Войти на сайт
17 Декабря  2018 года

 

  • Биреуню эскиси биреуге джангы болмайды.
  • Насыблыны баласы кюн кюнден да баш болур, насыбсызны баласы, кюн кюнден да джаш болур.
  • Къызбайны юйюне дери сюрсенг, батыр болур.
  • Джырчы ёлсе, джыры къалыр.
  • Борчунг бар эсе, хурджунунга ойлаб узал.
  • Къыйынлы джети элни къайгъысын этер.
  • Билгенни къолу къарны джандырыр.
  • Кесине гебен этелмеген, биреуге черен эте эди.
  • Башы джабылгъан челекге, кир тюшмез.
  • Къызын тута билмеген, тул этер, джашын тута билмеген, къул этер.
  • Эрине къаргъыш этген къатын, эрнин къабар.
  • Нафысынгы айтханын этме, намысынгы айтханын эт.
  • Тойгъандан сора, ашны сёкме.
  • Аман адамны тепсинге олтуртсанг, къызынгы тилер.
  • Биреу ашаб къутулур, биреу джалаб тутулур.
  • Хар ишни да аллы къыйынды.
  • Эски джаугъа ышанма.
  • Иги сеники эсе да, сюйген кесимикин этеме.
  • Татлы сёз – балдан татлы.
  • Къулакъдан эсе, кёзге ышан.
  • Тамбла алтындан бюгюн багъыр ашхы.
  • Кёбню кёрген – кёб билир.
  • Къонакъ кёб келюучю юйню, къазаны отдан тюшмез.
  • Башынга джетмегенни сорма.
  • Ишни ахырын ойламай, аллын башлама.
  • Тил – кесген бычакъ, сёз – атылгъан окъ.
  • Асхат ашлыкъ сата, юйдегиси ачдан къата.
  • Къайгъы тюбю – тенгиз.
  • Айран ичген – къутулду, джугъусун джалагъан – тутулду.
  • Бастасын ашагъан, хантусун да ичер.
  • Уллу айтханны этмеген – уллаймаз.
  • Ана – юйню кюн джарыгъы.
  • Байлыкъ болгъан джерде, тынчлыкъ джокъду.
  • Эли джокъну – кёлю джокъ.
  • Тешик этген тынчды, аны джамагъан къыйынды.
  • Нарт сёз – тилни бети.
  • Эшекге миннген – биринчи айыб, андан джыгъылгъан – экинчи айыб.
  • Адам туугъан джеринде, ит тойгъан джеринде.
  • Окъдан джара эртде-кеч болса да бителир, сёз джара, ёмюрге къалыр.
  • Акъдан къара болмаз.
  • Аллахдан тилесенг, кёб тиле.
  • Къозулугъунда тоймагъан, къойлугъунда тоймаз.
  • Ариу сёзде ауруу джокъ.
  • Билимден уллу байлыкъ джокъду.
  • Байлыкъдан саулукъ ашхыды.
  • Биреуню къыйынлыгъы бла кесинге джол ишлеме.
  • Намыс болмагъан джерде, насыб болмаз.
  • Ауузу аманнга «иги», деме.
  • Алма терегинден кери кетмез.
  • Дженгил джетерикме деб, узун джолну къоюб, къысхасын барма.

 

Страницы: 1
RSS
БАЙРАКЪ НЕГЕ КЕРЕКДИ ?
 
БАЙРАКЪ НЕГЕ КЕРЕКДИ ?

Билaл Лaйпaн


?Байракъсыз Эл ? бёрксюз эркиши, джаулукъсуз тиширыу? дегендиле бизни ата-бабаларыбыз. Бизни халкъ ёмюрде да байракъсыз болмагъанды. Уллу халкълада джюрюген миллет белгиле ? Флаг, Герб, Гимн ? бизни тилде кеслерини атлары бла джюрюйдюле: Байракъ, Тамгъа, Орайда.

