87.Сора ала артда къалгъанладан болгъанларына разы болдула, джюреклерине мухур басылды, ала джукъ ангыламайдыла. 88.Алай а расул да, аны биргесине ийнаннганла да рысхыларын, джанларын да аямай, къазауат бардырыб тургъанлагъа, алагъа уа кёб ашхылыкъла барды. Ма ала насыблыладыла. 89.Аллах алагъа тюбю бла суула баргъан, анда ёмюрге турурлай, джаннетлени хазырлабды. Ма ол а бек уллу хорламды. 90.Къумда джашагъан араблыладан бир къауум, сен алагъа къазауатдан къалыргъа эркинлик берир ючюн, тюрлю - тюрлю сылтаула къураб келди. Аллахха, расулуна ийнанмагъанла да юйде олтуруб къалдыла. Аладан гяуур къауумуна термилтген азаб джетер. 91.Не Аллахха, не расулгъа уллу кёллюлюк этмеген къарыусузлагъа, ауругъанлагъа, джояр рысхысы болмагъанлагъа зорлукъ джокъ. Игилик этиучюлеге айыб этер джол джокъ. Аллах а бек кечиучюдю, рахматлыды. 92.Дагъыда кеслерини джукълары болмай, сеннге минерге улоу излеб келиб, сен да: "Джокъду минер джукъ", - деб, ала да кёзлери джыламукъдан тола ызларына мыдах къайытханлагъа да (гюнах джокъ). 93.Алай а нелери да бола тургъанлай, сенден эркинлик излеб келгенле, артда къалгъанла къатыш юйлеринде къалгъанла, айыблы болгъанла аладыла. Аллах аланы джюреклерине мухур басды. Энди ала джукъ ангыламазла. 94.Сиз къазауатдан къайытыб келсегиз, ала сизге тюрлю - тюрлю сылтаула къурарла. Сен алагъа: "Сиз сылтауланы къоюгъуз, биз сизге чыртда ийнанныкъ тюлбюз. Аллах бизге сизни хапарыгъызны (алдаугъугъузну) айтханды. Артда сизни этген ишлеригизни Аллах да, расулу да кёрюрле. Андан сора сиз ташаны да, туураны да билиб тургъаннга къайытарылырсыз. Ол да сизге этген ишлеригизни джарашдырыб, айтыб берир", - де. 95.Сиз къазауатдан къайытыб келсегиз, сиз аланы тынч къояр ючюн, ала сизге Аллах бла ант этерле. Аладан кенг болугъуз, ала кир затладыла. Аланы этген ишлери ючюн, джалгъа, орунлары джаханимди. 96.Ала сизни разы этер ючюн кёб тюрлю антла этерле. Алай а сиз разы болсагъыз да, ишексиз, Аллах ол пасыкъ къауумгъа чыртда разы болмаз. 97.Бедуинле (кёчгюнчю къум араблыла) кяфырлыкъда да, эки бетлиликде да эм аманладыла. Аллах расулуна тюшюрген затны чеклерин билмей турургъа бек разыдыла. Аллах а нени да билибди, акъыл Иесиди. 98.Бедуинледен Аллах джолунда джойгъан рысхысын зырафха санагъанла да, сизге бир табсыз джазыу болса, деб мараб тургъанла да бардыла. Табсыз джазыу алагъа келиб турады (ангыламайдыла ансы). Аллах а нени да эшитеди, нени да билибди. 99. Аладан Аллахха да, къыямат кюннге да ийнаныб, (Аллах джолунда) джойгъан рысхысын да къурманлыкълагъа (Аллахха джууукъ этгеннге), расулну да алагъа тилеклерин, дууаларын себебге санаб турганла да бардыла. Ишексиз, ол алагъа Аллахха джууукълашыу тюлмюдю сора? Аланы артда Аллах рахматыны ичине кийирир. Ишексиз, Аллах бек кечиучюдю, рахматлыды. 100.Кёчгюнчюледен да (Меккадан Мединагъа), ансарладан да биринчи диннге келгенлеге, игилик эте аланы ызларындан баргъанлагъа да, Аллах разы болду, ала да Анга разы болдула. Ол алагъа тюблери бла суула баргъан сыйлы джаннетлерин хазырлабды, ёмюрге анда турургъа. Ма ол а, уллу насыбды. 101.Сизни тёгерегигизде джашагъан къум араблылада да, аны кибик Мадинада джашагъанлада да мунафикъле бардыла, эки бетлиликде къарышыб тургъанла. (Мухаммад), сен аланы билмейсе, Биз а бек иги билиб турабыз. Артда Биз алагъа эки къат азаб берирбиз. Андан сора ала азабны эм уллусуна сюрюлюрле. 