Войти на сайт
19 Апреля  2018 года

 

  • Борчунг бар эсе, хурджунунга ойлаб узал.
  • Къазанчы аман болса, къазаны къайнамаз.
  • Тюзню ётмеги тюзде къалса да, тас болмаз.
  • Элде адам къалмаса, ит тахтагъа минер.
  • Окъугъан – асыу, окъумагъан – джарсыу.
  • Джумушакъ терекни къурт ашар.
  • Айранын берсенг, челегин да къызгъанма.
  • Аджашхан тёгерек айланыр.
  • Ишин билген, аны сыйын чыгъарады.
  • Тойгъа барсанг, тоюб бар, эски тонунгу къоюб бар.
  • Байлыкъ тауусулур, билим тауусулмаз.
  • Джырына кёре эжиую.
  • Къызны минг тилер, бир алыр.
  • Керти сёзге тёре джокъ.
  • Уллу сёзде уят джокъ.
  • Намысы болмагъанны, сыйы болмаз.
  • Мухар, кеси тойса да, кёзю тоймаз.
  • Чарсда алчыны эл кёреди.
  • Ишлерге уял да, ашаргъа табма.
  • Келинни – келгинчи, бёркню кийгинчи кёр.
  • От кюйдюрген, сау болса да, тот кюйдюрген, сау болмаз.
  • Ауузу аманнга «иги», деме.
  • Аман къатын алгъан, арыр, иги къатын алгъан джарыр.
  • Юре билмеген ит, къонакъ келтирир.
  • Ауругъан – джашаудан умутчу.
  • Биреуге кёлтюрген таягъынг, кесинги башынга урур.
  • Къозулугъунда тоймагъан, къойлугъунда тоймаз.
  • Чакъырылмагъан къонакъ къачан кетерин сормаз.
  • Элге къуллукъ этмеген, элге ие болмаз.
  • Аурууну келиую тынч, кетиую – къыйын.
  • Бал чибинни ургъаны – ачы, балы – татлы.
  • Къонагъы джокъну – шоху джокъ.
  • «Ёгюз, джаргъа джууукъ барма, меннге джюк боллукъса», - дегенди эшек.
  • Сакъламагъан затынга джолукъсанг, не бек къууанаса, не бек ачыйса.
  • Рысхы джалгъанды: келген да этер, кетген да этер.
  • Джети тилни билген джети кишиди.
  • Адеб джокъда, намыс джокъ.
  • Эртде тургъан джылкъычыны эркек аты тай табар.
  • Чомарт бергенин айтмаз.
  • Джаз бир кюнню джатсанг, къыш талай кюнню абынырса.
  • Сормай – алма, чакъырылмай – барма.
  • Тюзлюк шохлукъну бегитир.
  • Къызгъанчдан ычхыныр, мухардан ычхынмаз.
  • Кюн – узун, ёмюр – къысха.
  • Оюмсуз атлагъан, аджалсыз ёлюр.
  • Тойгъа алгъа да барма, тойда артха да къалма.
  • Кюн кёрмеген, кюн кёрсе, кюндюз чыракъ джандырыр.
  • Къайгъы тюбю – тенгиз.
  • Ана кёлю – балада, бала кёлю – талада.
  • Узун джолну барсанг, бюгюн келирсе, къысха джолну барсанг, тамбла келирсе.

