Расширенный поиск
24 Сентября  2018 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Кёб къычыргъандан – къоркъма, тынч олтургъандан – къоркъ.
  • Кёлю джокъну – джолу джокъ.
  • Аурууну келиую тынч, кетиую – къыйын.
  • Аманнга игилик этсенг, юйюнге сау бармазса.
  • Билимсиз иш бармаз.
  • Рысхы джалгъанды: келген да этер, кетген да этер.
  • Окъуусуз билим – джокъ, билимсиз кюнюнг – джокъ.
  • Ким бла джюрюсенг, аны кёзю бла кёрюнюрсе.
  • Ариу сёз джыланны орнундан чыгъарыр.
  • Мухар, кеси тойса да, кёзю тоймаз.
  • Бети бедерден, намыс сакълама.
  • Малны кют, джерни тюрт.
  • Уллу къазанда бишген эт, чий къалмаз.
  • Иги джашны ышаны – аз сёлешиб, кёб тынгылар.
  • Кёпюр салгъан кеси ётер, уру къазгъан кеси кетер.
  • Къозулугъунда тоймагъан, къойлугъунда тоймаз.
  • Биреуге аманлыкъ этиб, кесинге игилик табмазса.
  • Джумушакъ сёз къаты таякъны сындырыр.
  • Бир абыннган – минг сюрюнюр.
  • Кёзюнде тереги болгъан, чёбю болгъаннга кюле эди.
  • Ариу сёз аурууунгу алыр.
  • «Ёгюз, джаргъа джууукъ барма, меннге джюк боллукъса», - дегенди эшек.
  • Бет бетге къараса, бет да джерге къарар.
  • Эки ойлашыб, бир сёлешген.
  • Халкъны юйю – туугъан джери.
  • Эл тойса, тоймагъан, эл къойса, къоймагъан.
  • Ач къалгъандан, кеч къалгъан къолай.
  • Кёбню кёрген – кёб билир.
  • Тюзлюк шохлукъну бегитир.
  • Биреуге кёлтюрген таягъынг, кесинги башынга урур.
  • Тёзгеннге, джабылгъан эшик ачылыр.
  • Арба аугъандан сора, джол кёргюзтюучю кёб болур.
  • Акъылсызны джууукъгъа алма, акъыллыны кенгнге салма.
  • Ёпкелегенни ашы татлы болады.
  • Чабар ат – джетген къыз.
  • Къолунгдан къуймакъ ашатсанг да, атаны борчундан къутулмазса.
  • Эл элде бирер малынг болгъандан эсе, бирер тенгинг болсун.
  • Сакъ юйюне сау барыр.
  • Кийимни бир кюнню аясанг, минг кюннге джарар.
  • Мухарны эси – ашарыкъда.
  • Юреннген ауруу къалмаз.
  • Бичгенде ашыкъма, тикгенде ашыкъ.
  • Айранны сюйген, ийнек тутар.
  • Кёлсюзден сёзсюз тууар.
  • Ёлюр джаннга, ёкюл джокъ.
  • Накъырда – кертини келечиси.
  • Байлыкъ келсе, акъыл кетер.
  • Сёлеш деб шай берген, тохта деб, сом берген.
  • Джарлыны эшигин махтагъан джабар.
  • Баш – акъыл ючюн, акъылман – халкъ ючюн.
Страницы: 1 2 3 4 5 ... 19 След.
*National Geographic* (ана тилде)
 
Виртуальный журнал (ана тилде)

Хасан (II) патчахны межгити

"Аллахны тахты (Тахтасы) сууда турады, - дегенди Мароккону патчахы Хасан (II) 1980 дж.(бир минг тогъуз джюз сексанынчы джыл) дунияда эм уллу межгитни ишлеб башларыны аллы бла .- Аны себебли биз да межгитни сууну юсюнде ишлерикбиз".
Мароккону эм уллу шахары Касабланкада межгит кертиси да сууну юсюнде сюеледи.


Тенгизни ичинде уллу платформа мияла тюбю бла тенгизни толкъунлары керюне сюеледи . Межгитни мекямы алай тукъум ишленгенди , суу кетюрюлген кезюуде межгитни джартысы толкъунлада батханча керюнеди. Намаз этген сагъатда , Атлантик океянны толкъунлары 10 м. кетюрюлюб, межгитни къабыргъасына джетселе, межгит тенгизде толкъунлада джюзгенча болады .


