90 Ала ол (файгъамбарла) Аллах тюзетгенледиле. Сен да (Мухаммад), ала баргъан тюз джолну бар. Алагъа уа: "Мен сизден хакъ тилемейме, аны (Къуранны джолу бла баргъаныгъыз) ючюн. Ол а (Къуран) дунияны башына, къуру эсгертмеди (ауазды)", - деб айт. 91.Ала, Аллахха тыйыншлы багъа бералмадыла: "Аллах бир адамгъа да, бир зат да тюшюрмегенди", - деб, айтхан заманларында. Алагъа: "Сора Мусса келтирген, халкъгъа нюр берген, тюз джолну кёгюзтген китабны ким тюшюрдю сора? Ол сиз кесек - кесек къагъытлада джазгъанны уа, бир - бир джерлерин ачыкълай, кёб джерлерин да джашыра джюрютген китабны уа, ким тюшюрдю? (Ары дери) не сиз, не аталарыгъыз билмеген зат юретилгенди да сизге сора?" - деб, бир сор. Сен алагъа: "Аны (тюшюрген) Аллахды", - де. Сора сен аланы алай сандракъ сёзлеге ташайыб, ойнай турма къой. 92.Бу (Къуран) элле анасы (Мекканы да), аны тёгерегиндегилени да ауаз айтыб къоркъута, анга дери келген китабланы хакълыкъларын да бегите, Биз джиберген берекетли китабды. Ахыратха ийнаннганла анга да ийнанадыла, ала намазларына да сакъдыла. 93.Не кеси джанындан Аллахха ётюрюклени чыгъаргъандан, неда анга джукъ да ачылмагъанлай: "Меннге да Аллахдан (файгъамбарлыкъ) ачылгъанды", - дегенден, неда: "Ол Аллах тюшюргенни мен да тюшюралырма", - дегенден зулмучу ким болур. Ол зулмучуланы джан берген кёзюулерин а сен кёрсенг, мёлекле алагъа къолларын кере: "Чыгъарыгъыз джаныгъызны", - деб, сиз Аллахха болмагъан затланы айтханыгъыз ючюн да, Аны аятларына уллу кёллюлюк этгенигиз ючюн да, ма бюгюн сыйсыз хакъыгъызны алыгъыз", - деб. 94.(Сора Къыямат кюн Аллах алагъа): "Биз сизни аллында джаратхан кибик, бюгюн Бизни аллыбызгъа бирем - бирем келдигиз. Ол биз сизге берген затланы (дунияда) артыгъызда къойдугъуз. Ол сиз кесигизге аллахла этиб, "джакъларла", - деб, тургъанларыгъызны да, (бюгюн) Биз сизни бла кёрмейбиз. Арагъыз юзюлдю. Ол сиз таяныб тургъанла тас болдула", - дер 95.Ишексиз, Аллах а урлукъ бюртюкню да, (кёгет) сюекни да джарыб, битдириб чыгъарады. Ёлгенден сауну да чыгъарады, саудан ёлгенни да чыгъарады. Ма Олду - Аллах. Сора сиз алдауукълагъа уа къалай ийнанасыз! 96.(Къарангы кечени) джарыб (акъ) тангны атдыргъан, тынчайыргъа кечени къурагъан, кюнню да, айны да заманны санаргъа (къурагъан). Ма была къудретли, билимли Аллахны санау ёлчелеридиле. (календарыды) 97.Ол сизге къарангы кёзюуледе, сиз ала бла джолгъа тюзелир ючюн, джерде да, тенгизде да, джулдузланы болдургъан (Аллахды). Биз аятларыбызны билалгъан къауумгъа, аланы джарашдырыб ачыкъладыкъ. 98.Ол сизни бир джандан (Адамдан) джаратыб, сора сиз кесек джашар джерни да, (артда) ёмюрлюк турур джерни да къурагъан (Аллахды). Ангылаялгъан къауумгъа, Биз аятларыбызны джарашдырыб ачыкъладыкъ. 99.Дагъыда Ол кёкден сууну да эндирген (Аллахды). Сора Биз аны бла кёб тюрлю битимле битдиребиз. Джашнаб, бир-бири юсюне миниб, тюрлю-тюрлю хансланы да, мюрзеуню да чыгъарабыз. Дагъыда бутакълары энишге джууукъ болгъан, джоппу-джоппу битген финиклери бла пальма терекле, джюзюм бачхала да. Мюрзеуню баш къусуб, бюртюк этиб къалай бишгенине бир къарагъыз сиз (иги ойлашыб). Ишексиз бу затланы барында да (ажымсыз) ийнаннган къауумгъа сейир зат барды. Дагъыда бир - бирине ушаш татыулары уа башха болгъан джюзюм, зейтун, гранат бачхала да чыгъарабыз. 