160.Биз ол къауумну онеки атаулгъа бёлген эдик. Сора Муссаны къаууму андан (Муссадан) суу излегенинде, Биз Муссаны джюрегине: "Таягъынг бла ташны ур", - деб, уахью этген эдик. Сора андан секириб, онеки къара суу чыкъгъан эди. Хар атаул къайсыдан ичери белгили эди. Дагъыда, Биз аланы башларына салкъын булутну кёлтюрюб, юслерин джабхан эдик. Дагъыда алагъа кёкден манна да, бёденеле да эндириб: "Бу Биз сизге берген таза рысхыдан ашагъыз", - деген эдик, (ала ол затланы барын да унутхан эдиле). Ала артыкълыкъны бизге этмедиле, алай а кеслери кеслерине артыкълыкъ эте болдула. 161.(Эсгер, Мухаммад), Аллах алагъа: "Ма бу элде джашагъыз, сюйген джеригизден эркин ашагъыз: "Бизни гюнахларыбызгъа кечмеклик", - деб, эшикден ийилиб киригиз, ол заманда Биз сизни гюнахларыгъызны кечербиз, ашхылыкъ этиучюлени хакъларын да ёсдюрюбюз", - дегенин. 162.Сора аланы ассы къаууму ол айтылгъан сёзню башха сёзге ауушдургъан эди. Биз да алагъа ассылыкълары ючюн, кёкден къыйынлыкъ джиберген эдик. 163.Дагъыда сен алагъа тенгизни къатында, шабат кюнню бузуб чекден ётген элни юсюнден сор. Шабат кюн чабакъла джюзюб ёрге чыгъыб, (алагъа джууукълаша) болгъандыла, ол кюнден башха кюнледе уа келмегендиле, (ала да ол кюн аланы тутуб, буйрукъну бузгъандыла). Пасыкъ ишлери ючюн, Биз аланы фитнагъа салыб ма алай сынадыкъ. 164.Дагъыда эсинге ал, аладан бир къауум: "Аллах аланы не халек этерик, неда къаты азаб берлик бу халкъгъа, сиз ауаз айтыб нек кюрешесиз", - дегенин. Аладан тюз къаууму да: "Биз Иегизни аллында айыблы болмаз ючюн, ала да Аллахдан бир къоркъар эселе уа деб, аны ючюн айтабыз", - дедиле 165.Сора алагъа айтылгъан ауазны ала унутханларында, ауаз айтыб амандан тыйыб кюрешгенлени къутхаргъан эдик, ассы къауумну уа, пасыкълыкълары ючюн, азабха аман тукъум тутхан эдик. 166.Сора ала къарышыб, аман ишлерин этиб барыб тургъанларында уа, Биз алагъа: "Сыйсыз маймулла болугъуз", - деген эдик. 167.Дагъыда сен эсге ал, сени Раббинг къыямат кюннге дери, алагъа (чууутлулагъа) сыйсыз азаб бериучюлени, (къыйынлыкъла) тохтаусуз джибериб турлугъун билдиргенин. Ишексиз, сени Иенг азаб бериуде бек теркди. Эмда, ишексиз, Ол кечиучюдю, рахматлыды. 168.Биз аланы (чууутлуланы) тукъум - тукъум этиб бёлюб джер юсюнде чачдыкъ. Аланы ашхылары да барды, алай болмагъанлары да барды. Биз аланы игиликле бла да, аманлыкьла бла да сынагъан эдик, ала бир къайытсала деб. 169.Сора артда аланы орунларына бир башха телю келиб, китабха ие болгъан эди. Ала да бу дунияны сыйын сайлаб алыб: "Бизге кечилир", - деген эдиле. Алагъа дуния малдан биягъынлай джукъ берилсе, аны да алырла. Китабда (Тауратда): "Аллахны юсюнден хакъдан башха зат айтмазгъа, анда болгъан затны да дерс этиб юренирге", - деб, аладан сёз алынмагъанмы эди сора? Аллахдан къоркъгъанлагъа уа ахырат арбазы хайырлыды. Сиз, бир сагъыш этиб ойлашалмаймысыз сора? 170.(Къайсы китаб болса да), китаб айтханны да тюз тутуб, намазларын да (къоймай) кьылыб тургьанланы уа, Биз ашхы ишле этиучюлени хакъларын зыраф этерик тюлбюз. 171.Дагъыда эсге ал, Биз къара булут кибик тауну, аланы (Бану Исраиллени) башларына чыгъарыб, ала да юслерине тюшеди деб къоркъа, Биз да алагъа: "Биз сизге берген затны (Тауратны) кючлю тутугъуз, ичинде айтылгъанны да этигиз, такъуалы болур эсегиз а", - дегенибизни. (Ала Тауратны тутаргъа уллу кёллюлюк этгенлеринде). 172.