Кертиди, Байракъ бир алыннганы бла тюрленмей къалмагъанды. Халкъ ислам диннге кёчгенден сора, меджисуу заманлада джюрютген Байрагъын ?харам? этгенди. Ай бла джулдуз неда джашил бояу Байракъда болмай къалмайды энди. Аны кибик, тюрк къауумланы тотем белгилерин ? бёрю, барс дегенча джаныуар суратланы ? байракъда кёрюнюулерин ислам дин огъурамайды. Алай болса да, миллет белгилеринде аланы сакълагъан тюрк халкъла бардыла алкъын.

Байракъны къабыл этген сагъатда талай затха къарайды Халкъ. Амалсыз кёрюнюрге керекли шартла: халкъны дини, джурту, тарихи. Алай бла, Байракъ мийикде чайкъала, хар ёсюб келген тёлюге эсгертгенлей турады: ?Бил, Сакъла, Къору Дининги, Джуртунгу, Тарихинги!?.

Байракъ миллет ангыбызны, тарих эсибизни къозгъагъанлай турады. Мен тюрк халкъланы къурултайларында, Европа халкъланы конгресслеринде бола тургъанма. Хар бир халкъны келечиси миллет байрагъы бла болгъан сагъатда, энгишге къараб, байракъсыз олтургъанла Къарачай-Мaлкъaрлыла эдиле джангыз.

Байракъсыз туруугъа тамада тёлю юреннген да болур ? къыйын заманлада кърал аланы ?миллетчи?, ?умметчи? атла атаб, азаб чекдире тургъанды. Джетиб келген джаш тёлюню уа кёлюн аман этмезге керекди. ?Бизни байрагъыбыз джокъмуду, биз халкъ тюлбюзмю?? деб сорсала джаш-къушла, алагъа джууаб бармыды? Огъесе, кърал байракъны ёрге тутуб, буду бизни байрагъыбыз дебми турайыкъ? Арабдагъы араб байракъны, Тюркдеги тюрк байракъны, Америкадагъы американ байракъны, Орусдагъы орус байракъны ёрге тутубму айланайыкъ? Бизни, бютеу дунияда къарачайлыланы, бирикдирген белгибиз-байрагъыбыз болмаса, сора къаллай халкъбыз биз? Джер джюзюнде джашагъан черкеслиле, къайда да бир байракъны ёрге тутадыла. Бизде уа ? бир терсакъыл чыгъыб, ?бизге байракъ неге керекди? Джашагъан къралыбызны байрагъыды бизни байрагъыбыз? деб тохтар. Ол кесин бир уллу политикге-сиясетчиге санайды.

Аллай насыбсызланы, ?акъыл токъмакъланы? Тюркде да, Орусда да, Америкада да, Шамда да кёре келгенме. Ала сабийлерин да юретмейдиле къарачай тилге. ?Кърал тилни билселе болду ? джашауларына ол керекди?. Бу къауум адам байракъ къайгъылы, джурт-тил къайгъылы тюлдю. Быланы тарих эслери, миллет ангылары къарыусузду. Сёлеше башласала уа, къалгъанланы ?джукъбилмезле? этиб, кеслерин халкъны ёкюллерича кёргюзтюрле.

Байракъ ? ол халкъны белгиси, бети болгъаны бла къалмай, халкъны сакъланырына, джашарына себеб болады. Джаш тёлюню миллет ангысын, тарих эсин къозгъагъанлай турады. Аны ючюндю дунияда байракъсыз халкъ болмагъаны. Чечен, юнгюш (ингуш), адыг (черкес), ногъай, кърым татар...тизиб барыргъа боллукъду. Джангыз Къарачай-Мaлкъaр халкъды байракъсыз тургъан. ?Байракъ неге керекди??, ?Ана тил неге керекди?? деучюлени заранларынданды бизни бедишлик болуб тургъаныбыз.

