Расширенный поиск
19 Февраля  2019 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Ишни ахырын ойламай, аллын башлама.
  • Юйюнгден чыкъдынг – кюнюнгден чыкъдынг.
  • Эте билген, этген этеди, эте билмеген, юретген этеди!
  • Ёлген аслан – сау чычхан.
  • Дуния аламаты сен эсенг да, игиме деб айтма.
  • Ашыкъгъанны этеги бутуна чырмалыр.
  • Аууз сакълагъан – джан сакълар.
  • Чакъырылмагъан къонакъ – орунсуз.
  • Эр сокъур болсун, къатын тилсиз болсун.
  • Аджашханны ызындагъы кёреди, джангылгъанны джанындагъы биледи.
  • Хоншуну тауугъу къаз кёрюнюр, келини къыз кёрюнюр.
  • Биреуге аманлыкъны тилеме да, кесинге ашхылыкъны тиле.
  • Тынгылагъан тынгы бузар.
  • Ишлемеген – тишлемез.
  • Адеб джокъда, намыс джокъ.
  • Къонагъы джокъну – шоху джокъ.
  • Кёб ант этген, кёб ётюрюк айтыр.
  • Ашда – бёрю, ишде – ёлю.
  • Тюзлюк шохлукъну бегитир.
  • Къатын къылыкъсыз, эр тынчлыкъсыз.
  • Ёлген эшек бёрюден къоркъмайды.
  • Ишленмеклик адамлыкъды.
  • Джаным-тиним – окъуу, билим.
  • Сёлеш деб шай берген, тохта деб, сом берген.
  • Зар адам ашынгы ашар, кесинги сатар.
  • Адеби болмагъан къыз – тузсуз хант.
  • Башда акъыл болмаса, эки аякъгъа кюч джетер.
  • Танг атмайма десе да, кюн къоярыкъ тюйюлдю.
  • Сабий болмагъан джерде, мёлек болмаз.
  • Байлыкъ болгъан джерде, тынчлыкъ джокъду.
  • Керилген да, ургъан кибикди.
  • Бетинги сатма, малынгы сат.
  • Эртде тургъан бла эртде юйленнген сокъуранмаз.
  • Адамны аманы адамны бети бла ойнар.
  • Кёлю джокъну – джолу джокъ.
  • Тёзгеннге, джабылгъан эшик ачылыр.
  • Тойгъан джерге джети къайт.
  • Намыс сатылыб алынмайды.
  • Джырчы джырчыгъа – къарнаш.
  • Джангыз терек къынгыр ёсер.
  • Аманнга игилик этсенг, юйюнге сау бармазса.
  • Арбаз къынгырды да, ийнек сауалмайма.
  • Ачны эсинде – аш.
  • Айырылмаз джууугъунга, унутмаз сёзню айтма.
  • Джерни букъусу кёкге къонмаз.
  • Намысы болмагъанны, сыйы болмаз.
  • Тил джюрекге джол ишлейди.
  • Билеги кючлю, бирни джыгъар, билими кючлю, мингни джыгъар.
  • Хар сёзню орну барды.
  • Насыб бютеу халкъны юлюшюдю.
СЮЙМЕКЛИК КИТАБЫ+, Малкъар поэзияны сюймеклик антологиясы
 