Энтда эсгер, Сени Раббинг Адамны балаларыны сырт омурауларындан джанла джаратыб: "Сизни джаратхан Иегиз Мен тюлмеми сора?" - деб, соруу соруб, аланы кеслери - кеслерине шагъатлыкъ этдиргенин. Ала да: "Хо, сенсе. Ол ишге биз шагъатбыз", - дегенлерин. (Аны себеби) сиз къыямат кюн: "Бизни бу затдан хапарыбыз джокъ эди", - демез ючюн, 173.неда: "Бизни аталарыбыз алгъадан мушрикле болгъан эдиле да, артда аланы туудукълары биз да алача болгъанбыз, энди Сен ол ётюрюкню тутханла ючюн бизни халекми этерсе сора?" - демез ючюн. 174.Ала тюшюнюб тюз джолгъа къайытыр ючюн, Биз аятларыбызны ма былай ачыкълайбыз. 175. Энтда (Мухаммад), сен алагъа Биз биреуге аятларыбызны бериб, ол да аладан сыдырылыб чыкъгъан адамны хапарын окъу. Шайтан аны кесине буруб, ол да терсейиб кетген (ийманнга келгенден сора, къайытыб гяуур болуб). 176.Ёрге кёлтюрюрге сюйсек, Биз ала бла (аятла бла) аны ёрге да кёлтюрюр эдик. Алай а ол нафсы хауасына бойсунуб, къадалыб джерге джабышыб тургъан болмаса (рысхыгъа, дуния малгъа эси кетиб), ёрге къарамады. Аны юлгюсю итчады: къыстасанг да хырылдайды, къойсанг да хырылдайды. Ол Бизни аятларыбызны ётюрюк этген къауумну юлгюсю ма алайды. Бу хапарланы джарашдырыб иги айт алагъа, ала сагъыш этиб бир ойлашыр эселе уа. 177.Ол Бизни аятларыбызны ётюрюкге санагъанла, ала аман юлгюдюле. Ала кеслерини башларына къыйынлыкъ аладыла. 178.Аллах тюз джолгъа салгъан тюзеледи, Ол терсейтгенле, ала уа насыбсызладыла. 179.Джинледен, адамладан да Биз джаханимге деб, кёблени джаратханбыз. Алада джюрек барды, аны бла ала джукъ ангыламайдыла; кёзле да барды, аны бла джукъ кёрмейдиле; къулакъла да барды, аны бла джукъ эшитмейдиле. Ала хайуанла кибикдиле, ала эм бек аджашханладыла. Ала джукъну сан этмеген джахилледиле. 180.Аллахны эм ариу талай атлары барды, ала бла тилегиз (кереклигизни). Аны атларын тюрлендириб аланы терсине бургъанладан кенг туругъуз. Ала этген ишлерини хакъын, артда алырла. (Меккя мушрикле Мухаммадны: "Я Рахман, я Рахим, я Аллах", д. а. к. Аллахны тюрлю - тюрлю атлары бла дууа этгенин эшитиб, Мухаммадны да кёб аллахлары барды, - дегендиле. Бу аят алагъа джууабха келгенди) 181.Биз джаратхан адамланы арасында хакъ бла (Къуран бла) башхаланы тюз джолгъа да салыб, кеслери да тюзлюкню тутханла бардыла. 182.Ол Бизни аятларыбызны ётюрюкге санагъанланы уа, ала билмей тургъанлай, терилте - терилте энгишге (джаханимге) тюшюрюрбюз. 183.Алай болса да, Биз, алагъа арт болджал беребиз. Ишексиз, Мени хыйлам деменнгилиди. 184.Ала (меккачыла) аланы джолдашлары (Мухаммадны) джин къатышы болмагъанына бир ойлашалмаймыдыла сора? (Ала Мухаммадха шашхынлы дегендиле). Ишексиз, ол (Мухаммад), къуру эсгертиучюдю, (башха зат тюлдю). 185.Ала кёклеге, джерге бир (эс бёлюб) къарамаймыдыла сора, аланы оноулары кимни къолундады деб? Неда Ол джаратхан тюрлю - тюрлю затлагьа, неда болджаллары джетишиб келе болур деб, сагъыш этмеймидиле сора ала? Ма бу айтыулагъа ийнанмасала, ала башха неге ийнанырла сора? 186.Аллах тюз джолгъа тюзетмегенни уа, башха бир киши да тюзеталмаз. Ол аланы ассылыкъда алай, хайран халда, теренден тереннге барма къояды. 187.(Файгъамбар), сеннге: "Къыямат кюн къачан келликди?" - деб, сорадыла. Сен алагъа: "Аны билими, къуру Раббими джанындады. Аны келлик заманына, къуру Ол болмаса, киши туура болалмайды. (Ол келсе), кёкдегиге да, джердегиге да ауур тиер. Ол кеси да, (халкъ) билмей тургъанлай келир", - деб айт. Сеннге, уа андан бир хапары болгъан адамгъа соргъанча, сорадыла. Сен алагъа: "Аны юсюнден билим, къуру Аллахдады, алай а адамланы кёбюсю аны билмейди", - де. 188.