100.Ол (Аллах) аланы джаратыб тургъанлай, ала уа джинлени Аллахха тенг этиб (алагъа табындыла). Бир зат билимлери болмагъанлай, сылхырларына, Аллахха джашла да, къызла да буюрдула. Ала Анга атагъан затладан, Ол бек тазады. 101.Кёклени, джерни болдургъан да - Олду. Сора Аны тиширыу нёгери болмагъанлай, джашы къалай болур? Ол а хар затны да джаратхан, хар нени да билиучюдю. 102.Сизни Иегиз Аллах - ма Олду. Андан башха табыныр джукъ джокъду. Хар нени да джаратхан - Олду, къуру Анга къуллукъ этигиз. Ол хар затха да Уакилди. 103.Анга кёз джеталмайды, Аны уа нени да кёрюрге кёзю джетибди. Ол къалайгъа да сингибди, неден да хапарлыды. 104. Сен алагъа: "Иегизден сизге туура далилле келдиле. Аланы ким кёралса, кеси джаны ючюндю, сокъур болгъан да кесине зараннгъады. Мен а сизни сакълаучу тюлме", - де. 105.Биз аятларыбызны джарашдырыб ма былай тизебиз, ала сен биреуден юрендинг, - демез ючюн. Биз а аланы, ангылагъан къауум тюшюнюр ючюн баямлайбыз. 106.Мухаммад, сеннге Иенгден ачылгъан затдан тайма. Ол болмаса, башха Аллах джокъду. Мушрикледен а кенг джанла. 107.Уллу Аллах тыйыншлы кёрсе, ала мушрикле да болмаз эдиле. Сени уа Биз алагъа къараул этмедик. Сен алагъа уакил да тюлсе. 108.Сиз Бир Аллахдан башхагъа табыннганланы сёкмегиз. Ала да ангыламай, джаулукъ этиб, сизни Аллахыгъызны сёкмез ючюн. Биз а хар умметге этген гъамалын (баргъан джолун) ариу кёгюзтдюк. Артда уа аланы келирлери Иелеринеди. Ол да алагъа этген ишлерини хапарын толу айтыб берир. 109.Ала Аллах бла къаты тукъум ант этдиле: "(Аллахдан) алагъа бир сейир зат келсе, ийнанмай къоймазбыз", - деб. Сен алагъа: "Ишексиз, аятла бары да Аллахны къолундады. (Муслиманла), сизге уа ким ангылатсын, алагъа (не сейир зат келсе да), аланы ийнанмазларын", - де. 110.Биз аланы джюреклерин да, кёзлерин да (хакъдан) терсине бурабыз. Сора ала (ауалда) биринчи кере ийнанмагъан халларындача къаладыла. Сора аланы алай терс джолда, хайран болуб айланма къоябыз. 111.Биз алагъа мёлеклени тюшюрсек да, алагъа ёлгенле сёлешселе да, аланы алларына не тукъум сейир затны къоймай джыйсакъ да, къуру Аллах тыйыншлы кёрген болмаса, аладан киши ийнанмаз. Алай а аланы кёбюсю билмейди аны. 112.Аны кибик, Биз хар файгъамбаргъа адамладан да, джинледен да шайтан джаула этгенбиз. Ала бир-бирине уу бериб сингдиредиле, омакъ сёзле бла терилтедиле. Сени Иенг тыйыншлы кёрсе, ала алай этмез эдиле. Аладан да, аланы омакъ алдауукъ сёзлеринден да сен кенг бол. 113.Аланы (сёзлерине), ол ахыратха ийнанмагъанланы джюреклери терилсин, разы да ала болсунла, этгенлерин да ала эте берсинле. 114.(Мухаммад), сен алагъа: "Мен кесиме Аллахдан башха тёречими излейим сора? Сизге хар затны ачыкълагъан китабны (Къуранны) джиберген да - Олду сора", - деб айт. Биз, (бурун) китаб берген къауум, ол (Къуран) Иенгден келген хакъ болгъанын бек иги биледи. Сен а, аз да ишеклик келтирген къауумдан болма. 115.Сени Иенги сёзю (Къуран) кертиликде да, тюзлюкде да толу болду. Аны сёзлерин тюрлендираллыкъ джокъду. Ол нени да эшитиучюдю, билиучюдю. 116.