43.(Мухаммад), аладан кертичиле бла ётюрюкчюле ачыкъ болуб, сен аланы иги билгинчи, алагъа (къазауатдан къалыргъа), нек эркинлик берген эдинг? (Алагъа эркинлик бергенинги) Аллах кечсин сени. 44. Аллахха да, къыямат кюннге да толу ийнаннганла, маллары бла, джанлары бла да къазауат этерге, ала сенден эркинлик излемейдиле. Аллах а Андан къоркъгъанланы иги биледи. 45.Сенден эркинлик излегенле, къуру Аллахха да, къыямат кюннге да ийнанмай, джюреклери чайкъалыб тургъанладыла. Ала тентек болуб тентиребдиле. 46.Аланы къазауатха чыгъар акъыллары болса, ала анга сауут - саба къурар эдиле. Алай болса да, аланы къазауатха чыгъарларын Аллах эрши кёрюб, къазауатдан тыйыб сора алагъа: "Ол юйлеринде тургъанла бла (къатынла, сабийле бла) сиз да олтуругъуз", - деди. 47.Ала (мунафикъле) сизни бла чыкъсала да, бузукълукъ салыб къатышдырыр эдиле, арагъызгъа кириб, сизге фитна салыргъа дыгалас этер эдиле, арагъызда уа алагъа тынгыларгъа хазырла бар эдиле. Аллах а, ишексиз, зулмучуланы билиб турады. 48.Ала фитна салыб сени ишинги къатышдырыргъа, аны башын тюбюне бурургъа эртде да излеген эдиле, алай а Аллахдан тюзю келиб, аланы хакъ (иннетлери) ачылды, ол алагъа эрши кёрюнсе да. 49.Аладан сеннге: "Меннге юйде къалыргъа эркинлик бер, мени фитнагъа салма", - дегенле да бардыла. Сора ала фитнагъа тюшюб тюлмюдюле да? Кяфырланы уа, джаханим от къуршалар. 50.(Мухаммад, къазауатда) сеннге таблыкъ келсе, ала мыдах боладыла; сеннге бир табсызлыкъ болса уа: "Биз эртдеден кесибизни къолгъа алгъан эдик (сакъландыкъ)", - деб, къууаныб бурулуб кетедиле. 51. Сен алагъа: "Бизге чыртда Аллах джазмагъан зат келмейди, Ол бизни оноучубузду, (оноуубуз Аны къолундады). Муъминле уа Анга таяныб тохтасынла", -де. 52.Сен алагъа: "Сиз бизни (хорлансала деб), мараб сакълаб турсагъыз да, бизге эки ашхылыкъны бири болур (ёлсек джаннет, хорласакъ дунияда къууанч). Биз да не Аллахны кесинден, неда бизни къолларыбыз бла сизге бир пелах келир деб, аллына къараб турабыз. Сиз да къараб туругъуз аны аллына, биз да къараб турайыкъ", - де. 53.Сен алагъа: "Сиз разы болуб - болмай берсегиз да, сизни берген затыгъыз чыртда къабыл болмаз. Ишексиз, сиз пасыкъ къауумсуз", - деб, айт. 54.Аланы садакъаларыны къабыллыгъындан тыйгъан а, къуру Аллахха, аны келечисине инанмагъанлары, намазгъа да эриниб келгенлери, бергенлерин да сюймей бергенлериди. 55.(Файгъамбар), аланы не байлыкълары, не балалары сени кёзюнгю къаратмасын. Аллах а ала бла бу дунияда алагъа азаб берирге, джюреклерин да (хакъдан) тайдырыб аланы гяуурлай къояры келеди. 56.Ишексиз, сизденбиз деб, ала Аллах бла къаты ант этедиле. Ала сизден тюлдюле, ала къызбай къауумдула. 57.Ала бир таянчакъ табсала - не дорбун, не тешик, бир кирир джер - эрлай къачыб ары джанлар эдиле. 58.Аланы араларында садакъаланы юсюнден хыликке этиб, сёз джюрютген (мунафикъ) къауум барды. Андан алагъа берилсе разы боладыла, берилмесе уа ачыуланадыла. 59.Ала (алай этмей), Аллах да, Аны расулу да бергеннге разы болуб: "Бизге Аллах Кесини чомартлыгъындан не берсе да, Ол берген джетеди, аны келечиси берген да бизге болады! Биз къуру Аллахны разылыгъына талпыйбыз", - деселе эди! 60.