СЮЙМЕКЛИК КИТАБЫ+

Хурметли къарындашларым, багъалы эгечлерим! Бугюнлюк дунияда барыбызны да ауара этип тургъан бир уллу къыйынлыкъ барды. Ол да ана тилибизни унутулуп баргъаныды. Мен да, къайсы биригизча, аны юсюнден кёп сагъыш этеме.Телевидение, радио, газетле, интернет тилибизни ахыры да ырбыннга тыйып къойгъандыла, хау. Алай терслик кесибизде да барды: ана тилибизге алай уллу кёллю болургъа керек тюйюл эдик. Бизни осал дерслик китапларыбыз, болмачы устазларыбыз, фахмусуз жазыучуларыбыз, журналистлерибиз, уллу кёллю ата-анала да алагъа къошулуп, кеси сабийлерибизни ана тилибизден айырыр ючюн не этмедик? Аланы алларында бизни бырыбызны да гюнахыбыз кемсиз уллуду. Сабийин сюйген ана баласына ёз тилинде бешик жырла, жомакъла, элберле айтады, тауча сёлешеди. Ол алай къыйын иш тюйюлдю да!Тилин билмеген сабий артда тау адетден айырылады, аны себепли, ата-анасына, халкъына да суууйду. Къысхасы, ана тилин билмеген адам учуз болады, Бюгюнлюкде биз анга кесибиз шагъатбыз. Орусча къайгъы сёз бергенлени аз кёрмейбиз, тойда орусча тепсегенни къой да.Ана тилибиз къарыусузду, эршиди, бюгюннгю жашауну сурамына келишмейди деп жалан да ана тиллерин билмегенле айтадыла. Алай, Аллахны ашхылыгъындан, тилибизни шатык билгенле, ариу сёлешгенле алыкъа кёпдюле.Бу эки къауумгъа да атап, малкъар поэтлени ийнар назмуларындан «Сюймеклик китабын» жарашдыргъанма да, аз-аздан сизни аны бла шагъырей эте турлукъма. Мен, иш этип, поэтлерибизни жалан да тынч, ариу окъулгъан назмуларын къошханма бери. Китап сейир-аламат ийнарларыбыз бла ачылады. Аланы окъуп чыкъгъан таулу адам тилибизни ариулугъун, шатыклыгъын да сезмей амалы жокъду. Ким биледи, муну окъугъандан сора сагъыш этерикле да болурла. Нек эсе да, мен алай сунама.
Хурметли окъуучула, назмула юзюлмей барыр ючюн, ёз акъылыгъызны бери жазмазыгъызны тилейме, модераторла да анга эс бурурла деп ышанама. Алайсыз бу иш, татыуу чыкъмай, базарлыкъ болуп къаллыкъды.

ЁЛМЕЗЛАНЫ МУРАДИН,
Къабарты-Малкъар Республиканы Къырал саугъасыны лауреаты
Изменено: elbars - 03.03.2013 17:56:56
Страницы: Пред. 1 ... 11 12 13 14 15 След.
Ответы
 
***

Кесинги сакълата,
арытханса мени, апчытханса…

Черек жагъада сюеледи терек,
арыгъан къанатлы,
жел, туман устукку да къонуп, солуучу.
Ол жангыз терекни суратын ишледим,
кёксюлдюм, жашилдим да,
женгил да, чууакъ да
сёзлерим бла мен
тюшюрдюм аны акъ къагъытха.

Мен кюн тиякъда эритдим да
эрттен аязны,
кёксюлдюм сёзлерим бла къатышдырып,
къагъытха тюшюрдюм
аны хар бутагъын.

Кесинги сакълата,
арытханса мени. Эсгерсенг а…

Мен танг нюрюнде
чыпчыкъ жырланы эритдим.
Эритдим да,
жашил сёзлерим бла къатышдырып,
чапыракъчыкъларын ишледим.

Кесинги сакълата,
Арытханса мени. Жашаусузма…

Энди жол ишлейим,
ол сени сыйырып кетген къырс,
хатерсиз да жолну,
учуп-узайып баргъан турналаны
шургу жырларын
саргъылдым сёзлерим бла къатышдырып.

Кесинги сакълата,
арытханса мени. Тюнгюлтсенг а!..

Угъай!
Тюнгюлтсенг, ол терек,
жюреги кётюралмай, кюйюп кетерикди,
кюз да жетгинчи.
Андан эсе мен
ол сени чачынгда чырмашхан
азат аязны суратын ишлейим,
къанатлы сёзлерими
тейри жарыкъны тюрсюню бла къатышдырып.

Кесинги сакълата,
арытханса, кемсиз сюйгеним…
 
*** Дж. А

Жаным жаланда шошлукъну унайды.
Шошлукъ тилей жашайма энди мен.
Намаз эте тургъан къартха ушайды
ингир ала аккун тауда эмен.

