Войти на сайт
17 Декабря  2018 года

 

  • Бир онгсуз адам адет чыгъарды, деб эштирик тюлсе.
  • Аманны тукъумуна къарама, игини тукъумун сорма.
  • Уллу атлама – абынырса, уллу къабма – къарылырса.
  • Мал тутхан – май джалар.
  • Сагъышы джокъ – джукъучу, акъылы джокъ – къаугъачы.
  • Сууда джау джокъ, кёб сёзде магъана джокъ.
  • Хантына кёре тузу, юйюне кёре къызы.
  • Тели турса – той бузар.
  • Бюгюн дуния кибик, тамбла ахыратды.
  • Насыблыны баласы кюн кюнден да баш болур, насыбсызны баласы, кюн кюнден да джаш болур.
  • Джарлыны тону джаз битер.
  • Джогъун бар этген, барын бал этген.
  • Аман эсирсе, юйюн ояр.
  • Накъырданы арты керти болур.
  • Ёнгкюч къууана барыр, джылай келир.
  • Суу да къайтады чыкъгъан джерине.
  • Ёлген ийнек сютлю болур.
  • Эл ауузу – элек, анга ийнаннган – халек.
  • Дуния аламаты сен эсенг да, игиме деб айтма.
  • Юйюнгден чыкъдынг – кюнюнгден чыкъдынг.
  • Aдам боллукъ, сыфатындан белгили.
  • Къайтырыкъ эшигинги, къаты уруб чыкъма.
  • Джумушакъ терекни къурт ашар.
  • Келинни – келгинчи, бёркню кийгинчи кёр.
  • Огъурлуну сёзю – суу, огъурсузну сёзю – уу.
  • Агъач халкъгъа алтынды, иссиликге салкъынды.
  • Къонакъ болсанг, ийнакъ бол.
  • Къая джолда джортма, ачыкъ сёзден къоркъма.
  • Ариуну – ауруу кёб.
  • Чомарт джарлы болмаз.
  • Арыгъан къош чамчы болур.
  • Оюмсуз атлагъан, аджалсыз ёлюр.
  • Джюрекден джюрекге джол барды.
  • Ургъан суудан башынгы сакъла.
  • Ким бла джюрюсенг, аны кёзю бла кёрюнюрсе.
  • Джумушакъ сёз къаты таякъны сындырыр.
  • Нарт сёз – тилни бети.
  • Рысхы – сют юсюнде кёмюк кибикди.
  • Насыблы элин сюер, насыбсыз кесин сюер.
  • Айран тёгюлсе, джугъусу къалыр.
  • Сагъыш – къартлыкъгъа сюйюмчю.
  • Сёз сёзню айтдырыр.
  • Ишни аллы бла къууанма да, арты бла къууан.
  • Таукел къуру къалмаз.
  • Татлы сёз – балдан татлы.
  • Юй ишлеген балта эшикде къалыр.
  • Сабий болмагъан джерде, мёлек болмаз.
  • Билими азны – ауузунда кирит.
  • Ашхы болсанг, атынг чыгъар, аман болсанг, джанынг чыгъар.
  • Ышармагъан – кюлмез, кюлмеген – къууанчны билмез.

 

Страницы: 1
RSS
АМАНЛЫКЪГЪА ТЁЗЮУЧЮЛЕДЕН БОЛМАЙЫКЪ!
 