 

Страницы: 1
RSS
"КЪАРАЧАЙ" МАУЛУТ
 
[b:7b2461d1ad]МАУЛУТЛАНЫ МЕЖГИТДЕ ЭТСЕК[/b:7b2461d1ad] Бюгюннгю къарачайлылада муслиманчылыгъына ачыкъдан ассылыкъ этерик хазна киши болмаз. Анча джылны совет габдешде багъылгъан атеизмни ёгюзю, бюгюнлюкде кеси кесинден харам болду. Махтау Аллахха болсун! Болса да, бу статьямда башха затха эс бёлдюрюрге излейме ? шериятны излегени бла бизни миллет адетлерибизни келишген-келишмеген тёрелери. Сёз ючюн, ёлгенни юсюнде джюрюген ауур адетлерибиз. Къарачай маулутланы юслеринден айтылыр, джазылыр керекли къалмагъанды ? терс, заранлы, джоюмлу адет болгъанына барыбыз да тюшюнебиз. Алай а, аны ючюн деб, не хызен, не аш-суу тохтамайды. Мени сартын, аны юсюнде дин къуллукъчула бла джамагъат бир ачыкъ келишим этер керекли джарсый турабыз. Не джашырыу, миллетибизни аты муслиманнга айтылса да, кёбюбюз Аллахны бирлигине ийнансакъ да, бирер сылтау бла намазларын, фарызларын этмегенле да аз тюлдюле (мен ол сылтауланы юслеринден айтыргъа да излемейме ? алагъа хар ким кеси энчи джууаб берликди). Амма, дуниясын ауушдурмазлыкъ киши джокъ, ауушсакъ а барыбыз да ? муслиман, барыбызгъа да шерият керек болады: джаназы, садакъа, дуа, маулут? Ол заманда да, къаст этгенча, шериятны, фарызланы бузуб кюрешебиз! Не бла? Миллет адетлерибиз бла! Бабаларыбыздан къалгъан болсала да, меджисуулукъ заманладан къалгъан адетлерибиз бла (бюгюн бирибиз да чабмайбыз ?бабаларыбыздан къалгъанды? деб, тери чабырланы салам буштукъла бла киерге, ёгюз арбаланы да къойгъанбыз бабаларыбызны тарих хапарларында). Ашхы миллет адетлеге не сёз, аланы сакълау борчубузду! Болса да, Аллахны аллында, энчи адамлача, юйдегиле-юйюрле, миллетле да джууаб берлик затла бардыла. Аланы бири ? миллет бирден этген неда этер керекли этмей къойгъан ишлери ? миллетни энчи адетлери. Джангылсам, билгенле тюзетирле, мен ангылагъан бла миллетни юч амалсыз шарты барды ? шини, тили, адети. Была барысы да миллетге бир кёзюуге дери сынаугъа, себебге хаух берилген хазналадыла, была барысы да Аллахны мюлкюдюле. Ол мюлкню къалай джюрютгенибизге анда, мында да толу джууаб берлигибизге ишек да болмасын. Билмген болмаз, алай а таблыгъы келгени бла мен да сагъыныб къояйым: шериятха къаршчы келген адет ? ол меджисуулукъну, джахилликни мухуруду, аллай адетле тамырлары бла къораб неда тюрлениб, шериятха бойсунургъа керекдиле. Ол фарызды! Биз а не фарызгъа, не уаджибге, не сюннетге джетишмеген затланы юслеринде кесибизге джарсыу, азаб чыгъарыб джашайбыз. Эшта, терсибизни, джангылычлы джерибизни тюзете, игисине тырмаша барсакъ, адам борчубуз да, миллет борчубуз да дженгиллене барырла? Къарачай адамны ангысында, ийнаныуунда да къабырладан, ёлгенледен сыйлы хазна неси болмаз бу дунияда. Болса да, бу ётген 10-15 джылны ичинде, аман бла ? иги бла, биринчи юч кююню дуасы къабырладан