Къарачай-Мaлкъaрлыла, биз Халкъ эсек, дунияны тёрт джанында джашасакъ да, къайсы къралда турсакъ да, бир Байракъны, Къарачай-Мaлкъaр Байракъны ёрге тутаргъа керекбиз. Байракъ ? ол бир бош къумач джурун тюлдю, ол бизни бирикдирген Кючдю. Бу иннетге хайыр болмагъан да, заран болмазгъа керекди. Байракъ а, эртде-кеч болса да, ёрге тутуллукъду, барыбызны да бирикдире чайкъаллыкъды.
 
КЪAРAЧAЙ-МAЛКЪAР МИЛЛЕТ БAЙРAКЪ



Къaрaчaй-Мaлкъaр Миллет Бaйрaкъдaгъы тaмгъaны тaмыры, Кaфкaздa Къaрaчaйны эм эски эллеринден бири Къaрт-Джурт элде тaбылгaн, юсюнде джaзыулa эмдa тaмгъaлa болгъaн, xиджри 1107, милaди 1695 джылны кёргюзген, эртде зaмaндaн къaлгaн бир эсгертме тaшдaн келеди. Тaшны юсюнде Aрaп тилде емдa Aрaп xaрифле блa джaзылгъaн Къaрaчaй-Мaлкъaр тилде джaзыулa бaрдылa. Тaшны бетинде, ёрге джaнындa Aрaп тилде; "Aллax, Муxxaмaд, дaгыдa тёрт уллу xaлифни aтлaры: Aбубекир, Умaр, Осмaн, Aлий" деб джaзылгaнды. Тaшны энишге джaнындa Aрaп xaрифле блa Къaрaчaй-Мaлкъaр тилде "Бюгюн Мaнгa, Тaмблa Сaнгa" деб джaзылгaнды. Бу эки джaзыуну ортaсындa уa бир тaмгъa бaрды. Бу тaмгъa, бaйрaкъдaгъы тaмгaны тaмырыды. Къaрaчaй-Мaлкъaрлы илму aдaмлaны aйтxaнлaрынa кёре; тaмгъaны эм тышындaгъы тёгерек недa къуршоу aлaмны, козмосну кёргюзеди. Тёгерек белгини ичинде xaр бир къыйыры къынгыр сызылгaн тёртгюл; суу, от, топурaк эмдa xaуaны, aлaй демеклик дунияны кёргюзеди; тёртгюлню xaр бир мюйюшю дa дунияны тёрт джaнын белгилейди. Тaмгъaны ортaсындaгъы къуршоу блa aны ичиндеки Минги Тaу белги уa aтa джуртубуз Кaфкaз блa Къaрaчaй-Мaлкъaр xaлкъыбызны кёргюзеди. Эм axыры, бaйрaкъны бетиндеги джaшил бояу; тaбигъaтны, джaшaуну, тынчлыкъны, мaмырлыкъны, берекетни, aшxы иннетни, aдеб-нaмысны; дaгъыдa сыйлы Ислaм динибизни белгилейди.





<object width="400" height="296"><param name="allowfullscreen" value="true" /><param name="allowscriptaccess" value="always" /><param name="movie" value="http://vimeo.com/moogaloop.swf?clip_id=1258 5138&amp;server=vimeo.com&amp;show_title=1&amp;sho w_byline=1&amp;show_portrait=0&amp;color=00ADEF&am p;fullscreen=1" /><embed src="http://vimeo.com/moogaloop.swf?clip_id=125851 38&amp;server=vimeo.com&amp;show_title=1&amp;show_ byline=1&amp;show_portrait=0&amp;color=00ADEF&amp; fullscreen=1" type="application/x-shockwave-flash" allowfullscreen="true" allowscriptaccess="always" width="400" height="296"></embed></object><p><a href="http://vimeo.com/12585138">Karaçay-Malkar Eskertme Taş</a> from <a href="http://vimeo.com/user2753144">Kamatur</a> on <a href="http://vimeo.com">Vimeo</a>.</p>
Страницы: 1
Читают тему (гостей: 1)

 

Написать нам