйлылыгъы баям эди. Къысха заманны ичинде Къарачайда, Малкъарда, битеў Шимал Кавказда эм диаспораларыбызда да атын айтдырып, жаш тёлюбюзню бир отжагъагъа итиндирген – ол бек уллу усталыкъ эди. Не жаны бла да билимлерин ёсдюрген амалладан сора да конкурслада, тюрлю-тюрлю кружоклада, спортда, тепсегенде, жырларгъанда кеслерин сынаргъа онглары болгъан жаш адамларыбызны жюреклеринде ышаннгылы от жандыра билгендиле Эльбрусоидну ишчилери. 

Устазны иши – излеўдю. Эльбрусоидну проектлери не жаны бла да сабийлеге айнытыў онг бергенлери ючюн, ала бизге, устазлагъа да, керек кюнюбюзде ышаннгылы таянчакъ болгъандыла. Алгъын жыллада эсибизге, тюшюбюзге да келмеген, кеси тилибизге жомакъланы (мультфильмлени) кёчюрюў проектни магъанасыны юсюнден айтыргъа уа сёз тапхан окъуна къыйынды. Ары дери ана тиллеринде шатык, кесгин сёлеше билмеген сабийлерибизге къаллай бир уллу методика болушлукъдула ала! 

Арт жыллада ФГОС-ну (Федеральный государственный образовательный стандарт) жангы излемлери устазланы бек апчытып, ала ол излемге кёре материалла тапмай къыйналгъанларын кёп кере эшитгенбиз. Эльбрусоидну проектлери уа устазлагъа «алтын хазна» болуп, болушадыла, къуўандырадыла. Бюгюнлюкде устазлагъа, студентлеге, сабийлеге, ата-аналагъа да бирча керекли материалланы Эльбрусоидну порталында табаргъа боллукьду. Аланы бир жерде табып хайырланыў, кьаллай бир болушлукъду барыбызгъа да! 

Бизни баш борчубуз – сабийлени жюреклеринде миллет сезимле туўдуруў, аланы тюз жолгъа салыў эсе, Эльбрусоид ол борчну оздуруп да толтурады, дейме. Мени ишим жаш тёлю бла байламлы болгъаны себепли, аланы кёллендирип – кёп бийик жоллагъа итиндирген Тотуркъулланы Алийге, устазча, анача, жюрек ыразылыгъымы билдирирге сюеме. Жер бышына жаратылып, жаланда кеслери ючюн жашагъан адамла кёпдюле, Алий а миллетим деп, уллу муратла салып, ол борчну сыйлы, жетишимли толтурады. Эр кишиге жашаў къадарында юйюрню мурдор ташын бегитиў аны бек баш кишилик борчу эсе – Алий Къарачайны, Малкъарны да миллет отжагъасын игиликге, тюзлюкге, таўкелликге итиндире, ёхтем бегитгенди. Бюгюнгю жашаўубузну сыйлы кюню халкъыбызны жетишимлери бла байламлы эсе, Эльбрусоид – ол тамбла кюнюбюзню ышангылы таянчагъыды.

Аппайланы Лариса,
КъМКьУ-ну педагогика колледжини устазы



(Голосов: 1, Рейтинг: 5)

  • Нравится

Комментариев нет