[i:12f000996a][b:12f000996a]Айтыр сёзюм узунуракъ болуб кетсе, айыб этмезсиз, марджа... Айтыргъа уа керекбиз.[/b:12f000996a][/i:12f000996a] [b:12f000996a] АМАНЛЫКЪГЪА ТЁЗЮУЧЮЛЕДЕН БОЛМАЙЫКЪ![/b:12f000996a] Къайсы бир миллет да адамладан къуралгъанча, миллетни ангысы, халиси, хауасы да аны къурагъан адамланы ангыларындан, халилеринден, хауаларындан къуралады. Аны айтханым, джашауда бола тургъан ишлеге биз не кёзден къарагъаныбыз да, кесибизни ол ишле бла къаллай байламлыкъда тутханыбыз да миллетибизни ич эмда тыш шартларын къурайдыла. Сёзсюз да, ол шартланы иги болурларын къайсыбыз да сюебиз. Алай а ала иги болурлай не этебиз экен? Мындан алда халкъыбызны дин джашауунда энчи орну болгъан, аны айныууна уллу къыйыны кирген ахлубузну ? Бостанланы Имсайыл-хаджини ? джашауун мурдар къолу юздю. Дин къарнашларын асырай, аны джаназысына келгненлени учу-къыйыры джокъ эди. Исмайыл-хаджини асыулу, джамагъат сюйген адам болгъанына ол да бир шагъат эди. ?Джёгетейде апендилик этген заманында мени анамы, къарт анамы да джаназыларын къылдырыб, юч кюнню дууаларын да ол бардыргъан эди. Сора аллай бир къыйыны кирген адамны джаназысына келмей къалай къаллыкъ эдим!? - деб, Бостан улуну аллында кеслерин артыкъ борчлу кёргенле да бар эдиле. Болса да, мени бюгюннгю сёзюм ауушханны юсюнден тюлдю ? ол энди Аллахны аллындады, бизсиз джууабын кеси береди. Сёзюм а бизни юсюбюзденди. Ёмюр ёмюрден да Къарачайда апендиге тийген адет джокъ эди. Джаратмагъан ? ызындан намазгъа сирелмей эди, маулутуна чакъырмай эди, ауазына тынгыламай эди? Алай а къолу бла киши да тиймей эди! Ётген 2-3 джылны ичинде апенди къауумгъа ненча ачы мурдарлыкъ этилди! Бу джол бла тохтаб къалыр, деб да ким айталыр? Мени бу акъылгъа келтирген а, джамагъатны сансызлыгъыды. Талай джылны мындан алгъа бизни республикада саулай къралгъа да баям болгъан мурдарлыкъ иш эсибизде болур. Республиканы башчылыгъы да, прокурору да ол ишни башын джабаргъа къаст эте тургъанлайларына огъуна, джамагъат бла пресса ёрге тургъанлары себебли, ишни ахыры сюдге джетген эди эмда аманлыкъчыла къазаларын табхан эдиле. Ол иш эм алгъы бурун джамагъатны къозгъалгъаны бла баямланнганына мени не аз да ишеклигим джокъду. Мурдарлагъа этилген сюдню ачыкълыгъы да аны чурумундан эди. ?Элни ашагъан эмгегенден эл тейриси онглу? деген сёзню кертилигин биз барыбыз да ол ишни юсюнде кёрген эдик эмда джамагъатны ачхагъа сатылгъан кърал къуллукъчуладан, аманлыкъчыладан да онглулугъун энтда бир кере таныгъан эдик? Динни юсюнде неда аны бла байламлы этилген аманлыкъ ишлеге джетсек а, чот башы-тюбю бла нечик тюрленеди, экен? Къралда, республикада да бек эртделеден бери барады бу ?ваххабизм?, ?дин экстремизм? деген сёзле. Ол темала бла байламлы кёбле тутулгъан да этедиле. Алай а джамагъатха баям болуб, бир ачыкъ сюд этилиб билемисиз? Асламысына ол атда изленнгенле, тутулгъанла сюдге огъуна джетмей ёледиле. Джетгенлерине уа таша, джабыкъ сюд этиледи неда сюд бошалгъандан сора джамагъатха артдан хапар билдириледи? Нек? Былайда, мени сартын, эки зат барды. Биринчиси, следствиени бардыргъанланы тутхучлукъ тамаллары, шагъатлыкълары толу болмагъанлыкъдан, бир уллу, ?тауушлу? ишден къутулургъа излегенликден, кёзюулю чынларын кёзюусюз алыргъа талпыгъанлыкъдан неда кеслерини къуллукъларын бардыралмагъанлыкъдан, кърал эмда джамагъат салгъан борчларын толтуралмагъанлыкъдан чыгъады. Орусча айтханда ? непрофессионализм. Дин экстремистле къралгъа, джамагъатха заран сала эселе, следствие органла джамагъатдан нек къачадыла, нек бугъадыла? Мени сартын, аллай аманлыкъ ишле джамагъатха не къадар баям этилселе, джамагъат да аллай бир сакъ боллукъ эди, аманлыкъчылагъа аллай бир да тёзюмсюз боллукъ эди, джамагъатда аллай иннетле да орунсуз боллукъ эдиле. Быллай ишледен органла джамагъатны бырнак этселе, аны оюмун сансыз этселе, сёзсюз да, чакъырылмагъан тойгъа барылмайды дегенлей, джамагъат да кюнден-кюннге сансыз, орунсуз бола барады. Бир-бирде уа эки арада ишеклик огъуна туудурады: бир къауум аманлыкъ ишлени ?таша? органла кеслери огъуна этдиредиле деген сёлени аууздан-ауузгъа джюрюгени да хакъды. Экинчиси, эм аманы, биз, джамагъат, кесибизни джашауубузну, аны рахатлыгъын башы-тюбю бла да кърал органлагъа бериб, сууда баргъан бир джонгурчхача къалыб кетерге излегенибизди. Бизни хар неси да ?джолда? джараша баргъан къралыбызда къой эсегиз, законлары онла бла, джюзле бла джылланы узагъында бегиб бошагъан къраллада да джамагъат кесини эркинликлерин-борчларын биздеча былай бютеулей ?