102.Дагъыда иги ишни аман иш бла къатышдырыб, сора терсликлерин боюнларына алгъан, башха бирле да бардыла. Аллах аланы кечер деб, умут барды. Нек десенг, ишексиз, Аллах бек кечиучюдю, рахматлыды. 103.Аланы гюнахларындан тазалар ючюн, кирсиз да этер ючюн, (Мухаммад), сен аланы рысхыларындан (зекят) садакъа ал. Алагъа тилек да эт, сени тилегинг аланы джюреклерине рахатлыкъды. Аллах нени да эшитибди, билибди. 104.Ол (мунафикъле) Аллах къулларыны таубаларын, аланы садакъаларын къабыл этиб алгъанын, Аллах таубачылагъа бек къараучу, рахматлы болгъанын билмеймидиле ала сора? 105.Сен а, алагъа: "(Кесигиз сюйгенигизча) къуллукъ этигиз, артда аны Аллах да, расулу да, муъминле да кёрюрле. Ташаланы, туураланы билиучюню аллына келирсиз, Ол сизге не этгенигизни айтыб берир", - деб, айт. 106.Бирле да ала (таубагъа къайытыр эселе уа деб), Аллахны умутунда турадыла. Не Ол алагъа азаб берир (ала тауба этмеселе), неда аланы кечер (къайытсала). Аллах нени да билиучюдю, акъыл Иесиди. 107.Муъминлеге зараннга, кяфырлыкъгъа, аланы араларын чачаргъа деб, эртдеден бери Аллах бла, Аны расулу бла къазауат бардырыб тургъанлагъа болушлукъ ючюн межгит ишлеген мунафикъле: "Биз муну къуру иги мурат бла этгенбиз", - деб, ант - кърал этерле. Алай а Аллах, ишексиз, ала алдауукъчула болгъанларына шагъатлыкъ этеди. (Мединаны къатында, Куба деген бир элчикде мунафикъле файгъамбарны алдаб ары джыйыб ёлтюрюр умут бла бир межгит ишлегендиле). 108.Ол межгитде (Мухаммад) сен чыртда намаз этме. Эм биринчи кюнюнден тюбю такъуаны юсюне салыннган межгит, намаз этерге эм тыйыншлысы уа, андады. Анда (алача болмай) гюнахларындан таза болургъа излеген адамла бардыла. Аллах а, гюнахларындан тазаланыб кюрешгенлени сюеди. (Джер юсюнде, эм биринчи, Мединада ишленнген межгитге айтылады). 109.Тюб хунасы (фундаменти) Аллахдан къоркъмакълыкъда, Аны разылыгъын излеб салыннгъан межгитми хайырлыды, огъесе джарны эрнинде салыныб, оюлуб аны бла бирге джаханим отха тюшюб кетген межгитми хайырлыды? Аллах а терс адамланы тюз джолгъа тюзетмез. 110.Аланы ишлеген межгитлерине джюреклери таймаздан экили болуб турур, джюреклери атылыб чачылгъынчы (ёлгюнчю) дери. Аллах нени да билиб турады, Ол акъыл Иесиди. 111.Ишексиз, Аллах джаннетни берирге деб муъминледен джанларын да, малларын да сатыб алды. Ала Аллах джолунда къазауат этедиле, ёлтюрген да, ёлген да этедиле. Аны (Аллахны) Тауратда, Инджилде, Къуранда берген сёзю хакъды. Берген сёзюне Аллахдан толу уа кимди? Сиз Аны бла сёз бегитиб болгъаныгъызгъа къууаныгъыз. Ол бек уллу насыбды. 112.Сёз берилгенле: таубачыла, къуллукъчула, махтау этиучюле, ораза тутуучула, рукугъу, саджде этиучюле, игиликге тартыучула, амандан тыйыб кюрешиучюле, Аллах салгъан чекледен чыкъмазгъа кюрешгенле. Ма ала керти муъминледиле, сен алагъа сюйюмчю айтыб къууандыр. 113.Мушриклеге кечмеклик тилерге, ала джаханим ахлула болгъанлары белгили болгъандан сора, не файгъамбаргъа, не муъминлеге, ариу джууукълары болса да, эркинлик джокъду. 114.Ибрахим атасына кечмеклик тилегени да, анга сёз бергени ючюн болгъанды. Сора ол Аллахны джауу болгъаны белгили болгъанында уа, (ол мушриклей ёлюб), тилегенин къойгъанды. Ишексиз, Ибрахим а буюгъуб Аллахха бурулуучу, джууаш эди. 115.