Бу шошлукъда адам сёзю - жалгъанды.
Жауун тилде назму этеме мен.
Кёкде жангы туугъан жулдуз жаннганды.
Тейри жарыкъ урады бетингден.
 
МАРАЛ КЁЗЛЮ
КЮН ЖАУУНЛАЙ…
Б.М.
1
Узунду кийген жыйрыгъынг,
алай а жабалмайды ол,
жабалмайды къымыжангы.

Сен жаланса,
къымыжаса алай,
туман кюн жауун тамчылай.

Жаланды сени къарамынг,
къызыу шахаргъа къутулгъан
марал кёзлю кюн жауунлай.

Жаланды сабий жюрегинг.
кёреме къыпчакъ кёзюнгде
аны журча кийик сюймеклигин.

Жаландыла, къымыжа,
шыбырдап айтхан сёзлеринг да,
гёбелек къанаты этген аяздан да женгил
сюймеклик сёзлеринг.

Жаланды кюлген ауазынг,
кемсиз узакъда Кериуан жулдузну
кюмюш къонгуроу тауушуча,
къысыр да, сууукъ да къарангыда
этген кюмюш тауушчугъу.

Сен мени къымыжа шауданым,
мен а сени суусап жолоучунг,
кючден жетип,
юсюнге къапланнган,
ичип, ичип, къаналмагъан
жолоучунг.

2
Кече ажашхан турнагъа
тынгылай, жарсыгъан жулдузлай,
жаланды мудахлыгъынг.

Жаланды, эки кёгюрчюнча,
эки айкъанат ёшюнюнг да,
къол аязымы чапыракъ тауушундан
элгенип,
учуп кетерик эки кёгюрчюн.

Кюнню биринчи тиягъыча,
сен алай тамашаса, сейир.
Жай эрттен аязныча, сени
сакъ алып къойнума,
учуп кетеригим келеди,
узакъгъа учуп кетеригим.

 
***
(г. еремеевден)

Къызны да, шо туу толкъунну да
жырлылла назик санлары.
Жыра тенгизни да, къумну да,
умут талпытхан жоллары
сынау болдула эрлеге,
элте къууатсыз жерлеге.

Къаргъа къаманы да, къынны да
чанча, чыкъдыла ёрлеге.
Жыра тенгизни да, къумну да,
бирле тюшдюле кёрлеге,
бирле кёлсюзлюк этдиле:
артха айланып кетдиле.

Бирле уа къызны, толкъунну да –
алгъа талпыта жолларын –
жыра тенгизни да, къумну да,
жулдуз макъамлы жырларын
табып махтаулу къайтдыла,
къызны да, шо туу толкъунну да
тасха жырларын айтдыла.
 
БОРАН КЕЧЕ

Къыш кече. Турна аууз. Орам.
Къалпакълы чыракъ элейди къар.
Таш-агъач талай жетген боран
Бир къатыды. Титирейди тар,

гууулдайды. Сур быргъы тарта,
балдражюз аямайды кючюн.
Энди бир да тиймезликча кюн,
той этеди ол Турна тарда.

Олтурама чыракъсыз, отум
жанаргъа унамай тыпырда.
Ол эски узун къаргъыш жарда
айтылгъанча, доюнсуз чотум.

Абындым. Жашау манга да жюз,
минг кере берди эсе да дерс…
Сен да тюзсе, жаным, мен да – тюз,
кертиси уа – экибиз да терс.

Сур быргъы тартады балдражюз.
Олтурама чыракъсыз. Сууукъ.
Ит улуйду. Къыяма жууукъ.
Жууукълашдыргъан а – кесибиз.
2000
 

ХАН КЪЫЗЫ
Не амал этгин да энди,
не?! Ангыласанг а жукъ
Тюшюме кирип келгенди
бюгече бир ариучукъ.

«Неди кюн да, неди ай да?!» -
дерча ол ариу затчыкъ:
- Ханым-наным, - дейди, - хайда,
атынга жер сал да, чыкъ,

тебире жолгъа, кечикме.
Тап, изле да, сен мени.
Ах, къарачы бир, нечикме!
Бу насып, тапсанг - сени!