Межгитни 1980 -1993 дж. деричи (13 джыл) ишленгенди, дуния башында ариулугъу бла , уллулугъу бла бу межгит экинчи орунну алады . XX ёмюрню экинчи бёлюмюнде бу мекямдан уллу мекям болмаз


Межгитни проектин белгили француз архитектор Мишель Пинсо этгенди . Бу сейир мекямны ариулугъу эм белгили араб, испан межгитлени , дунияны башында болгъан ариулукъну юлгюге алыб- (Кутубия-Марракешде ; Хиральда ?Себилияда; Омеядланы межгитлерин Дамаскда ) алай ишленгенди. Аны бла бу межгит эм ариу болуб, Мароккону миллетин къууандырыб сюеледи. Межгитни Хасан (II) миллетин бирлештирирге, Мароккону учсуз -къыйырсыз , чемерлигин , усталыгъын кергюзтюрге бек талпыб ,излеб башлагъанды бу сыйлы ишни.
Межгит ишлерге ачха сау Мароккону миллетинден джыйылгъанды . Саулай да проектге 800 млн . доллар джойюлгъанды . Мермер- Агадирден ташылгъанды , сослан таш- Тафрутдан ташылгъанды. Джангыз 50 т. люстрала Италияны Венеция шахарындан келгендиле.


Хасан(II)

Узакъдан да межгит уллулугъу бла , ариулугъу бла да сейирсиндиреди .


Бу межгит дунияны башында дин бла байламлы мекямланы ичинде- эм уллуду: 30 м. Хеопсну пирамидасындан миийкди , 40 м. Шыйых Петурну клисасындан мийикди . Хасанны межгитине муслиман болмагъан адамла да, кириб ичине,ариулугъуна сююнюб чыгъадыла . Ичинде чайир бетли сослан ташдан , джетмиш сегиз багъана сейир тукъум ариулукъ береди . Бу межгитни ишленгелени аталарындан ?бабаларындан къалгъан билемлерине, чемерликлирине- кеслерини бюгюн билемлери , техника лагъымларында къошуб алай ишлегендиле .



Бир кере Аллаха къуллукъ этерге 20 минг адам сюеледи . Алай а керек болса, дагъыда 80 минг адам сыйынныкъды, межгитни арасында башын кенгнертселе.
Аллахны сыйлы юйюн хар кюнсайын 35 минг адам ишлегенди. Кюндюз джарыкъда кёз къаматады. Кече тегерегинден нер джарыкъ урады. Кече джашил лазер таякъ къыбыла таба кергюстеди.


Межгитни узуну ? 183 м. Кенглиги ? 91, 5 м мийиклиги ? 54, 9м. намаз этген джер ? 20минг адам, дагъыда ич арбазда 80 минг адам, Минарети ? 200м. Медресе, библиотека ,музей джер тюбюнде бир минг мешнагъа тохтар джер , 50 атха орун. Бу сейир межгитни эшиклери 30 августа 1993 дж.ачылгъанды тенгизден кекке чыгъыб бу сейир ?тамаша межгит, Касабланка шахарны эм сыйлы , эм ариу джериди.
 
СЕЙИР ДЖАНЫУАРЛА

Лигр - джер башында эм уллу киштик.

Лигрны атасы - асланды, анасы-къапланды. Бу сейир джаныуар табигъатда джаратылыр мадары джокъду, асланла Африканы джаныуарларыдыла , къапланла- Азияны джаныуарларыдыла. Аны себебли адам болушлукъ бла джарытылгъандыла(лигр). Бир бир зоопарклада, асланла бла къапланла бир джерде турадыла. Джер башында эм уллу лигр Геркулес- Майами шахарда джашайды. Бу сагъатда дунияда 20 чакълы джаныуар барды , Геркулес 400 кг. тартады , арт айакъларында сюйелсе узуну - 3,7 м джетеди.
Аслан - 250 кг. тартады (чынг уллусу) узуну - 2,8 м джуукъду
Лигр атасына тартыб уллу боллады.