Ишексиз, Аллах алгъы бурун неден баш сакъларгъа керек болгъанын ачыкъ ангылатмай, тюз джолгъа салгъан къауумун терсейтмейди. Ишексиз, Аллах а хар затны да билибди. 116.Ишексиз, кёкледе, джерде болгъан затла бары да Аныкъыды, Ол сау да этеди (джан салыб), ёлтюрген да этеди (аны алыб). Джангыз Аллах болмаса, сизге башха не бир джан аурутурукъ, не бир болушурукъ джокъду. 117.Аллах а файгъамбаргъа, мухаджирлеге, ансарлагъа да къарагъан эди. Къыйын кёзюуде (файгъамбарны) ызындан баргъанладан, бир къауумуну джюреклери таяргъа аз къалгъанланы, Аллах кечген эди. Ишексиз, Ол джумушакъды, рахматлыды. 118.Дагъыда Ол (Табук къазауатда) артха къалгъан ючеуленни да кечди. Эркин джер алагъа тар болгъан эди, джюреклери да (къоркъгъандан) къысхан эди, джангыз Аллах болмаса, алагъа башха таянчакъ джокъ деб, ала акъыл этген эдиле. Ала бурулгъанларында, Аллах да алагъа бурулгъан эди. Ишексиз, Аллах (таубачылагъа) бек бурулуучуду, рахматлыды. 119.Эй, ийман салгъанла! Аллахдан къоркъугъуз, кертичиледен болугъуз. 120.Не Мадина халкъына, неда аланы тёгереклеринде джашагъан къум араблылагъа, Аллахны келечисине къошулмай, артда къалыргъа джарамаз. Аны къайгъысын къоюб, кеслерини къайгъыларын этерге да болмаз. Аллах джолунда, ала не тюрлю инджиу кёрселе да - суусаблыкъ, ачлыкъ болсун, арыу-талыу болсун, кяфырланы ачыуландыргъан хар бир атлам болсун - джауну муратына джетерге къоймагъан хар бир зат, иги ишге джазылмай къалмаз. Ишексиз, Аллах ашхылыкъла этиучюлени хакъларын а тас этмез. 121.Ала (муъминле) не тюрлю садакъа этселе да (Аллах джолунда) аз, кёб болса да, ала ненча тюзню ётселе да, алагъа Аллахдан, ала этгенден эсе, ариу джал джазылмай къалмаз. 122.Муъминлени барына да бирден (окъургъа) кетиб къалыргъа джарамаз. Хар къауумдан бир бёлек адамны ийиб, ала дин окъууну окъуб, билим алыб къайытсала, хар ким кесини къауумуна ауаз айтыб, аланы сакълыкъгъа чакъырыргъа нек болмайды сора? Ким биледи, ала амандан сакъ бола билир эселе уа. 123.Эй, муъминле! Сиз джетишалгъан джерде кяфырла бла къазауатны бардырыгъыз. Ала сизде къатылыкъ кёрсюнле. (Билигиз), ишексиз, Аллах муттакъыйле бла биргеди. 124.Бир суура тюшюрюлгени болса, аладан (мунафикъледен хыликке этиб муслимнлагъа): "Бу, къайсыгъызны ийманына къошду?" - дегенле бардыла. Муъминлени айтсакъ а аны бла аланы ийманлары ёседи, ала анга къууанадыла. 125.Джюреклеринде (иймансыз) ауруулары болгъанланы айтсакъ а алагъа уа, ол кирлерине да кирни къошады, ала кяфырлай ёледиле. 126.Сора ала хар джыл сайын не бир, не эки кере къыйынлыкъ бла сыналмай къалмагъанларын кёрмеймидиле? Сора ала (аны ючюн) не таубагъа къайытмайдыла, не айтылгъанны эсге алмайдыла. 127.Сора бир суура тюшсе уа, "ала таба къарагъан бармыды экен", - деб, (джашыртын) ала бир - бирине къарайдыла (къачар муратда). Сора сылджыраб джанлаб кетедиле. Ала джукъ ангыламагъан къауум болгъанлары ючюн, Аллах аланы джюреклерин терсине бурду. 128.Сизге кесигизден келечи келди. Сиз (хакъны ангыламай) терсейиб, аманнга кетиб тургъаныгъыз, ол анга (келечиге) бек кюч тийди. Сиз керти муъминле болуб тюзелиригизге ол бек термиледи. Ол (Мухаммад) джумушакъды, рахматлыды. 129.Ала (меккачыла) сенден джанласала: "Бир Аллах меннге (артыгъы бла) джетеди, мен Анга таяндым, Андан башха табыныргъа аллах джокъду. Ол уллу гъаршны да Иеси Аллахды", - де сен алагъа.

ызына/суураланы тизими/алгъа