Хан къызыма. Сютча акъма.
Ышарсам, жауады нюр!
Жигит, хайда, бол! Тузакъма,
жет, эмегенни ёлтюр!»

«Алп тюйюлме. Не десенг да,
жукъаракъды кёкюрек.
къой мени, патчах этсенг да,
от чакъмаз хомух жюрек», -

дейме. Жюрегим а: - Къойчу
сен бу кёлсюзлюк халны!
Миллионларын бир жойчу,
киеую болуп ханны.

Жыр, жазып, китап жазып да
энди ким болады токъ.
Бар эди ахча, насып да,
бюгюн а «сау бол» да жокъ.

Онг иги къууум этгенди,
къайтма хан къызсыз артха!..
Да кетип барама энди,
къуш кибик къонуп атха!
2010
 
ЭРТТЕН САЙЫН

Эрттен сайын бир тап къызчыкъ,
журчукъча, арбазны ётеди.
Ариуду да хайырсызчыкъ,
жюрегими алып кетеди.

Назик санчыкълары урчукъ
сабыча, къарамы - ингил.
Ётеди ол бурма хурчукъ,
чурукъ таууш эте, женгил.

Жюреклени ариу, толу
эринлери къабындырады,
универге элтген жолу
кёргенлени абындырады.

Алай ариуду ол къызчыкъ,
къангкъазча сюзюлюп барады.
Тюйюлдю жюреги бузчукъ,
ол дайым гюлча ышарады.

Эрттен сайын ол къыз алай
жюрек тынчлыгъымы бузады…
Ызы бла, ауур атлай,
толу къатын ишге озады.

Ол анасыды. Къыз аны
жарыкъ жаннган жулдузчугъуду.
Да бар эди бир заманы,
къарарча энди жокъ жугъу да.

Эртте бергенди къызына
къара чачын. Кёлю толуп,
къарай болурму ызына,
жашлыгъына тансыкъ болуп?

Башы базарлада къалып,
сакъламады ариуулугъун,
барады энди къыйналып,
эслеп, тюзетмей жаулугъун.

Къыйынды сур жашау, мадар,
къадар да этмей солургъа.
Алай амал а барды, бар,
ариу, ёхтем да болургъа!

Саулукъ да, ариуулукъ да – иш,
болжал этмез къыйын иш! Хау,
ыннанг айтхан жомакъ не тюш
тюйюлдю хатерсиз жашау.

Кесигизге уллу кёллю
боласыз, эгечлерим, сиз?
Сизге шо неди къыркъ, элли,
кесигизни да сюйсегиз?

Ушамагъыз толкъун алып
баргъан сансыз юзгелеге.
Эрттен сайын, къына салып,
хорлатмагъыз кюзгюлеге.

Да, къызла, хар биригизге
ашхы улан буюрулсун,
къартлыгъ а, бет нюрюгюзге
кюе, кеси жыйырылсын!

Эрттен сайын, айлай жарып,
бир тап къызчыкъ дерсге озады.
Назмум айтсын анга барып:
кесин сан этмеген тозады.

Ол бюгюн да, жайгъы тангнга
ушап, барады дерсине.
Аллах насып этсин анга
кетип къалмазча терсине.
2010
 
КЕТМЕ

Сен мени балдан татлы
эринличигим, къалай
ариучукъса, къууатлы
сыфатынг толгъан айлай.

Сюйюмлюдю хар затынг,
Ким да сукъланыр санга!
Бир ариуду да атынг,
мен макъам салдым анга.

Атынгы жулдуз жыры
аламатды бир даусуз...
Жанымы алтын журу,
кетме: этме жашаусуз.

Чегемли къызчыкъланы
ариулукъ юлюшлери
кесинге жетип, аны
сен кирден тутдунг кери.

Бюгече жарыкъды ай.
Ол бир сакъды ишине.
Сюймеклик менича бай
этмегенди кишини!

Юзюлмез жюрек жырым,
жаным, юшютмез да буз.
Маралым, алтын журум,
кетме: этме насыпсыз.
 