(Мухаммад), сен алагъа: "Аллах тыйыншлы кёрген болмаса, мен кесиме не хайыр, не заран этер къарыуум джокъду. Мен ташаны билген болсам, кесиме бек кёб хайырлы зат этер эдим, (алай болса) меннге джукъ заран да джетмез эди. Мен, къуру гяуурлагъа къоркъуу, ийнаннган къауумгъа да сюйюмчю хапар айтыучума", - де. 189.Ол аллай Аллахды, сизни бир джандан (Адамдан) джаратхан, андан да анга юй бийчесин (Хауаны) джаратхан. Сора Адам анга джууукълашханында, ол дженгил къарны бла джюрюб айланды. Сора ол ауур болгъанында уа, Иелери Аллахдан тилеген эдиле: "Сен бизге бир ашхы бала берсенг, биз сеннге шукур этиучюледен болмай къалмаз эдик", - деб. 190.Сора Ол (Аллах) алагъа ашхы бала бергенинде уа, ала Анга бир къошакъла этерге кюрешген эдиле, (шайтан теджеген атны атагъандыла). Аллах а ала Анга берген ширкден Мийикди. 191.Сора ала Бир джукъну да джаратмагьан, кеслери уа джаратылгъан затланы Аллахха тенгми этедиле, 192.не адамгъа, не кеслерине болушлукъ этерге къолларындан келмеген? 193.Сиз (муъминле), аланы тюз джолгъа чакъырсагъыз да, ала сизни ызыгъыздан бармазла. Сиз аланы тюз джолгъа чакъырыбмы кюрешесиз, огъесе, тынгылабмы турасыз, башхасы джокъду. 194.Аллахдан ёзге, башха ол сиз табыныб кюрешгенле да, ишексиз, сизни кибик къулладыла. Сиз тюз эсегиз, тилегиз да кёрюгюз, аладан джууаб табалсагъыз. 195.Не уа аланы джюрюб айланнган аякъларымы барды сора? Огъесе, тутарлай къолларымы барды? Огъесе, кёрюрлей кёзлерими барды? Огъесе, тынгыларлай къулакъларымы барды? Сен, (Мухаммад), алагъа: "Меннге хыйла этерге (ишими тыяргъа), табыныучу затларыгъызны бютеу барын да чакъырыгъыз, къарамагъыз да, 196.(къарыуугъузну аямагъыз), Мени джагъым а, бу Китабны (Къуранны) тюшюрген Аллахды. Ол ашхыланы шохларыды. 197.Аллахдан ёзге, ол сиз табыныб кюрешгенлени уа не сизге, не кеслерине болушур къарыулары джокъду", - де. 198.(Мухаммад), сен аланы тюз джолгъа чыкъырсанг да, ала аны эшитмезле. Сен аланы сеннге къараб тургъанларын кёресе, алай а ала джукъ кёрмейдиле, (мыйыларына джукъ кирмейди). 199.(Адамлагъа) тёзюмлю - кечимли, аланы игиликге тартыучу бол, джахилледен а джанла (даулашма). 200.Шайтандан бир уасуаса (уу) джетгени болса уа, андан сакъланмакъ Аллахдан изле. Ишексиз, Ол нени да эшитеди, нени да биледи. 201.Ишексиз, Аллахдан къоркъгъанла шайтанланы къауумундан бир уу джетсе, андан уу джетгенин эслеб, эрлей Аллахны эсгередиле. 202.Аланы (шайтанланы адам) къарнашлары уа, быланы (мушриклени) терсине, теренден тереннге кийириб барадыла. 203.Сен алагъа (меккачы мушриклеге) аят келтирмей къойгъанынг болса, ала: "Бизге аят (бир сейир зат) нек келтирмейсе?" - дерле. Сен алагъа: "Мен, къуру Иемден меннге ачылгъан затны ызындан барама. Ма бу (Къуран) ийнаннган къауумгъа, Иегизден келген джорукъду, тюз джолду, эмда рахматды", - де. 204.Сизге Къуран окъулгъан заманда анга эс бёлюб, сёлешмей тынгылагъыз, Аллахны рахматына джетишир эсегиз а. 205.Сен буюгъуб, ичингден, уллу къычырмай (орталыкъ), къоркъгъан халда эртден, ингир да Раббинги эсгер. (Намазда да, башха кёзюуледе да Аллахынг джюрекде болсун). Аллахны унутуб, сансыз тургъанладан болма. Ишексиз, Раббинги джанындагъыла (мёлекле) Анга къуллукъ этерге да, Аны тазалаб махтаула этерге да, табыныб баш урургъа да уллу кёллюлюк этмейдиле. (седжде аят).

ызына/суураланы тизими/алгъа