45. Сора ол зулмучу къауумну (джерде) арты кесилген эди. Хар не тукъум махтаула дунияланы Иеси Аллаххады. 46. Алагъа: "Аллах сизни сангырау, сокъур этиб, джюреклеригизге да мухур басыб къойса, Аллахдан ёзге, башха сизге аланы берлик аллах бармыды сора?" - де. Къара, Биз аятларыбызны тизиб къалай ангылатабыз! Ала да андан арт бурадыла. 47. Алагъа: "Къалай дейсиз, не таша, не ачыкъ сизге Аллахны азабы келсе, ол ассыладан башха киши халек этилирми сора?" - де. 48. Биз келечилени къууандырыучула, къоркъутуучула этиб джибердик. Сора артда алагъа ким ийнанса, кесин да джарашдырса (дин джолгъа), алагъа къоркъуу да джокъду, ала мыдах да болмазла. 49. Алай а Бизни аятларыбызны ётюрюкге санагъанлагъа, пасыкълыкълары себебли, алагъа азаб джетер. 50. (Мухаммад), сен алагъа: "Мен, менде не Аллахны хазналары барды, не ташаны билеме, неда мёлекме", - демейме сизге. Мен, къуру меннге ачылгъан затны ызындан барама, сокъур бла сау тенгмиди, сиз бир ойлашмаймысыз сора?" - деб, айт. 51. (Мухаммад), сен муну бла (Къуран бла), Иелерини аллына джыйылыудан къоркъгъанланы сагъайт. Алагъа Андан башха не бир шох, не бир джакъчы джокъду. Ким биледи, ала сагъайыб бир эс джыяр эселе уа, (Аллахдан къоркъуб). 52. (Файгъамбар), сен эртден, ингир Раббийлерине джалбарыб, Аны разылыгъын дыгалас этиб кюрешген (джарлыланы) къатынгдан кери къыстама. Не аз да ала этгенни джууабы сени бойнунга тюлдю, сен этгенни джууабы да, не аз да аланы боюнларына тюлдю. Аланы къыстасанг а, сен зулмучуладан болурса. (Ислам дин джаннгы келген кёзюуде, файгъамбарны тёгерегине джарлыла, джегилиб тургъан къулла, онгсузла кёбюрек джыйылгъандыла. Бай, бий къауум ала бла бирге файгъамбарны джанында олтурургъа ыйлыкъгъандыла. Файгъамбаргъа сен, аланы къатынгдан къыста, ол заманда биз келиб сени ауазынга тынгыларбыз дегендиле. Аллахны аяты аны кери урады). 53. Биз аны кибик, адамла бир - бирлерине (байла файгъамбарны биргесинде джарлыланы кёгюзте): "Бизни арабызда Аллах чомартлыкъ этген къауум быламыдыла сора?" - деген, сёзлери бла да сынайбыз. Аллахха шукур этиучюлени эм иги билген а, Ол кеси тюлмюдю сора? 54. Бизни аятларыбызгъа ийнаннган къауум сеннге келген заманда, алагъа: "Ассаламу гъалейкум (сизге тынчлыкъ болсун)", - деб айт. Сизни Иегиз Рахматлы болууну кесини бойнуна алды. Ишексиз, сизден биреу джахиллик себебли бир аманлыкъ этгенден сора таубагъа къайытыб кесин джарашдырса, (билсин) Аллах нени да кечиучюдю, рахматлыды. 55. Да ма алай, Биз аятларыбызны джарашдырыб баям этебиз, гюнахлыланы джоллары ачыкъланыр ючюн. 56. Сен алагъа: "Ишексиз, мен Бир Аллахдан ёзге, башха ол сиз къуллукъ этген затлагъа къуллукъ этмекден тыйылдым", - де. "Мен сизни нафсы хауагъызны ызындан баралмам, ол заманда мен аджашырма, тюз джолда да болмам", - деб айт. 57. Сен алагъа: "Мен, Иеми джанындан ачыкъланнган, бегимли далилни юсюндеме, сиз да аны ётюрюкге чыгъарасыз. Ол сиз ашыкъдыргъан зат (азаб), ол мени къолумда тюлдю. Оноу къуру Аллахныкъыды. Ол а, хакъны айтады. Оноу этиучюлени эм хайырлысы уа Олду", - де. 58. Сен алагъа айт: "Ол сиз ашыкъдыргъанны оноуу мени къолумда болса, мени бла сизни арабызда оноу тыныб бошар эди. Аллах а зулмучуланы толу билибди. 