межгитлеге джыйылдымы? Джыйылды! Къуран окъугъанлагъа да, тынгылагъанлагъа да, шериятны шартларына керти болуугъа да, адам айтыб айталмазлай, бек уллу себеб, ашхы иш болду. Шукур Аллахха! Маулутну юсюнде уа, не айтыла турса да, баргъаныча барыб турады, таб, айтыла барса, ауурдан ауур бола да барады. Баш сылтаугъа тиширыула айтыладыла ? юй оноу аладады, адам айтханнга сыйынмайдыла, иманлары къарыусузду? Джюз сылтау ? бир джууаб: тиширыуладыла терс! Таб джууабды, не? Юйде бир тиширыууна айтханын этдирелмеген эркишиле, маулутха джыйылгъан джюз тиширыугъа (сау тиширыу аскерге) айтханларын этдирелмезликлерине, ийнаныгъыз, мени да джокъду ишегим! Ол себебден, бу чотну сылтауун башха затлада излерге керекбиз, джууабын да башхаладан сакълайма. Ол юч кюнню къабырладан межгитге джыйгъанча, бу 52-чи кюнюнде этилиучю маулутну да межгитге нек болмайды джыяргъа? Почтальонну атыча, арбаз-арбазгъа джюрюмей, къайсы маулутну да межгитде этиб къояргъа нек болмайды? Аны юсю бла чыгъарыкъ ашхылыкъланы башхала да айтырла, мен а кёлюме келгенича тизейим. [b:7b2461d1ad]Биринчиси[/b:7b2461d1ad], баш сылтаугъа тиширыула салына эселе - ала юйлеринде чабакъ суудача эселе, ?суудан? чыгъарайыкъ ? межгитде тиширыулагъа оноу берилмейди, аны ким да биледи. [b:7b2461d1ad]Экинчиси[/b:7b2461d1ad], имамны оноуу межгитде джорукъду ? аш-суу джюрютмегиз десе, межгитде мюрзеу бюртюк да джюрюрюк тюлдю ? аны бла хызенле да, керексиз тепсиле да ?ёлюдюле?. [b:7b2461d1ad]Ючюнчюсю[/b:7b2461d1ad], юй иесини арбазында этилген маулутда хар ким аш-суу къайгъылы болуб, этилген маулутну эшителмей къаладыла, ол бир джанындан. Бирси джаны бла уа, кимини мекямы уллу, кимини гитче, ол 9-10 окъурукъ адамдан сора бёлмеге да киши сыйыналмай, дуния бла бир джунчуулукъ, табсызлыкъ болуб, этилген маулут биягъы джамагъатха джетмей къалады. Межгитде уа эркишиси, тиширыуу да, хар ким кесини орнунда, тынгылы эшитген да, къошулгъан да этиб, къылыннган маулутну сууаблыгъын да аллай бир мийик дараджалы этерлей мадар боллукъду. [b:7b2461d1ad]Тёртюнчюсю[/b:7b2461d1ad], энчи арбазда бирерибиз бирер мюйюшде, отоуда, бауда, къазан къыйырда энчи болуб, дуния ушакъгъа сингиб къалыучанбыз. Алай бла дин джыйылыуну баш джоругъун бузуб, гюнах да алабыз. Межгитде дуния ушакъ этген адет джокъду, джангы адетни да киши къураялмаз ? барыбыз да бир залда, барыбыз да ачыкъ кёз туурада болабыз. Бузукъчуну бек дженгил орнуна саллыкъдыла. [b:7b2461d1ad]Бешинчиси[/b:7b2461d1ad], ауузда джюрюгенича айтсам, иги ангылашыныр: ?бюгюн аны-муну маулутуду; аны-муну маулутуна барыб келебиз? деб сёлешебиз. Башыбызгъа ауузубуз бла гюнах ала тургъаныбызны уа эслеген да этмейбиз! Маулут къуру да Мухаммат файгъамбарныкъыды (с.а.