Тигон
Атасы къаплан , анасы аслан болгъан джаныуарла да бардыла . Алагъа тигролев дейдиле ,неда тигон. Тигон атасына тартыб бек уллу болмай, 150кг. джуукъ болады.
Тигон эгизчикле:




Бизни къралда белгили Лигр (тиши) - Зитады Новосибирск шахарны зоопаркында.


Эркекледен бала туумайды. Тишилери бала табаргъа боллукъдула.
 
Кергелен

орус тилде алай эс ийиб окъумагъанем))
 
Кергелен
Лигр - джер башында эм уллу киштик.
Бизнича уа - Къапслан
 
Кергелен
super!
 
Tayлy
 
ЭРЕСЕЙ ИМПЕРИЯНЫ АТЛАРЫНЫ ТЮРЛЮЛЕРИ БЛА ТУКЪУМЛАРЫ.
1906 джыл чыкъгъанды.


Москвада ара ипподромну 175 джылына белгилениб 2009 джыл репринт чыгъарылгъанды экинчи кере. Саулайда 500 саугъа- экземпляр чыкъгъанды.

Бу сейир суратлау альбом менге саугъагъа берилгенди. Къууанчымы учу да ,къыйыры да боллукъ тюйюл эди ичинде Къарачай ат болса.... Амма, не келсин , биягъы биз джокъ.((((((((((
Аны себебли салайым мы? салмайым мы? -деб кёб сагъыш этиб , алай а джаш адамлагъа бир джукъгъа джарар деген муратда салама.

Альбомну къурагъан ротмистр Н.А. Гулькевич ,атчылыкъны бек сюйген адам болгъанды, бу альбомгъа кёб къыйын салгъанды. ХХ ёмюрню аллында Эресейде 30 млн джуукъ ат баш болгъанды. Эресейден бай, кёб бир кърал да болмагъанды ат малгъа. Императорла бла аскер башчыла да бек уллу эс бёлгендиле атчылыкъга, ачханы да, рысхыныда аямай джойгъандыла ат заводлагъа.




атла
1

2

3

4

5

6

7

8

9

10
 
Кергелен
 
11

12

13

14

15

16

17

18

19

20
 
21

22

23

24

25

26

27

28

29
[img][/img]%3Cbr /%3E30%3Cbr /%3E%3Cimg src=%22http://cs5657.vkontakte.ru/u6056520/96213669/x_cac0f8f9.jpg%22 alt=%22%22 title=%22%22 /%3E%3Cbr /%3E31%3Cbr /%3E%3Cimg src=%22http://cs5657.vkontakte.ru/u6056520/96213669/x_27de0c69.jpg%22 alt=%22%22 title=%22%22 /%3E%3Cbr /%3E32%3Cbr /%3E%3Cimg src=%22http://cs5657.vkontakte.ru/u6056520/96213669/x_1bf13e90.jpg%22 alt=%22%22 title=%22%22 /%3E%3Cbr /%3E33%3Cbr /%3E[img=http://cs5657.vkontakte.ru/u6056520/96213669/ x _735bc074.jpg][/img]
34

35
 
 
36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50
 
51

52

53

54

55

56

57

58
 
Шейх Заеда бин Султана аль-Нахайяна межгити:

















Абу-Даби шахарда шейх Зайдхе аталгъан межгит турады.Ол Бирлешик Араб Эмиратланы эм уллу межгитиди,дунияда да эм уллу межгитлени бириди,алтынчы орун тутады.
























































Межгитни 1996-чы джылда ишлеб башлагъандыла,2007-де Рамадан айда ачхандыла!БАЭ биринчи президентни аты бла атагъандыла ,амма аны ишлерге кёб болушлукъ этгени себебли.





Бу межгитге къыркъ мингден аслам адам сыйынады,аладан-юч минг-тишырыула.


Юйлерини ичи тюрлю-тюрлю муслиман оюула бла джасаныбды.Бир-бир къабыргъаларында Къуран аятла бла Аллахны атлары джазылыбды.



Межгитни эшиклери хар адамгъа да ачыкъдыла.Алай а межгит къуллукъ этилген джер болгъаны себели ,ауратлары джабылмагъан ,адамланы ары иймейдиле.


Намазны заманында туристлени межгитни ичинден къыстайдыла.
 
Салам, Багъалыларым!