59. Ташаланы ачхычлары да Аны къолундады. Ташаны уа Ол болмаса киши билмейди. Ол джерде да, сууда да не болгъанын билибди. Ол билмей терекден бир чапракъ да тюшмейди. Джерни ичинде къарангыда болгъан урлукъгъа, мылы кесекге, къургъакъ кесекге дери Аны буйрукъ китабында джазылмагъан джукъ джокъду. 60. Ол аллай Аллахды, кече сизни (джукълатыб) ёлюк этген, кюндюз да не этгенигизни билиб тургъан. Андан сора да Ол (кюндюз) сизни тирилтген. Алай бла сизни белгили болджалгъа (аджалгъа дери джетдирир) ючюн. Андан сора къайытыб барыр джеригиз а Аны аллынады. Андан ары Ол сизге не этгенигизни хапарын айтыб берир", - де. 61. Аны уа кесини къулларына къарыуу толу джетеди. Сизни сакълаучу мёлекле да джибереди. Биригизге ёлюм келген заманда уа, аны джанын Бизни келечилерибиз (мёлекле) аладыла. Ала уа джукъну ычхындырмайдыла. 62. Андан сора ала хакъ Иелери Аллахха къайытырла. Хукму уа, къуру Аныкъы тюлмюдю сора? Ол а бек теркди эсеблеуде. 63. Сен алагъа: "Джер юсюнде да, тенгизде да сизни къыйынлыкъладан къутхаргъан кимди? Сиз мугур болуб: "Сен бизни мындан бир къутхарсанг, биз сора шукурчуладан болмай къалмаз эдик", - деб, (ичигизден) таша кимден тилейсиз?" - деб, сор64. Дагъыда сен алагъа: "Сизни андан башха да, тюрлю - тюрлю къыйынлыкъладан къутхаргъан Аллахды - Ол, сиз а Анга ширк тутасыз (аны ючюн къарамай)", - деб айт. 65. Сен алагъа: "Ол сизге не башыгъыздан, не аякъ тюбюгюзден азаб джиберирге да, неда сизни бёлек - бёлек этиб, бири - биринг бла (къазауат этдириб) азаб чекдирирге да къолундан келир", - де. Къара сен! Ала бир тюшюнюр эселе уа деб, Биз аятларыбызны къалай ачыкълаб тизебиз алагъа. 66. Сени къауумунг, Къуран хакъ болуб тургъанлай, аны ётюрюкге чыгъарды. Сен алагъа: "Мен сизни бойнума алыучу тюлме", - де. 67. (Аллах джанындан) хар айтылгъан хапарны болджалы барды, сиз аны артда билирсиз, (не дунияда, не ахыратда). 68. (Мухаммад), сен Бизни аятларыбызны хакъында сандракъла этгенлени кёрсенг, ала башха тюз хапаргъа кёчгюнчю, аладан джанла. Шайтан унутдуруб къойгъаны болса уа, эсинге тюшгенден сора ол ассы къауум бла олтурма. 69. Аллахдан къоркъгъанла, ол ассыла ючюн, не аз да джууаблы тюлдюле. Алай а ала алагъа ауаз айтыргъа тыйыншлыды. Ала Аллахдан бир къоркъар эселе уа. 70. (Мухаммад), сен дуния джашаугъа алданыб, динлерин да оюннга, булджуугъа тутханла бла турма. Алай а терс этген затлары ючюн, адам халек боллугъун, Аллахдан башха не бир шох, не бир джакъчы болмазын, джанын къутхарыр ючюн не тюрлю джулуу берсе да, къабыл этилмезин, дунияда этген терс ишлери ючюн, анда халек болурларын, кяфырлыкълары себебли, аланы ичгилери къайнар суула да, термилтген азаб да болурун, Къуран бла ауаз айтыб ангылат 71. Сен алагъа: "Аллахны къоюб бизге не хайыр, не заран эталмагъан затлагъамы табынайыкъ биз сора? Бизни Аллах тюзетгенден сора, нёгерлери да "кел", - деб тюз джолгъа чакъыра тургъанлай, джер юсюнде шайтан терилтиб, хайран болуб тургъан адамча, ызыбызгъамы къайытайыкъ сора?" - де. Сен алагъа: "Ишексиз, тюз джол - къуру Аллахны джолуду. Бизге уа дунияланы Иесине берилирге, 72. намазны да толу къылыргъа, Аллахдан да къоркъаргъа буюрулду. Ол а, аллай Аллахды - сиз Аны аллына джыйыллыкъ", - де. 73. Ол а, аллай Аллахды хакъ кёклени, джерни да джаратхан. Ол: "Бол", деген кюн, не да болуб къалгъан. Аны айтхан сёзю - хакъды. Сургъа юфгюрюлген (къыямат) кюнню эркинлиги да Аны къолундады. Ол ташаны да, туураны да толу билибди, хар неден да хапарлы акъыл Иесиди. 