Садакъаланы орунлары уа, къуб - къуру (быладыла): факъырла, мискинле, садакъаны ишин джюрютген ишчиле (аланы джыйгъан, джазгъан, чачхан), (гяуур болса да) джюреклени диннге илешдирир ючюн, къулну азат этер ючюн, ауур тёлеу тюшгенле, Аллах джолунда да, джолоучугъа да (ариу бай болса да, джолда инджиле эсе). Ма бу (8 тюрлюсю) Аллахдан келген фарызладыла. Аллах а нени да биледи, акъыл Иесиди. (Садакъаны Аллах буюргъанча, Аны разылыгъын излеб, аны ючюн берген адам ма бу аятда саналгъан джерлени бирине берирге борчду, нафиля садакъа деб, кеслерича аннга ат атаб, джыйылыб хар ёлгенде, бай, джарлы болса да ашаб турмай. Муслиман адам биринчи зекят садакъасын тындырыб, нафилялагъа алай кёчерге керекди). 61.Ол (мунафикълени) араларында: "Ол - къулакъды (ким не айтса да, тынгылайды, ийнанады, къысха акъылды)", - деб, файгъамбарны инджитгенле да бардыла. Сен алагъа: "Ол къулакъ Аллахха да, муъминлеге да ийнанады, ол сизге хайырлыды, сизни арагъызда ийнаннганлагъа да рахматды", - деб, айт. Аллахны келечисине инджиу бериб тургъан къауумгъа уа аланы термитлген азаб хазырды. 62.Ала сизни разылыгъыгъызны табар ючюн, Аллах бла ант этедиле. Разы этерге эм тыйыншлы уа Аллах бла, Аны келечисиди, ала керти ийнана эселе. 63.Аллах бла да, расулу бла да ким джаулукъ джюрютсе, аны орну ёмюрге джаханим от болурун ала билмеймидиле сора? Ол а бек уллу сыйсызлыкъды. 64.Мунафикъле, джюреклерини ичинде джашыргъан затларыны хапарын айтыб, аны ачыкълай бир суура келиб къалады деб, бек къоркъдула. Сен алагъа: "Сиз алай хыликке эте туругъуз, ишексиз, Аллах а ол сиз къоркъгъан затны бери чыгъармай къоймаз", - де. 65.Сен алагъа: ("Алай нек айтасыз?" - деб), сорсанг. Ала сеннге: "Биз алай ойнаб накъырда этебиз", - деб, джууаб берирле. Сен алагъа: "Тохта, сиз Аллах бла, Аны аятлары бла, расулу бламы ойнайсыз сора? (Кимни хылликке этгенигизни билемисиз?) 66.Сылтауланы къоюгъуз, ийман салгъандан сора сиз кяфыр болдугъуз деб айт. Биз аланы бир къауумун кечсек да, бир къауумуна уа, ала ассыла болгъанлары ючюн, азаб берирбиз. 67.Мунафикъле - эркишилери да, тиширыулары да бирдиле. Адамланы аманнга чакъырадыла, ашхыдан тыядыла, къолларын да (къызгъанчдан) къысадыла. Ала Аллахны унутадыла, Ол да аланы унутады. Ишексиз, мунафикъле - пасыкъладыла. 68.Мунафикълени эркишилерине, тиширыуларына да, кяфырлагъа да, ёмюрге анда турурлай, джаханим отну берирге Аллах сёз бегитди. Алагъа юлюшге джетери олду. Алагъа Аллах налат да берди, алагъа хаманда бирча тургъан азаб да болур. 69.Сен алагъа айт: "Сиз да, сизге дери бурун мунафикъле кибиксиз. Ала уа (буруннгула) кюч бла сизден онглу, байлыкъ бла, балала бла сизден артыкъ болгъандыла. Ала (дунияда) зауукъланыб юлюшлерин алгъан эдиле. Ол сизден алгъала юлюшлерин алыб зауукъланнган кибик, сиз да, (эй, мунафикъле) юлюшюгюзню алыб зауукъландыгъыз, ала батханнга (бош сёзге) сиз да батдыгъыз", - де. Ала дунияда, ахыратда да къуллукълары зыраф болгъанладыла. Ала уа насыбсыз къауумдула. 70.Алагъа буруннгу Нухну, Адны, Семудну къауумларыны хапарлары, дагъыда Ибрахимни къауумуну, Мадиян халкъыны да, оюлгъан шахарланы хапарлары да келмедими сора? Келечиле уа алагъа да, (ол эллеге да) ачыкъ далилле бла келген эдиле. Алагъа Аллах артыкълыкъ этмеген эди, алай а ала кеслерине артыкълыкъ этген эдиле. 71.Ийнаннганла - эркиши, тиширыу болса да бирдиле, (бир - бирине болушургъа борчду). Бир - бирин иги джолгъа тартхан, амандан (гюнахдан) тыйгъан, намазларын да къылгъан, зекятларын да берген, Аллахха да, расулуна да бой салгъан. Аллах джазыкъсынныкъ къауум - аладыла. Ишексиз, Аллах бек кючлюдю, акъыл Иесиди. 72.