КЕЧИКГЕН СЮЙМЕКЛИК
Ёзбек жыр

Арабызда жылла аулагъы,
сел болмайды, жаным, кюйгеним.
Сен бир ариу туудунг таулагъа,
сюйгеним, кечикген сюйгеним.

Сен ариуса жетмезча багъа.
Атынгы жазгъанма дууагъа.
Мен эрттеми келдим дуньягъа,
сюйгеним, кечикген сюйгеним?

Дуньяда къууанч, бушуу да бар.
Сенсиз манга жер да, кёк да тар.
Аллах бизге этмезми къадар,
сюйгеним, кечикген сюйгеним?

Сен кёкден эннген къызмы эдинг,
мен излеген жангызмы эдинг,
къолум жетмез жулдузму эдинг,
сюйгеним, кечикген сюйгеним.

Татымайды бу дунья сенсиз,
жаным, мен сени сюйдюм кемсиз,
жокъду амалым: жаша менсиз,
сюйгеним, кечикген сюйгеним.

Дуньяда къууанч, бушуу да бар,
Сен барда жюрек асыу да бар.
Аллах бизге этмезми къадар,
сюйгеним, кечикген сюйгеним?
Изменено: elbars - 22.12.2013 16:19:42
 
***
Хурметли окъуучула, бу «Сюймеклик китабыны» ахыр бетиди. Мен ийнарларыбызны, кетген поэтлерибизни назмуларын зарфха уруп кёп кюрешгенме. Бир къауум сау-саламат назмучуларыбызны назмуларын да. Башха поэтлерибиз да назмуларын манга тапдырсала, аланы да китапха къошарыкъ эдим. Тапдырмадыла. Ала бла кюреширге уа мени да артыкъ заманым жокъду. Къошама дегеннге «Эльбрусоидни» эшиги ачыкъды.
Бу иш кёп заманымы алгъан эсе да, керекли иш болгъанын кёрдюм. Бу китапны кёп адам ачып, аны таза шауданындан уууч-уууч урталай, керти зауукълукъ алгъан, жюрек разылыкъ да тапхан сунама. Ана тилибиз байды, бек бай. Биз аны омакъланып не да кесибизни кётюрюп айтмайбыз. Кертиси да алайды. Бизни тилде не терен акъылны да, не кючлю сезимни да бек ариу, шатык, татыуун чыгъарып айтыр амал барды. Жарсыугъа, кесибизден къалада. Уллу кёллюлюкден. Жууапсызлыкъдан. Хомухлукъдан. Сагъыш этейик. Алыкъа кеч тюйюлдю.
Изменено: elbars - 22.12.2013 18:23:18
 
 
Леман, сени тилегинг бла, бу электроен китапны биринчи бетге чыгъарама.
Ол мен айтхан поэтлени назмуларын былайда табарыкъса.
 
Юч-тёрт кюнню ичинде "Сюймеклик китабын" 300 -ден артыкъ окъуучу ачханды. Айхай да, ол мени бек къууандырады, нек дегенде, ана тиллерин багъалагъанла, аны тергей билгенле, Аллахны ашхылыгъындан, алыкъа кёпдюле. Ана тиллерине къайтышханла, репетиторла тутуп, сабийлерин ана тилге юйретгенле да чыгъа башлагъандыла Нальчикде. Ол а тилибиз ёчюлюп къалмаз деп ышандырады. Аны себепли бу китапны энтда ал бетде бир кесек турурун тюзге санайма.
 
Бирбиринден багалы шаирлерибизни ем еруу назмулары болган бу бу антоложи сайтны ендиге дери еслемегениме кыйналдым.

300 огай, 3.000 джолда да окунсунла бу назмула ....Аланы джазган поетлерибизни колларына-джюреклерине кыйынлык бермесин уллу Аллах, керти дюнияга кетгенлени де джатган джерлери джумушак/джарык болсун.


Ичлеринден сайлап назмула алдым, бек сау бол Мурадин.
Ana tilim meni cürek tilim ...
 
Аланла, Ёлмезланы Мурадин басмагъа хазырлагъан бу китабда бек иги лирика назмула бардыла. Джулдуз айтханлай,хар ким излегенин таба барлыкъды - окъуй, сейирсине турайыкъ.
 