с.), къылыннган маулутубузну ёлгенибизге джангыз да сууаблыгъын тилейбиз. Межгитге джюрюучю болсакъ, бир джангы ауаз да эшитирге, ол затланы араларын айырыргъа да, керексиз гюнах алмазгъа да себеб болур. [b:7b2461d1ad]Алтынчысы[/b:7b2461d1ad], юйде къылыннган намаз бла межгитде къылыннган намазны дараджалары тенг болмагъаны хакъды. Маулутну да межгитде этсек, Ин-ша Аллах буюрса, аны дараджасы да анча мийик болур, ёлгенибизге джетерик сууабы да аны кибик ёсер. Бютеу дыгаласыбыз ол ауушхан джарлы ючюн эсе! [b:7b2461d1ad]Джетинчиси[/b:7b2461d1ad], тутуб алыб намазгъа ийилиб къалалмай, джумагъа къошулуб къалалмай тургъан къауумла да болурла? Маулутлагъа, дуалагъа межгитге джюрюй башласала, ким билсин, тюшюнюрге ол да бир ашхы себеб болур, ?юйреннген? аякъ кеси атлаб да къалыр межгитни босагъасындан. [b:7b2461d1ad]Сегизинчиси[/b:7b2461d1ad], адамла да, маулут да межгитде эселе, ол джарлы юйню арбазы да тебленмез, джоюлмаз, джарсымаз. Аны да къулакъгъа алмай, ?Джоюлама!? деген, кеси берсин джуабын ? аны не диннге, не маулутха, не апенди къауумгъа, не маулутха келиб тынгылагъанлагъа бир тукъум бир джууукълугъу джокъду. Маулутдан (ол 3 кюнден сорача) хар ким кесини юйюне, джумушуна чачылыб кетселе, къайсы бирине хызен ташырыкъдыла?! [b:7b2461d1ad]Тогъузунчусу[/b:7b2461d1ad], ахыры, бу затла болур ючюн, Дин управление кесини имамларына бу затны (дагъыда иги затла да къоушб) буюрукъ халда берирге керекди. Тюз джамагъатха айтханы ётмегенликге, имамлагъа, апендилеге сёзлери тынгылы ётеди, аллай бир эркинликлери барды. Айтханда да, бирем-бирем айтмай, бютеу республикагъа бир белгили кюнден башлаб бютеу маулутланы межгитледе этерге, ?юй маулутлагъа? джюрюмезге, деген халда этилсе, сен-мен демегенлей, бирден тынчыракъ джолгъа чыгъыб кетерге болурбуз, Аллах болушса. Джангурда, къарда, сууукъда, танг къаралдыда кёз да кёрмей, аякъ да тутмай, къабырлада неллей бир джунчуй эдик барыбыз да?Эшта, ол юч кюнню дуасын межгитге джыйгъанлары дин къуллукъчуланы эм уллу хорламлары болур бюгюнлюкде. Энди межгитни джылы мекямларында саныбыз джибимейди, юшюмейди, джаныбыз джарсымайды. Алай а бу маулутлада зырафына джоюлгъан ашха-суугъа, мюлкюбюзге, тыйыншлы джерине берилмеген садакъаларыбызгъа, тыйыншлы болмагъанлай ашагъан хызенлерибизге берлик джууабыбызны джарсыуу ол сан джарсыуларыбыздан эсе ненча кереге ауур болур, экен?! Аны айтханым, Дин управление да, элде имамла да бу маулутланы межгитге джыйыугъа джораланныкъ кюрешлерин алгъындан эсе (къабырладан межгитге джыйыу кюрешлеринден эсе) кёбге деменгили да, биригиб да, къаджыкъмай да бардырыргъа керекдиле. Биз а, тюз джамагъат, башыбызгъа игиси келген заманда, эмизик къозу артына ыхтырылгъанча этмей, тюзге тюз дерге, игиликге, ашхылыкъгъа бойсуна билирге керекбиз. Аллах тынчы бла берген динибизни кесибиз ауур этсек, джууабыбыз, базман джюгюбюз да ауур болмазмы? Аллах сакъласын барыбызны да аллай джюкледен! [b:7b2461d1ad]АКЪБАЙЛАНЫ Харун[/b:7b2461d1ad]
 