Treasure
Бек сау бол , Аллахны бу сейир мекямын бизге кёргюзтгенинге.!
Ислам динни нёрю- Нёрджаухарча къуюлады межгитни ичинден.
Сейир -тамаша. Аллаху Тагъала минг джылны джукълатмасын динибизни чырагъын.

 
Кергелен Амин Аллах!
 
КЪАРАЧАЙНЫ ДЖЕРЛЕРИ,СУУЛАРЫ ,ДЖЕГЕТ ЁСЮМЛЕРИ, ХАНСЛАРЫ ,ДЖАНЫУАРЛАРЫ, КЪАНАТЛЫЛАРЫ.


ТАБЕРДИ ЗАПОВЕДНИК.


Заповедник- заповедник (кийк джаныуарла, ёсюмлюкле ,къанатлыла къорулгъан джер.)

Теберди кърал заповедник ,1936 джылны март айында къуралгъанды.
Заповедник къуралыр кёзюуге: отдан ,кюрт юзюлгенден,джамагъатны оноусуз чегетни къыргъанындан ,ойюмсуз мал кютюлгенден, бош сырафлыкъ салынгандан- табигъат болум бек артына кетгенди.
Теберди ёзенни табигъаты тамам тюзелмезден артына кетгинчи, коммунист партияны башчылыгы бла -заповедник къуралады.Ол кёзюуде кърал уллу эс беледи: джерлеге, суулагъа, къумлагъа, джаныурлагъа, къанатлылагъа.
Бизни учсуз-къыйырсыз къралыбызда ,табигъатны сакълар ,айнытыр умутда 20 артыкъ заповедник , заказник къуралады.
Теберди заповедникни къураргъа кърал уллу ачха, техника ,связь болушлукъ,илму ишчиле ,къараулла, тинтиу ишлени бардыр мадарла къурайды.
Заповедникге Теберди ёзенни баш джаны бла Архыз джанында Уллу Зеленчюкню баши киреди. Запоедник саулай да Къарчайны джериндеди -85 минг гектар джерни кючлейди. Бу джерле тау джерледиле ,95 % заповедникни 2минг м. мийкди тенгизден. Эм тёбени 1260м, Доммай Ёлген - 4047м.
Чыранла (ледники) заповедникни 11% кючлейдиле -чынг уллу -Алибек чыранды. Теберди ёзенни чокъуракъ суулары чыранладан агъыб башланадыла. Уллу Чыран джер башын кючлеген замандан къалгъан кёлле да кёбдюле. Бек ариу чучхурла, секиртмеле да тюбейдиле къоллада.
Хауа бу джерледе джумшакъды,бир-бир джерлери таб суулуракъды.
Хар 100м . ёрге чыкъсанг градус джарымгъа суукъ болуб барады,аны себебли -чегетда, хансда ,анга кёреди. Къыш ноябрны артында башланады. Мартны арасында,джаз ийис келиб,-кюн ачы къыздырады.
Доммайны къышы 5айгъа джуукъ болады,къар 2м.дери джаууады.Алай блгъанлыкъгъа феврльда- мартда туристле тешиниб ,кёзлюкле салыб ,кеслерин кюйдюредиле.
Тебердиде кюн джылны ичинде 1848 сагъатны тийеди, 145 кюнню кёкге булут урмайды. Хауа шош, кирсиз ,кюн,кюн,кюн- адамны башы тёгерек айланады бу сейирликден.
Къышны артында таулада кюртле юзюлюб тёгерекни зынгырдатадыла.
Уллу халекликле да келтиредиле агъачха ,ташха да.
Атмосф.давлен. Тебердиде 1330м. мийкликде -620-650мм .рт .ст.-тюз джерден 110-140 мм. азды.Хауада кислород аз болады,хауа кючлю болады. Аны себебли таулада суу дженгил къайнайды эшик отда.



(Къызгъыч ёзен) Архыз:


(Доммай-Ёлген) Домбай:
 
Чегетле ,хансла таулада къат-къат ёседиле.

1Къат -2200-2400-чегетле.

2Къат-2500-2600м- суб. альпийский хансла.

3Къат-альпийский хансла гитче чапракълары -уллу гюллери бла.

4.Къат- къаяла, ташла, чауула.

5.Къат -чыранла, еримеген къарла.