***
Жарыкъ эди юй да, ол къыз да
алай къууанчлы эди жазча.
Таша келиучю эди жаш а,
къызны атасы чамланмазча.

Гъашик къанатлы эди, ол да
тангдан ингирни сайлагъанды.
Толгъан айны сыр жарыгъы уа,
хыйныча, жюрек байлагъанды.

Жашау огъурлу кёрюне да,
этеди кюйсюз ишин таймай:
Къартлыкъ ызынгдан сюркеледи
дертлингча къажымай, тынчаймай.

Жашны да жетенди, аны да,
кесин танымазча, бузгъанды.
Орам тюрленнгенди, ол юй да,
ол жаш сюйген юй да тозгъанды,

Жазла да, жайла да, кюзле да
озалла, озала къышла да,
мутхуз бет алалла кёзле да,
онгалла айлы сагъышла да.

Жетгенди да жаз, биягъыча
жашнайды, чагъады, жырлайды.
Мудах терезе кёзюнден а
бир къарт къатын, тепмей, къарайды.

Къарайды, алай а сансызды
аны къарамы да, эси да.
Сюйген, сюйюлген да этгенме
деп билмейди энди кеси да.

Жангы эди юй да, ол къыз да
ариу эди, - акъ да, субай да…
Барады ол къарт, таягъы да
аны жанында сынчыкълайды.

Алданма, жашау тёбеннгиди, -
кёз кёрмейди, къалмайды ыз да.
Хар не да тюшюнгча кетеди…
Элес[1] эди ай да, ол къыз да.




[1] Элес – мираж.
 
МОЛЛА ПАНАХ ВАГИФ


***

Башымы ёшюнюнге,
жаным, бир салыр эди,
Ариулугъунгу жаннет
зауугъун алыр эди.
Иничге бууунунгда
билезиклеринг жана,
Къысылсам эди, эрин
шербетчигингден къана.

Жаулугъунг – алтын дарий,
тийгенлей тюшер эди,
Бир тутум белчигинги
бел бауун тешер эди.
Эринлеринги кюсеу
гюлчюгю – ингил насып,
Мен юзсем эди аны,
кёкюрегиме къысып.

Лал, инжи да тюйрелген
чачынгы сылар эди,
Жай талача, тамаша
ийисин сынар эди.
Ол жалан ёшюнлери –
тыкъ толу эки да ай,
Мен уппа этсем эди,
от да, буз да тенг сынай.

Дайым ариулугъундан
къанмай сюйюнюр эди,
Акъылдан таяма да
дерча сюйюлюр эди.
Сагъышланмай, башынгы
жаш сезим отха атып,
Бир кюер эди, гашик
зауукълугъуна батып.

Жаным, сезимим керти
деп къызыу антлар эди,
Дюн-дунья сениди деп,
къучакълап къатлар эди.
Сора ол татлы кюйден,
тузакъданча, къутулуп,
Башхасын сюер эди,
биягъы шашхын болуп.


Ёлмезланы Мурадин кёчюргенди.
 
Ёлмезланы Мурадин

***

Тансыкъ жюрегими бирде, тёзалмай,
санга ийдим, иги къууум этип,
алай сен не зат болгъанын сёзалмай,
аны суугъа атып къойдунг, элтип.

Жаным – нюрсюз: аны сууукъ женгенди,
мууал болгъанды ышарма' айым.
Башха къызгъа къалай ийнанайым,
бир айт, къалай: мен жюрексизме энди.

Алгъынча жырлаялмайма, талан[1] да,
ашыкъмайды манга жюйрюк атда.
Излемейме бир зат да, хау; жалан да
жылыналсам эди жулдуз отда.






[1] Талан – удача.
 

БУСАКЪ


Къар да жауады, жауун да жауа.
Къыш ашыгъады. Сууукъду хауа.
Жел да урады, чапракъ да тюшюп.
Ит каукалайды, сынсыйды, юшюп.

«Наным, билеме, манга ниетинг,
Къарча тазады», – дегенми эдинг?
Сора сен нек инжилтдинг биягъы?
Багъалым, жаным, сен – кюн тиягъы!