кюреб? къоймайды кърал органлагъа. Кърал бла джамагъат бир боюнсханы эки теп-тенг джаныдыла. Бири-бирин не озаргъа неда алмашдырыргъа болмазлай боюнсхада джегилиббиз. Аны бир заманда да унутургъа джарамайды. Ол боюнсханы къайсы болса да бир джаны толу ишлемесе, чотну ахыры палахлагъа джетмей къалмайды. Джамагъат кесини къурамында дин эмда политика къауумлагъа юлешинирге, бир-бирлерине тюгел келишмеген неда къаршчы келген иннет тамаллагъа огъуна таяныргъа боллукъду. Алай а къайсы джамагъат да мурдарлыкъгъа, мурдарлагъа да ирият бериуде биригирге, бир болургъа керекди. ?Сизни арагъызда ашхылыкъгъа, иги ишлеге чакъыргъанла, терс ишледен тыйгъанла болсунла. Ма аллайла бет джарыкълы боллукъдула.? (?Имранны юйюрю?, 104-чю аят). Бу аятда Аллаху Тагъаланы бу Сёзлери муслиман адамлагъа буюрукъ халда келгенин, ол себебден а, борч болгъанын эслейбиз. Мен былайда джамагъатны чайкъайыкъ демейме. Аны юсюнден бармайды сёз. Алимлени оюмларына кёре, бу ?фард кифайа? болады ? алай демеклик, бу аятны борчлугъу джумушну эттеллик къауумгъады. Миллетни арасында быллай ишни бардырыу джамагъат организацияланы, граждан бирлешликлени, интеллигенцияны эмда прессаны борчуду. Джамагъатха, аны ангысына, иннетине эмда хауасына гуждарлыкъ этеллик къауум тынгылаб къоймай, кюнден-кюннге быллай мурдарлыкъ ишлеге ирият берирге да, тыйыншлы органланы ишлерине контроль этерге да, аманлыкъчыла джууабларына толу тартылгъынчы тынчлыкъ табмазгъа да керекдиле. Ма аллай ишлени юслери бла къуралыргъа боллукъду бютеу джамагъатны арасында быллай ишлеге тёзюмсюзлюк. Ол шекелли сакълыкъны юсю бла Аллахха, адамгъа да къаршчы келген тёрелени аякъ орунсуз этерге да боллукъбуз. ?Сизге дери келген тёлюлени араларында башхаланы джерде аманлыкъ ишлени джайыудан тыйгъанла болсала эди?? (?Худ?, 116-чы аят.). Бу аятда Аллаху Тагъала бизге дери джашагъан халкъланы къалай эмда нек къурутханын билдиреди. Мени сартын, биреуню малын урлаб, башындан тартыб баргъанларын кёре тургъанлай, ол аманлыкъ ишни аллын тыяргъа мадар этмей, тынгылаб къоя эсенг, ол малны ызындан сюрюб баргъан сен боласа. Ол малны юсюнденди. Мурдарлыкъгъа тынгылаб къоюу а!? Бизни джамагъатыбыз, халкъыбыз да Аллахны ?эрке сюрюуюнден? тюлдю ? Ол бизге деричи халкъланы къурутханыча, бизни да къурутуб къояллыгъына кимни ишеги барды! Миллетни иннети ? аны халисиндеди, этген ишлериндеди. Ол себебден, ишибиз бла да, халибиз бла да быллай мурдарлыкълагъа джол бермезге, кеси арабызда аланы орунсуз этерге да борчлубуз. Ишлей тургъан талай апендини, кимин межгитде, кимин намаздан сора, кимин а кеси юйюнде мурдар халда ёлтюрдюле. Ол ишлени этгенлени ненчасы тутулдула? Ненчасына ачыкъдан сюд этилди? Ненчасына ирият берилди? Аны ючюн къайсы министр, къайсы къуллукъчу джууабха тартылды, ишинден-къуллугъундан кетди неда кетерилди? Къуру да сайлауланы кёзюуюлеринде къозгъалыучу джамагъат организацияла бла партияланы башчылыкъларындан къайсысы республиканы джамагъатындан кечмеклик неда разылыкъ изледи? Не уа бизни налогларыбыздан хакъ алыб ишлеген Динни хакъындан уполномоченный огъаргъы инстанциялагъа джалгъан справкаланы джазгъандан ары, бизни буруннгу эсгертмелерибизни, башха ёнгебизни биреулеге ташатын теджегенден ары не джумуш, не къуллукъ этеди? Не уа КъЧР бла Ставропольени муслиманларыны Дин управлениесини башчылыгъы аны къурамында ишлеген, аннга бойсуннган дин къуллукъчуларын джакъларлай, алагъа этилген зорлукъланы тыярлай, ачыкъларлай не этди? Эшта, 90 джылны мындан алгъа бу Дин управлениени биринчи къураб кюрешген Чокуна апенди (Акъбайланы Исмайыл) муслиманлагъа джакълыкъ, башчылыкъ этерик организацияны былай тилсиз эмда болумсуз боллугъун биле болмаз эди? Мен бу статьяны джаза тургъан кёзюуде КъЧР-ни ич ишлерини министри ишинден чыгъарылгъан хапарын телевизордан эшитиб къойдум. Ай медет, аны да бу ачы мурдарлыкъ иш ючюн къыстамагъан кёре эдимле. Ётген айны ичинде бютеу къралда джорукъ сакълагъан органланы коррупциядан тазалауну юсю бла бардырылгъан ишле бла байламлы чортлатхандыла къуллугъундан. Аманлыкъчыланы тутуу, аланы джууабха тартыу, тыйыншлы къазаларын бериу, сёзсюз да, къралны, джорукъ сакълагъан органланы борчларыды. Алай а аланы ишлерине къарау, алагъа багъа бериу, керек болса уа, дау салыу ? джамагъатны борчуду. Мурдарлагъа ирият бериу ? джамагъатны борчуду. Кесини сафларын аллайладан тазалау ? джамагъатны борчуду. Кесини иннетин тазалау ? джамагъатны борчуду. [/b]
 