(Къаншау тюшген -Тау гюльханий)


(Уллу сууну ал тамчылары)


(Шафран-Загъыфран)


(Къара наз чегет,ташлада агъач тюк)


(Балкъоз гокка)


(хохлатка Эмануэля)
 
Заповедникни джерлеринде 1200джуукъ ханс (гюлле) ,аланы ичинде 186 эндемикледиле ,джангыз бу джерледе, Каказда ёседиле.Уллу Тизгинде( Глав. Кав. Хребет) ,белгили Алибек къара наз ёседи. Бу терек бек эртделеден къалгъанды. Мазаллы назлагъа,нызылагъа 500-600джыл болгъанды,тюблеринден къарасанг ,сейир тамаша боласа,адам айягъы басмагъан джерле,таурухдан суратла кёрюнеди кёзюнге.Дуниягъа белгили Каваз чынарла (бук) да былайда ёседиле,уллукълары бла ариулукълары бла джюрегинги мийикге чыгъаргъан.

(Зыгыт)-нарат,нызы, наз -чегет.
 
Теберди бла Архызны джаныурлары дабек сейирдиле .Джаныуарлада терекле бла ханслача къатлада (пояс) джашайдыла.
Заповедникни "патчахы"- ДОММАЙ.
Доммайла Кавказда 20 джыллада бирин да къоймай къыргъанды адам улу. Къзауатдан сора 1941-45дж. дуния башинда 145 баш доммай юзюк болгъанды Европаны, Американы зоопаркларында. Бизни кърал доммайланы Белая Вежа (Белорусия),Аскания Нова, Теберди-Архызгъа (Къызгъыч езенде) сатыб алыб ,алай джерлендиргенди. Уллу бюсюреу бу затха къошулгъан адамлагъа. Бу сагъатда доммай сюрюуле танг кесек болгъандыла.

(Доммай)



(Сюлесин)


(Джугъутур)


(Буу)


(Джугъутур улакъчыкъла)


(Агъаз балачыкъ)


(Чыгырбаш къуш)


(байчы къуш)
 
Къарачайда акъны* джарашдырыргъа биринчи атламла



Кърымшамхалланы Ислам Бий (1864-1910) Къарачайны белгили адамы ?поэт,сурат салыучу,окъуу-билим джайыучу. К.Л.Хетагуров бла Я.Н. Ярошенко бла шохлукъ джюретгенди. Миллетини джарлылыгъына, ,миллетин къарангылыкъдан чыгъарыргъа, джанын ?къанын аямай кюрешгенди. Ислам Бий къарачайны малын- агъын кертюрюрге излеб, кеб тюрлю адам бла оноулашыб уллу шахарлада,элледе ,выставкалагъа барыб юлгю алыргъа тырмашады. Кеб тюрлю журнал,китаб да окугъанды акъ джараштыргъаны юсюнден . 1897 дж. алтынчы октябырда Теберди элде Хумара участокну тамадасы поручик Галофеевге къагъыт джазады . Къагъытда джер юлюш беригиз, малчылыыкъга деб ,оноуун джазыб, Красная-поляна деген джерни тилейди 24 дж.арендагъа . Отделни атаманы И.Н. Бартков джер бермезге , кеб тюрлю сылтау табады:
1. Джер узакъды 15 верста. (Узакълыгъы 1 верста)
2. Сен джамагъат ючюн кюрешмейсе,кесинге файда излейсе.
Ислам Бий къарачайлыланы джашаугъа къошаргъа малчылыкъдан джангы хайыр алыргъа къуру кеси ашамай ичмей акъны (сютюн,сютбашын,джауун,бышлакъ) этерге юрениб керти хайыр тюшюрча, миллетин юретир муратда кюрешеди.
Ислам Бий къоймаздан, орус къуллукъчула болмаздан- иш созулады. Армфельд деб бир малчы ?уста? :
- Эки племенной бугъа керекди сени сюрюуюнге деб къадалады Ислам Бийге
- Мени миллетим унарыкъ тюйюлдю малны агъачын бузаргъа, сюмеймейди тыш малгъа къошаргъа.
- Сен башха агъачлы ийнекле къура, кеб сют берирча.
- Мен 30 (отуз) ийнекден юлгюлю мал ферма (къош )къурайма. Менге сиз айтхан затла келишмейдиле. Бизни малларыбыз бек иги малладыла , тегеран джылы баулагъа джыйлыб бичени (120 пуд) орнуна (220) ашасала, мюрзеу да керек тюйюлдю.Къарачай ийнек джаны саулай 16-18пуд тартады ,дженгилди, суукъгъа,ачха тезюмлюдю,джюрюшлюдю. Мен кесибизни мал агъачыбызны игиге айландырлыкъма, керек тюйюлдю бизге тюзледен келген зыкъы мал. Мен къарагъанма плем фермалада маллагъа. Ала хар малгъа ? 50-60сом/дж джоядыла. Мени ийнегиме 8-10 с/дж. керек болады .Ол ашагъанлары бла, джылы баулары бла , мюрзеулири бла, аланы ийнеклерини джаулулугъу 4,19 ,меники 4,79%
-Сени акъчылыкъ бла кюреширча окъуунг бармадаы?
-Огъай, аллай окъуум джокъду ,алай мен малчылыкъ бла кюрешеме -, мени миллетимча. Кеб затны , лагъымны билеме,кеб затдан хапарлыма. Эки джыл болады мен Бакштейн** бышлакъ этгенли. Къолгъа джетмей алай кетеди. Эки-юч тюрлю джау этеда билеме, Альфа-беби (уллу) сют тартхан сепараторум да барды . Н.В. Верещагинни*** бышлакъ-школундан уста С. Морозов бир джылны ишлегенди менде. Сютню,малчылыкъны юсюнден Д-р Фон Кранцны,Буссну,Загесст бла Флешмайн Крайорицикни китабарыда барды....
Аны бла не кюрешиб да, Ислам Бий джер алалмайды . Ферма къурар мураты толмай къалады.
Аны ючю къарамай Кърымшамхал улу Теберди ёзенни джашаууна, саулай Къарачайны -джерчилигине ,малчылыгъына да уллу эс беледи.