Бюгюн да келмединг. Танг а узакъ.
Кёрчю, кесимча мудахды бусакъ.
«Тамбла, тамбла, тамбла…», дей
Дайым кетеме юйге кюнсюзлей.

Къар да жауады, жауун да жауа.
Къыш ашыгъады. Сууукъду хауа.
Жел да урады, чапракъ да тюшюп.
Ит каукалайды, сынсыйды, юшюп.

Таймай бир къыз да жюрюйдю бери.
Кюн умутлулла аны кёзлери.
«Тамбла, тамбла, тамбла…», дей,
Нек ахтынады ол, мен кетгенлей?

Сюймей, сюйсюнмей жана чыракъла,
Не сагъышлылла бу акъ бусакъла?
Мен тюнгюлгенме. Ол къыз а, ол къыз?..
Терк кийинеме, анга тынгысыз.

Сора чабама. Къуруду орам.
Къыз сюеледи. Сууукъду. Боран.
«Теличик, теличик…» – дейди кюлюп,
Сора жиляйды, кёлю тёгюлюп.
 
***

Тар ичинде тунтуйгъанды черек тауушу,
Ол эсирик эмиликча юрюкмейди энди.
Кюз арты энтда Басхан тарында кечикгенди,
Тау артына аудуралмай Азау ауушу.

Бюгюн да тюн бездирик киршиден башланды.
Кюз, пакъыра къатынчыкъча, зыккылды, мууалды.
Къайгъым, чачылчы, милек миялача ууал да...
Ай, орамны кесимен чырагъыча, жанды.

Нек бузулду тюзелмезча ариу арабыз?
Жаз кюнюбюз боранлы кечеге ушагъанды.
Жаным, сенден да, менден да арып бошагъанды
Дайым сынтыл болургъа кюрешген жарабыз.

Кёк да ауурду. Зурнук ауазлы тарыгъа,
Ол, булутла къылыкъсыз басынып, кючсюнеди.
Жаным, жалан да талгъан жюрек шашмай биледи
Не экенин жулдузну узакъда жарыгъы.

Танг саргъала, къызаргъанды чыгъыш булуту.
Неди жашау ачыусуз, ачысыз да ол неди?!
Къаст жюрегим бир тохтамай алгъа итинеди -
Тамбыла, тамбыла деп кезирей умуту.
 
Ёлмезланы Мурадинни кёчюрмелеринден


ГЕНРИХ ГЕЙНЕ


***

Мен умут эте чыгъама,
Жаным, кюн сайын тангнга.
Къыйналама ингирде уа,
Тюбеялмайын cанга.

Тансыкълыкъ къысып, кече да
Жокъ жукъум, оюм нюрсюз.
Умутларымда, армауча,
Айланама мен кюндюз.
 
***

Майны аламат кезиуюдю,
Чиммакъ чагъып эриклик.
Мени жюрегим кирпилдейди,
Туууп биринчи сюймеклик.

Майны аламат кезиуюдю,
Булбул чюйюлдей жырымы,
Мен бюгюн анга айталгъанма,
Ачханма жюрек сырымы.
 
***

Хар кёз жашымдан тууарыкъды
Тюрлю, тюрсюнлю да чечек.
Хар кючсюннген солуум а
Булбул жыр боллукъду кече.

Сюе эсенг, балачыкъ, айт да,
Берирме, гюл къоймай, санга,
Тюбер булбулну жырчыгъы да
Сени бла, жаным, тангнга.
Изменено: elbars - 17.11.2018 14:35:41
 
***

Кёкде, азчыкъ да тепмей,
Туралла жулдузла.
Бир биринден кёз алмай
Къарайдыла ала.

Шыбырдашалла сора
Бир аламат тилде.
Аны бир тил алим да
Айырмайды жерде.

Жулдуз тилин билгенме,
Ариуду ол керти.
Грамматикады энди
Сюйгеними бети.
 
***

Жиляй эдим мен тюшюмде –
Тура эдинг, жаным, ёлюп.
Алай сескенип уяндымда да,
Мен кёп сарнадым тёгюлюп.