[b:97558b1709]ДЖОЛОУЧУ[/b:97558b1709], Аллай затны жазгъанынга къор болсунла бош, жукъ кёрмей жашагъанла! Аллай кезиу-кезиу этилген ишлени таматаларына бек тинтирейдиле аман адамла, кесини аман акъылларын эте... Кёп зат барды бизни жишауубузда мен кетерлик, биз кетерлик. Бизде, Къарачай-Малкъарда окъуна, сабийле миллет, адет не болгъанын билмей жашаб башлайдыла, ала тап-тюз ёсерикдиле деп мен бирда ышанмайма! Алай, бирле уа къалай этедиле: бу иш манга къатышмайды, мен анга къатышмайма. Ой юйюгюз къурсун дейим-таулуланы эллеринден, юйлеринден ташайттырабыз дегенледен да амансыз сиз! Жарамайды алай! Къарындашмы болады, шуёхму болады, бош адаммы болады-болушугъуз, амал табыгъыз! Бош "Мен Россейде жашайма!" деп турмагъыз, эмда мени миллетим а къалай жашай болур бу правительствону сёзюнден, айтханындан ары деп жаныгъызгъа къарагъыз! P.S. Тазаракъ теманы бирси жанына кетген болурма дейме, алай кечигиз-жюрегимде болгъанны айтама.
 
Миллетин къыйнар халда ишлерча сала болурму кърал бизге тамадаланы, кеси этген тарланган къапчыкълагъа джыйыб?
Страницы: 1
Читают тему (гостей: 1)

 

Написать нам