Войти на сайт
12 Декабря  2025 года

 

  • Ашда – бёрю, ишде – ёлю.
  • Ётюрюкчюню шагъаты – къатында.
  • Ёнгкюч къууана барыр, джылай келир.
  • Таукел тауну аудурур.
  • Чыбыкълыкъда бюгюлмеген, къазыкълыкъда бюгюлмей эди.
  • Ауузу аманнга «иги», деме.
  • Сютню башын джалагъан къутулур, тюбюн ичген тутулур.
  • Сютден ауузу кюйген, суугъа юфгюре эди.
  • Джюрек кёзден алгъа кёрюр.
  • Юйюнгден чыкъдынг – кюнюнгден чыкъдынг.
  • Тай асырагъан, атха минер.
  • Рысхы джалгъанды: келген да этер, кетген да этер.
  • Биреу ашаб къутулур, биреу джалаб тутулур.
  • Телиге от эт десенг, юйюнге от салыр.
  • Байлыкъ келсе, акъыл кетер.
  • Аманнга да, игиге да оноусуз къатышма.
  • Иги адам абынса да, джангылмаз.
  • Ауругъаннга – кийик саулукъ, джетген къызгъа – чилле джаулукъ.
  • Ачлыкъда тары гырджын халыуадан татлы.
  • Джылкъыдан – ат чыгъар, тукъумдан – джаш чыгъар.
  • Аман киши кеси юйюнде – къонакъ.
  • Эте билген, этген этеди, эте билмеген, юретген этеди!
  • Чыкълы кюнде чыкъмагъан, чыкъса къуру кирмеген.
  • Ёлген ийнек сютлю болур.
  • Аш берме да, къаш бер.
  • Ётген ёмюр – акъгъан суу.
  • Танг атмайма десе да, кюн къоярыкъ тюйюлдю.
  • Тамбла алтындан бюгюн багъыр ашхы.
  • Эркиши – от, тиширыу – суу.
  • Ауузу бла къуш тута айланады.
  • Тура эдим джата, къайдан чыкъды хата?
  • Къумурсхала джыйылсала, пилни да джыгъадыла.
  • Аллахдан тилесенг, кёб тиле.
  • Тёгюлген тюгел джыйылмайды.
  • Билими азны – ауузунда кирит.
  • Тилде сюек болмаса да, сюек сындырыр.
  • Адебсиз адам – джюгенсиз ат.
  • Уллу сёзде уят джокъ.
  • Бети – къучакълар, джюреги – бычакълар.
  • Тилчиден кери бол.
  • Бир онгсуз адам адет чыгъарды, деб эштирик тюлсе.
  • Тас болгъан бычакъны сабы – алтын.
  • Онгсузну – джакъла, тенгликни – сакъла.
  • Джашны джигитлиги сорулур, къызны джигерлиги сорулур.
  • Ёзденликни джайгъан – джокълукъ.
  • Кёрмегеннге кебек – танг, битмегеннге сакъал – танг.
  • Чакъырылмагъан къонакъ тёрге атламаз.
  • Эл ауузу – элия.
  • Адамгъа аман кюн соруб келмейди.
  • Этни бети бла шорпасы.

 

Страницы: 1
RSS
КЪAРAЧAЙ-МAЛКЪAР МИЛЛЕТ БAЙРAКЪ
 
[b:a1eae60ff1]КЪAРAЧAЙ-МAЛКЪAР МИЛЛЕТ БAЙРAКЪ[/b:a1eae60ff1] [img:a1eae60ff1]http://i50.tinypic.com/2edw554.jpg[/img:a1eae60ff1] Къaрaчaй-Мaлкъaр Миллет Бaйрaкъдaгъы тaмгъaны тaмыры, Кaфкaздa Къaрaчaйны эм эски эллеринден бири Къaрт-Джурт элде тaбылгaн, юсюнде джaзыулa эмдa тaмгъaлa болгъaн, xиджри 1107, милaди 1695 джылны кёргюзген, эртде зaмaндaн къaлгaн бир эсгертме тaшдaн келеди. Тaшны юсюнде Aрaп тилде емдa Aрaп xaрифле блa джaзылгъaн Къaрaчaй-Мaлкъaр тилде джaзыулa бaрдылa. Тaшны бетинде, ёрге джaнындa Aрaп тилде; ?Aллax, Муxxaмaд, дaгыдa тёрт уллу xaлифни aтлaры: Aбубекир, Умaр, Осмaн, Aлий? деб джaзылгaнды. Тaшны энишге джaнындa Aрaп xaрифле блa Къaрaчaй-Мaлкъaр тилде ?Бюгюн Мaнгa, Тaмблa Сaнгa? деб джaзылгaнды. Бу эки джaзыуну ортaсындa уa бир тaмгъa бaрды. Бу тaмгъa, бaйрaкъдaгъы тaмгaны тaмырыды. Къaрaчaй-Мaлкъaрлы илму aдaмлaны aйтxaнлaрынa кёре; тaмгъaны эм тышындaгъы тёгерек недa къуршоу aлaмны, козмосну кёргюзеди. Тёгерек белгини ичинде xaр бир къыйыры къынгыр сызылгaн тёртгюл; суу, от, топурaк эмдa xaуaны, aлaй демеклик дунияны кёргюзеди; тёртгюлню xaр бир мюйюшю дa дунияны тёрт джaнын белгилейди. Тaмгъaны ортaсындaгъы къуршоу блa aны ичиндеки Минги Тaу белги уa aтa джуртубуз Кaфкaз блa Къaрaчaй-Мaлкъaр xaлкъыбызны кёргюзеди. Эм axыры, бaйрaкъны бетиндеги джaшил бояу; тaбигъaтны, джaшaуну, тынчлыкъны, мaмырлыкъны, берекетни, aшxы иннетни, aдеб-нaмысны; дaгъыдa сыйлы Ислaм динибизни белгилейди. [img:a1eae60ff1]http://www.kamatur.org/images/stories/esgertme_tas_01.jpg[/img:a1eae60ff1] [img:a1eae60ff1]http://www.kamatur.org/images/stories/esgertme_tas_02.jpg[/img:a1eae60ff1] http://vimeo.com/user2753144
 