74. Сен эсге ал, Ибрахим атасы Азаргъа: "Гяуур къачланы кесинге аллахла этибми алдынг сора? Мен сени да, къауумунгу да аджашмакъда кёреме", - дегенин. 75. Аны кибик Биз Ибрахимге кёклени, джерни къудретин да кёгюзтген эдик. Ол (ийманда) ажымсызладан болур ючюн. 76. (Бир джолда) аны юсюн кече басхан заманда, ол бир джулдузну кёрюб: "Ма бу мени Иемди", - дегенди. Сора ол джулдуз батханында: "Мен батыучуланы сюймейме", - деди. 77. Сора ол, чыгъыб келген айны кёргенинде: "Ма буду мени Ием", - дегенди. Ол да батханында: "Энди Раббим мени тюз джолгъа салмай эсе, мен аджашхан къауумдан болама", - деди. 78. Сора ол, чыкъгъан кюнню кёргенинде да: "Ма бу - Иемди (Аллахым), бу уллуракъды", - дегенди. Сора ол да батханында: "Эй, халкъым! Мен сиз Аллахха берген тенгледен кенгме. 79. Мен джюзюмю кёклени, джерни джаратханнга айландырдым. Мен мушрикледен да тюлме", - деди. 80. Алай а халкъы аны бла даулашыб тохтады. Ол да алагъа: "Аллахны хакъында мени бла даугъамы киресиз сора? Да! Ол мени тюз джолгъа салды. Ием меннге бир зат (къыйынлыкъ) берирге излемесе, мен ол сиз Анга тенг этген (аллахладан) къоркъмайма. Билим бла мени Раббим бек кенгди. Сиз эсгериб бир ойлашалмаймысыз сора? 81. Сизни Аллахха тенг этген затларыгъыздан къалай къоркъайым мен сора? Бир тукъум бир далил тюшюрюлмеген затны, Аллахха тенг этерге къоркъмайсыз сиз сора. Бу эки къауумдан ышаныргъа къайсы бек тыйыншлыды, бир айтыгъыз, сиз биле эсегиз?" - деди. 82. (Бир Аллахха) ийман салыб, сора ийманларын зулму бла (ширк бла) къатышдырмай тургъанла, алагъа ышаннгылыкъ да барды, ала тюз джолгъа да тюшген къауумдула. 83. Ма была, Ибрахим къаууму бла даулашхан заманда, Биз анга болушлукъгъа берген далиллерибиз эдиле. Биз кимни сюйсек аны дараджалагъа кёлтюребиз. Ишексиз, сени Иенг акъылманды, нени да билиучюдю. 84. Биз анга, (Ибрахимге) Исхакъны да, Якъубну да саугъалаб берген эдик, аланы хар бирин да тюз джолгъа тюзетген эдик. Ары дери Нухну да тюзетген эдик. Аны туудукъларындан да: Дауудну, Сулеменни, Айюбню, Юсуфну, Муссаны, Харунну да (тюзетген эдик). Игилик этиучюлеге уа, Биз ма былай джал беребиз. 85. Дагъыда Зекерия, Яхия, Гъыйса, Илияс да, ала бары да ашхыладан эдиле, 86. дагъыда, Исмагъил, ал - Илиясагъа, Юнюс, Лут. Биз аланы барын да, джер юсюнде, артыкъ сыйлы этген эдик (ол заманда). 87. Дагъыда (аны кибик) Биз аланы аталарындан, туудукъларындан, къарнашларындан да (файгъамбарла) сайлагъан эдик. Аланы тюз джолгъа да салгъан эдик. 88. Аллахны джолу - ма олду. Ол Кесини къулларындан кимни ушатса, тюз джолгъа аны салады. Алай а ала Аллахха къошакъ этселе уа, къуллукълары джараусуз болур. 89. Ма ала, Биз китабда алагъа акъылманлыкъ да, файгъамбарлыкъ да берген къауумдула. Была (Мекканы мушриклери) алагъа ийнанмасала, Биз алагъа толу ийнаннган бир халкъны, бу элге уакил этербиз.

ызына/суураланы тизими/алгъа