Жиляй эдим мен тюшюмде -
Алдай эдинг, жаным, мени.
Алай сескенип уяндымда да,
Жиляп ашырдым кечени.

Жиляй эдим мен тюшюмде:
Мени эдинг сен биягъы.
Алай уяндым да – жиляйма,
Тохтайма, жиляйма дагъы.
 
***

Жюрегим бир бек мудахды,
Жаз а жашиллеп чагъа.
Жерк аумасындан къарайма, -
Бир бийикди суу жагъа.

Тёбентин черек барады,
Жылтырай-жана кюнде.
Бир жашчыкъ чабакъ тутады,
Мёз кёлек юсчюгюнде.

Черекни ары жаны уа
Тюрсюнлю оюу сурат.
Бахчала, юйле, малла да,
Сабанла да – аламат.

Къыз жыйын быстыр жууады,
Узая жарыкъ хархы.
Суу тирмен да мурулдайды,
Инжиле чача чархы.

Къалауур жаш айланады
Къаланы аллын сакълап.
Кийими къызыл-алады,
Ол аякъ алады тап.

Ол шкогу бла ойнайды.
Сагъышлы къарайма мен.
Бир марайды, бир къояды, -
Ур, боша жюрегимден!
 
 
***

Тюпсюздю кече, къарангыды,
Улуйду, тохтамайды жел.
Агъач ичинде айланама,
Жюрек къайгъым болмайды сел.

Ма ол къалауур гытычыкъды,
Чыракъ жарыгъы да ауур.
Мен бу жол ары киралмазма, -
Анда бир уллуду дауур.

Сокъур ыннака олтурады
Гитче терезе аллында.
Адам элгенирча бир зат а
Барды аны халында.

Жер тапмай, хыны айланнган а
Жашыды къалауурну.
Кимге эсе да къыжырайды,
Кёрюкча солуйду бурну.

Урчукъ ийиреди мёлекча
Бир къыз а, жиляй кёзлери.
Сынсып, бутуна къысылады
Агъач сакъчыны эгери.
Изменено: elbars - 30.11.2018 08:20:13
 
Так много стихов на одну тематику, но ни один не похож на другой. Удивительно.
Знание принципов освобождает от знания фактов
 
Kinder, да Генрих Гейне дуньяны бек закий поэтлеринден бири бошдан тюйюлдю. Мен бу назмуланы бек сюйюп кёчюрген эдим. Ала бизни тилге да бек тап жарашадыла, мен ангылагъандан. "Сюймеклик китабын", "Нартияны" да кёп адам окъуйду да, ол мени бек къууандырады. Заман табып, былагъа къарай тургъаныгъыз ючюн бек сау болугъуз.
 
***

О эт, къаргъанма да, уппа!
Тишириуну сёзю къуппа-
Къуруду, бош. Экеуленни
Бирге къошхан уппа - мени!
Андады жаз, андады кюн,
Сёзле уа бош, аяз, тютюн.

Къаргъан, къаргъан, кюн тиягъы,
Мен ийнанырма биягъы.
Изменено: elbars - 06.12.2018 15:43:02
 
***

Хау, насыпсызса сен. Мени отум да – кюл.
Инжиудю, жан тенгим, халсыз къадарыбыз.
Тамам тюзелмей жюреклерибиз, о бил, -
Инжиудю, жан тенгим, халсыз къадарыбыз.

Эки кёзюнг кюле, ала эринлеринг
Sшармишле сыза, ол токъ ёшюнлеринг
Кёгюрчюлеча къалтырайдыла ёхтем.
Алай кюнсюзсе, насыпдан менича кем.

Ишарыуунга къагъып бушуу чарсы,
Ачы жилямукъла бууадыла бирде.
Ол хор жюрегингде таша, жарыкъ жарсыу,
Ёллюк тюйюлдю, не этсенг да, ёмюрде.
Изменено: elbars - 12.12.2018 16:00:53
Страницы: Пред. 1 ... 11 12 13 14 15 След.
Читают тему (гостей: 1)

Форум  Мобильный | Стационарный