[b:88df55869e]АУУШХАННЫ КЕМИК ДУАСЫНДА (52 КЮНЮНДЕ) МУСЛИМАННЫ ШАРТЫНА КЕЛИШМЕГЕН ИШЛЕРИБИЗ: [/b:88df55869e] 1.Муслиман шериатда ?кемик дуа? (52-чи кюню) деген зат джокъду ? Аллах дженгил этиб берген динибизни кесибиз а?ур этсек, ол гюнахха барады. 2.?Ма?лут? ? Мухаммат файгъамбарны (с.а.с.) ту?гъанына къу?аныб, аны бизге келечи этиб джибергени ючюн, Аллахха бюсюре? эти?дю. Биз а ёлген адамыбызгъа этебиз (аны-муну маулуту деб). 3.?Ма?лут? деген зат не фарызгъа, не уаджибге неда сюннетге кирмейди ? не Аллахдан, не файгъамбардан (с.а.с.) келген зат тюлдю: файгъамбар (с.а.с.) а?ушхандан сора бир 300 джылдан адамла къурагъан адетди. Бу "хасана бидгъаны" биз кесибизге борч (фарыз, уаджиб) этиб турабыз. 4.Ма?лут ? ол дин джыйылы?гъа келиши?людю: дин джыйылы?ну кёзю?юнде (аны кибик, межгитде, къабырлада да) дуния сёз ачыкъдан харамды. 5.А?ушханы болгъан адамны ачы?ун андан да а?ур этерге джарамайды: биз а аны юсюн теблеб, ашын-су?ун ашаб, эт-хызен юлюшле да алыб, джарсы?ларын андан да кёб этебиз. 6.Кемик дуаны кёзю?юнде этилген ашны-су?ну, хызенлени, эт юлюшлени биз садакъагъа санаб, ?джандет аш болсун? деб, су?аблыгъын ол ёлгеннге теджейбиз ? болса да биле-биле САДАКЪАНЫ ич эмда тыш шартларын бузабыз: 7.Тыйыншлы джерине берилмеген зат ? ол садакъа тюлдю: садакъа кесине къараялмагъан онгсуз, джарлы адамгъа неда дин джолунда джюрюген адамгъа бериледи. 8.Садакъаны амалсыз этиллик, анча-мынча дегенча ёлчеми болмайды ? биреуден ёнгкючге алыб бергенинг, кесинге заран салырлай бир джоюлгъанынг, дуниялыкъда джюрюген ?ёлчемлеге? эришиб тергегенинг садакъаны шартларын бузадыла. 9.Садакъа къолунгдан келгенича, таблыгъы тюшген заманда бериледи: биз а кемик дуа бла байламлы этебиз, ол кюн кимден эмда ким ючюн берилгенин ачыкъдан айта, алгъанны, бергенни да мадарсыз этебиз. 10.Садакъаны ?онг къолунг бергенни сол къолунг билмесин? деген ташалыкъ джоругъун ачыкъдан бузабыз. 11.Садакъагъа тыйыншлы болмагъан адамны садакъагъа юретирге болмайды: биз а бир-бирибизни ?хызенлеге? юретебиз. 12.Садакъагъа тыйыншлы болмагъан адам садакъа алыргъа эркин тюлдю: алай бла ол факъырланы юлюшлерин ашайды. 13.Аллах берген мюлкюбюзню керти тыйыншлы джерине джоймасакъ ? ол гюнахды. 14.Хакъ муслиман адам, Аллах разылыгъы ючюн деб, джюрегинден хакъ разы болуб, бир онгсуз муслиман къарнашына-эгечине болушлукъгъа берген затына айтылады садакъа деб. 15.Бир кере къылыннган эки рекягъат фарыз намазны дараджасы бютеу берген садакъабыздан, этген ма?лутубуздан, дунияда этген бюте? башха су?аблыкъ ишлерибизден кёбге мийикди: фарызны борчу ?а не сюннет бла, не нафиля къуллукъ бла джабылмайды. [b:88df55869e]Аллах бла сакъланайыкъ дуниялыкъны гюнах ишлеринден![/b:88df55869e]
Страницы: 1
Читают тему (гостей: 1)

 

Написать нам