(Файгъамбар), сен джер юсюнде адамлагъа бойсунсанг (тынгыласанг), аланы кёбюсю сени Аллахны джолундан аджашдырырла. Ала къуру оюмларына, кёллерине келген ётюрюклени тутуб барадыла. 117.Ишексиз, Аны (Аллахны) джолундан ким тайгъанын билген а, сени Иенгди. Ол тюзелгенлени да бек иги билибди. 118.Юсюнде Аллахны аты эсгерилиб (кесилген малны) ашагъыз, Аны аятларына ийнана эсегиз. 119.Аллахны аты айтылгъандан ашамазча, сизге не болгъанды сора? Не затла харам болгъанын, Ол сизге ачыкълагъанды да, амалсызгъа тюшген адам болмаса. Бек кёбле билимсиз кеслери хауалары бла (акъыллары бла адамланы) аджашдырадыла. Ишексиз, Иенг чекден чыкъгъанланы бек иги билибди. 120.Сиз гюнахны ачыгъындан да, ташасындан да тыйылыгъыз. Ишексиз, ол гюнах этиучюле этгенлерича бир хакъ табарла. 121.Аллахны аты эсгерилмей (кесилген) малдан ашамагъыз, ол кирди (харамды). Ишексиз, шайтанла шохларына уу салыб, сизни бла даулашыргъа къыздырадыла. Алагъа бой салсагъыз сиз да, ишексиз, мушрикледен болурсуз. 122.Ары дери ёлюк болуб тургъан биреуню Биз сау этиб, нюр бериб сора ол да адамланы арасында, Бизни нюрюбюз бла (таукел) джюрюб айланнган адам, терен къарангылыкъладан чыгъалмай тургъан адам кибикмиди сора? Этген ишлери, кяфыр къауумгъа ма алай ариу кёрюнеди. (Муслиман бла гяуурну юлгюсю) 123.Аны кибик (Меккадача), Биз башха элледе да хыйлачы ассы тамадала джаратханбыз (халкъны сынар ючюн). Ангыламайдыла ансы, аланы хыйлалары, къуру кеслерини башларынады. 124.Алагъа (Аллахдан) аят келсе: "Ол алгъыннгы файгъамбарлагъа келгенча, бизге да аллай аят келгинчи, биз чыртда ийнанныкъ тюлбюз", - дейдиле. Келечиликни кимге беририн (ышанырын), Ол кеси бек биледи. Ол ассылагъа уа, аланы хыйлалары ючюн, Аллахны аллында сыйсыз, къаты азаб келир. 125.Аллах а биреуню тюз джолгъа тюзетирге излесе, сора аны джюрегин кенг этеди. Биреуню аджашдырыргъа излесе да, кёкге чыгъыб баргъан замандача, аны джюрегин да къысыб тар этеди. Ма алай Ол ийнанмагъанланы (джюреклерин) кир этеди. (Ол заманда Мухаммад, адам кёкге чыкъгъан заманда, аны кёкюреги къысханын къалай билгенди. Огъесе ол кёкге чыгъыбмы кёргенди джюрекни къысханын билирча, неда самолёту болубму учханды? Ол кёзюуде ол къалай билир эди, Уллу Аллах кеси билдирмесе. Ойлаша билгеннге былайны сейирлиги да ийман салыргъа, ол Аллахдан келген хакъ болгъанына ийнаныргъа толу джетеди). 126.Ма бу сени Иенги тюз джолуду. Эсгериб ангылаялгъан къауумгъа, Биз аятларыбызны джарашдырыб ачыкъладыкъ. 127.Алагъа (ангылагъанлагъа) Иелерини джанында рахатлы арбаз хазырланыбды. Аланы этген ишлери ючюн, Ол алагъа (джан аурутхан) шохларыды. 128.Аллах болгъанны кесини аллына джыйгъан кюн: "Эй, джинле халкъы! Сиз адамладан кёблени терсейтдигиз, (кесигизге къошуб)", - дер алагъа. Адамланы арасында джинле бла шохла да айтырла: "Эй, Иебиз! Бизни бир къауумубуз бир къауумдан хайыр изледи. Алай бла ол Сен салгъан болджалгъа джетдик", - деб. Аллах да алагъа: "Сизни (эки къауумну да) турур орнугъуз отду", - дер. Къуру Аллах джазыкъсыннган болмаса, ала анда ёмюрге турурла. Сени Иенг акъыл иесиди, Ол нени да билибди. 129.Да ма алай, аланы этген (аман) ишлери ючюн, Биз бир ассыланы бир ассылагъа башчыла этебиз, (алай бла бир-бирин аджашдырадыла).

ызына/суураланы тизими/алгъа