[b:9e8bf192c5]БАЙРАКЪ НЕГЕ КЕРЕКДИ? Билaл Лaйпaн[/b:9e8bf192c5] ?Байракъсыз Эл ? бёрксюз эркиши, джаулукъсуз тиширыу? дегендиле бизни ата-бабаларыбыз. Бизни халкъ ёмюрде да байракъсыз болмагъанды. Уллу халкълада джюрюген миллет белгиле ? Флаг, Герб, Гимн ? бизни тилде кеслерини атлары бла джюрюйдюле: Байракъ, Тамгъа, Орайда. Кертиди, Байракъ бир алыннганы бла тюрленмей къалмагъанды. Халкъ ислам диннге кёчгенден сора, меджисуу заманлада джюрютген Байрагъын ?харам? этгенди. Ай бла джулдуз неда джашил бояу Байракъда болмай къалмайды энди. Аны кибик, тюрк къауумланы тотем белгилерин ? бёрю, барс дегенча джаныуар суратланы ? байракъда кёрюнюулерин ислам дин огъурамайды. Алай болса да, миллет белгилеринде аланы сакълагъан тюрк халкъла бардыла алкъын. Байракъны къабыл этген сагъатда талай затха къарайды Халкъ. Амалсыз кёрюнюрге керекли шартла: халкъны дини, джурту, тарихи. Алай бла, Байракъ мийикде чайкъала, хар ёсюб келген тёлюге эсгертгенлей турады: ?Бил, Сакъла, Къору Дининги, Джуртунгу, Тарихинги!?. Байракъ миллет ангыбызны, тарих эсибизни къозгъагъанлай турады. Мен тюрк халкъланы къурултайларында, Европа халкъланы конгресслеринде бола тургъанма. Хар бир халкъны келечиси миллет байрагъы бла болгъан сагъатда, энгишге къараб, байракъсыз олтургъанла Къарачай-Мaлкъaрлыла эдиле джангыз. Байракъсыз туруугъа тамада тёлю юреннген да болур ? къыйын заманлада кърал аланы ?миллетчи?, ?умметчи? атла атаб, азаб чекдире тургъанды. Джетиб келген джаш тёлюню уа кёлюн аман этмезге керекди. ?Бизни байрагъыбыз джокъмуду, биз халкъ тюлбюзмю?? деб сорсала джаш-къушла, алагъа джууаб бармыды? Огъесе, кърал байракъны ёрге тутуб, буду бизни байрагъыбыз дебми турайыкъ? Арабдагъы араб байракъны, Тюркдеги тюрк байракъны, Америкадагъы американ байракъны, Орусдагъы орус байракъны ёрге тутубму айланайыкъ? Бизни, бютеу дунияда къарачайлыланы, бирикдирген белгибиз-байрагъыбыз болмаса, сора къаллай халкъбыз биз? Джер джюзюнде джашагъан черкеслиле, къайда да бир байракъны ёрге тутадыла. Бизде уа ? бир терсакъыл чыгъыб, ?бизге байракъ неге керекди? Джашагъан къралыбызны байрагъыды бизни байрагъыбыз? деб тохтар. Ол кесин бир уллу политикге-сиясетчиге санайды. Аллай насыбсызланы, ?акъыл токъмакъланы? Тюркде да, Орусда да, Америкада да, Шамда да кёре келгенме. Ала сабийлерин да юретмейдиле къарачай тилге. ?Кърал тилни билселе болду ? джашауларына ол керекди?. Бу къауум адам байракъ къайгъылы, джурт-тил къайгъылы тюлдю. Быланы тарих эслери, миллет ангылары къарыусузду. Сёлеше башласала уа, къалгъанланы ?джукъбилмезле? этиб, кеслерин халкъны ёкюллерича кёргюзтюрле. Байракъ ? ол халкъны белгиси, бети болгъаны бла къалмай, халкъны сакъланырына, джашарына себеб болады. Джаш тёлюню миллет ангысын, тарих эсин къозгъагъанлай турады. Аны ючюндю дунияда байракъсыз халкъ болмагъаны. Чечен, юнгюш (ингуш), адыг (черкес), ногъай, кърым татар...тизиб барыргъа боллукъду. Джангыз Къарачай-Мaлкъaр халкъды байракъсыз тургъан. ?Байракъ неге керекди??, ?Ана тил неге керекди?? деучюлени заранларынданды бизни бедишлик болуб тургъаныбыз. Къарачай-Мaлкъaрлыла, биз Халкъ эсек, дунияны тёрт джанында джашасакъ да, къайсы къралда турсакъ да, бир Байракъны, Къарачай-Мaлкъaр Байракъны ёрге тутаргъа керекбиз. Байракъ ? ол бир бош къумач джурун тюлдю, ол бизни бирикдирген Кючдю. Бу иннетге хайыр болмагъан да, заран болмазгъа керекди. Байракъ а, эртде-кеч болса да, ёрге тутуллукъду, барыбызны да бирикдире чайкъаллыкъды.
Страницы: 1
Читают тему (гостей: 1)

 

Написать нам