Муъмин эркишилеге, муъмин тиширыулагъа да тюбю бла суула баргъан джаннетлерин да, ёмюрге анда турурлай, Аднан джаннетледе аламат джашар джерлени да, Аллахдан уллу разылыкъ саугъаларгъа да Аллах сёз береди. Ол а бек уллу насыбды. 73.Эй, файгъамбар! Кяфырла бла, мунафикъле бла къазауат эт, алагъа къаты бол, аланы орунлары отду. Аланы барыр джерлери къалай аманды. 74.Ала: "Биз аллай сёз айтмагъанбыз", - деб, Аллах бла ант этедиле. Огъай, ала кяфыр болгъан сёзню айтдыла. Ислам диннге келгенден сора кяфыр да болдула. Ары дери джетишалмай тургъан затларына (муратларына) джетер къайгъы да этдиле. Ала, къуру Аллах да, келечиси да кеслерини чомартлыкълары бла берген рысхыны кёлтюралмай кери урадыла. Алагъа, таубагъа къайытсала хайырлы эди. Алай болмай бурулуб кетселе уа, дунияда, ахыратда да Аллах алагъа термилтген азаб берир. Алагъа джер юсюнде не бир джан аурутхан тенг, не бир болушурукъ табылмаз. 75.Дагъыда мунафикъледен: "Бизге Аллах чомартлыгъындан юлюш берсе эди, биз садакъа этиб ашхы къулладан болмай къалмаз эдик", - деб Аллахха сёз бергенле да бардыла. 76.Сора Ол алагъа кесини чомартлыгъындан юлюш бергенинде уа, къызгъандыла, бурулуб джанлаб кетдиле, (джукъ бермей). 77.Ала Анга берген сёзлерин тутмай алдагъанлары ючюн, ала Анга тюбеген кюнлерине дери, Аллах аланы джюреклерине эки бетлиликни салды. 78.Сора ала, Аллах аланы ичлеринде бастыргъанларын да, таша ушакъларын да билиб тургъанын, Аллах джукъ къоймай ташаланы билиучю болгъанын билмеймидиле? 79.Ол мунафикъ къауум, бар затларындан сууаб садакъала берген муъминлени хыликке этедиле, кеслери къыйынларындан табханларын бергенлеге кюледиле. Аллах аланы (азаб бериб) хыликке этер. Алагъа термилтген азаб хазырды. 80.(Мухаммад), сен алагъа кечмеклик сюйсенг тиле, сюйсенг къой, джетмиш кере къайытыб тилесенг да, Аллах аланы, чыртда кечмез. Нек десенг ала Аллахха да, келечисине да ийнанмайдыла. Аллах а пасыкъ къауумну тюз джолгъа салмаз. 81.Расулну биргесине (къазауатха) бармай, (Мединада) юйлеринде къалгъан мунафикъле, къалгъанларына бек къууандыла. Аллах джолунда маллары бла, джанлары бла къазауат этиуню эрши кёрдюле. Башхалагъа да: "Бу иссиде къайры барлыкъсыз, чыкъмагъыз джукъгъа", - деб, бир - бирин да тыйдыла. Сен алагъа: "Джаханимни оту, андан эсе иссиди", - де, ангылаялсала. 82.Энди ала этген ишлери ючюн аз кюлсюнле, кёб джыласынла. 83.(Файгъамбар), Аллах сени (Табук къазауатдан) къайытарыб, (Мединада къалгъан) мунафикълени бир бёлеги къазауатха барыргъа сенден эркинлик излеселе, сен алагъа: "Сиз мени биргеме джау бла къазауат этерге чыртда чыкъмагъыз, сиз эм аллындан да, ишексиз, юйде турургъа разы эдигиз, юйде къалгъанла бла олтуругъуз", - де. 84.Аладан бири ёлсе да, анга чыртда (джаназы) намаз къылма, къабырыны юсюнде да сюелме. Ишексиз, ала Аллахха да, келечисине да кяфыр болгъанладыла, ала пасыкълай ёлгенледиле, (таубагъа къайытмай). 85.(Мухаммад), аланы не рысхылары, не балалары сени терилтмесин (кёзюнгю къаратма). Ала бла Аллах алагъа дунияда азаб берирге да, кяфырлай джанлары чыгъарын да излейди. 86.Сора алагъа: "Аллахха ийнаныгъыз, келечисини биргесине къазауат да этигиз", - деген суура тюшгенинде, аладан (мунафикъледен) бай джашагъан къауум, сенден эркинлик излеб (къазауатдан бош болур дыгалас этиб): "Сен бизни, мында къалгъанла бла къой, биз (арт джанын сакълагъанла бла) болайыкъ", - деген эдиле.

ызына/суураланы тизими/алгъа