* Акъ - къарачайда сют ,сютбаши,бышлакъ,айран,джау, гыппы.

** Бакштейн(Backstein) - Лимбург джумушакъ бышлакъ Бельгиядан. Немца тилден кечюрюлгени кирпич матал , акъдан сарыгъа тартады , джаулулугъу 20%-50% дери,аурлугъу - 1 кг.Ашаргъа джарагъан къызыл морт къабукъчугъу бла , не къадар кеб сакъланса , ол къадар багъа болады.


*** Н.В. Верещагин - Эресейде белгили сют-бышлакъ школну тамадасы (19 ёмюр)
http://www.booksite.ru/butter/article3.htm
 
Кергелен


ochen` zanimatel`niy topic da k tomu zhe takoi krasochniny i poznavatel`niy
 
Салам,Хурметли Аланла!

Ocean

Сау бол,джанымы къыйыры!
Мен а, модераторлагъа теманы кетеригиз дей тебреген эдим.
Киши джукъ джазмагъанына,айтмагъанына.
Биле эдим мен тема ачсам кишини джазмазлыкъларын))))))))
 
Кергелен

"...Мен а, модераторлагъа теманы кетеригиз дей тебреген эдим.
Киши джукъ джазмагъанына,айтмагъанына.
Биле эдим мен тема ачсам кишини джазмазлыкъларын..."

Джазмасакъ да, окъургъа бек сюебиз. Бек аламат тема - артыкъсыз да менича орус тилни билмегенлеге. Бютеу барын кесинг джангыз эте эсенг - адам сейирсиннирчады. Къоюб олтурма, бара-бара къошуллукъла да табылырла.
 
Кергелен

og`ai-og`ai keterme! adamlani zamanlari azikrak` bolurda, ani yuchun djaza bolmazla

men a, kertisin aitsam, bir eki-yuch kere ok`urg`a kerekme k`arachaicha djazilg`anni, keskin anglar yuchyun alai bosada, az-az ok`uima seir bog`an yuchyun sau bol ustazmisa?
 
Салам,Багъалыларым!

Sabr
Ocean

Хы, джюрегими бастыгъыз.))) Сиз,алай болугъуз ансы, ариу суратдан кёб джукъ джокъду....Мен къуандырырма сизни.

ustazmisa?
 
 
КергеленМен а, модераторлагъа теманы кетеригиз дей тебреген эдим.Киши джукъ джазмагъанына,айтмагъанына. Биле эдим мен тема ачсам кишини джазмазлыкъларын))))))))
Чынты сёзюгюзню бёлмей, окъуучула болуб турабыз
 
Кергелен

Мен а, модераторлагъа теманы кетеригиз дей тебреген эдим.
Киши джукъ джазмагъанына,айтмагъанына.
Биле эдим мен тема ачсам кишини джазмазлыкъларын


ДЖазуула бла суратланы алыб тюрк сайытха салама еркинлик бар есе
 
Салам,Багъалыларым!

tenebek

ДЖазуула бла суратланы алыб тюрк сайытха салама еркинлик бар есе

Да сизни ючю деб,салама , джазама -бир джукъгъа джарар деб.

Сал, джаным, сал!
 
Ата джуртча джер болмаз,
Туугъан элча эл болсаз.
( нарт сёз.)

Адам миллетин сюер ючюн,адететин джоругъун сакълар ючюн...:

1. Сабийликден миллети джюрютген,миллети джаратхан затланы кёрюб,къолунда тутаргъа керекди.( бычакъ, къама, белибау, кямар тюйме, джаулукъ, бёрк, месси, джамчы,башлыкъ, чалкъы, быкъы,ат, къой, ит.......)

2. Къарт атаны,къарт ананы селешгенин, ушагъын эшитирге керекди.
Аланы таурухларына, айтыуларына, бурунладан ата-бабаларыбызны хапарларына тынгыларгъа керекди.

3. Адамны анасыны сютю бла бирге сингерге керекди сюймеклик миллетини ашына -сууна.

4. Джерлерин -сууларын кёзю бла кёрюрге , хансларын- гюллерин,тереклерин къоллары бла сезерге , аланы атларын билирге езенлерини хауасын солургъа керекди.

5. Биз гитче миллетбиз ,биз узун акъыл бла джашаргъа керекбиз.
Бюгюн кюнден -тамбла ,бирси кюнню сагъышын этиб.


 
Къыбыла Америка


Вику́ни,викуньи , вигонь (лат. Vicugna)
Викунья тукъумлу(Vicugnavicugna)



Викунья - тюе матал. Берч аякълыладан.
Викунья - 150 см , сырт мийиклиги 85-98 см. Аурлугъу 50 кг.
Джюну инничге,къалын суукъгъа тезерча.
Мийик 3500-5500 джерледе сюрюуле болуб табигъатда джашайдыла Эквадор , Чили, Перу, Боливия, Аргентина къраллада.
Инкле викунья сюрюулени бир джерге джыйыб ,къыркъыб, бошлаб тургъандыла. Аны джюнюнден патчахларына ,бийлерине кийим этгендиле, тюз адамланы эркинликлери болмагъанды ол джюнден кийимге.


Испанлыла Америкагъа киргинчи бу кийикле 1,5 млн дери болгъандыла. Испанлыла кеслерини малларын кютерге джер ?суу керек болгъанында,аямай джаныурланы къырыб тебрегендиле(сууларына отлаулауларына от салыб,къабханла къуруб, шкок бла уруб...) эм ахыры -тауусулду малны тукъуму дегинчи.



1965 дж. 6 минг башлы сюрюу болгъанды, аны себебли Перу къралны законун бла къаты сакъланады. Бюгюн кюнде эки джюз минге джетгенди бу сыйлы малланы башы.


Перуну герби


Чаку - ?Chaccu? Уучу мал джыйыучу джер. (Кечуа тил)


Перуну бурун заманда инклеча бу сагъатда ол джорукъгъа айландыргъандыла : кийиклени бир джерге сюрюу-сюрюу джоппу джыйыб, эллени къыйырларында къыркъыб , аууруларына къараб , джараларын ,багъыб ызлырына отлаулагъа ийиб къоядыла.





Викуньяны джюню адам айтмазча аз джюрюген багъалы затды. 1 унция (28,35 гр.)ийирилген къыпбачыкъ - 310 (юч джюз он) доллар турады. Эки джылдан 1кере къыркъаргъа боллукъду ,5 мал 1кг .джюн бередиле.
Страницы: 1 2 3 4 5 ... 19 След.
Читают тему (гостей: 1)

Форум  Мобильный | Стационарный