37.Ала не кюрешселе да, чыртда отдан чыгъалмазла, алагъа таймаз азаб болур. 38.Урлаучу эркишини да, тиширыуну да этген ишини хакъына экисини да къолларын кесигиз. Аллахдан ол, башхалагъа юлгю болур ючюн. Аллахны уа кючю уллуду, Ол акъылманды. 39.Алай а, биреу зулму этгенден сора къайытыб тауба этсе, кеси да тюзелсе (дин джолгъа, алгъанын къайытарса), ол заманда Аллах аны таубасын къабыл этер. Ишексиз, Аллах бек кечиучюдю, рахматлыды. 40.Сен сора кёклени, джерни эркинлиги Аллахны къолунда болгъанын билмеймисе? Ол сюйсе азаб береди, сюйсе кечеди (ушатханына кёре этеди). Ишексиз, Аллахны къудрети уллуду. 41.Эй, файгъамбар! Ол ауузлары бла "ийнанабыз" деб, джюреклери уа, чыртда ийнанмагъан къауумну кяфырлыкъгъа ашыгъыш болгъанлары, сени мыдах этмесин (къыйналма). Яхудиледен, сени къатынга да келмегенлей, (сеннге джукъ да сормагъанлай), ётюрюкге бек эс бёлюб тынгылагъан къауум да барды. Ала (китабда) орунларында джарашыб тургъан сёзлени, орунларындан тюрлендиредиле. Сора ала бир - бирине: "Бу (аятла) сизге берилген эсе тутугъуз, сизге берилмеген эсе сакъ болугъуз, алданмагъыз", - дейдиле. Аллах биреуню фитнагъа салыргъа излесе, аны сакъларгъа сени къолунгдан келмез. Ала, Аллах аланы джюреклерин тазаларгъа излемеген къауумдула. Алагъа дунияда сыйсызлыкъ, ахыратда уа уллу азаб барды. 42.Ала хаман ётюрюкге да тынглаучу, хаман харамны да ашаучуладыла. Ала сеннге сюдге келселе, сюйсенг сюд эт, сюйсенг аладан джанла да къал. Джанлаб кетсенг да, ала сеннге бир зат заран эталмазла. Сюд этерик болсанг а, аланы араларында тюз сюд эт. Ишексиз, Аллах тюзлюкчюлени сюеди. 43.Ала сени къалай сюдю этерле, ичинде Аллахны хукмулары болгъан Таурат къолларында тургъанлай, кеслери да сенден джанлай тургъанлай. Игитда, ала муъминле тюлдюле. 44.Биз, ишексиз, ичинде тюз джол да, нюр да болгъан Тауратны тюшюрген эдик. Муслиман файгъамбарла ала бла хукму этген эдиле. Ала кибик яхудий динни тутханла да, раввинле да, гъалимле да (аны бла хукму этген эдиле), Аллахдан алагъа келген китабны тюз сакъларгъа деб берилген, кеслери да шагъат болуб тургъан. (Аланы тюз тутугъуз), адамладан къоркъмагъыз, къуру Менден къоркъугъуз. Мени сыйлы аятларымы дунияны аз затына сатмагъыз. Аллах тюшюрген зат бла хукму этмегенле уа, ала кяфырладыла. 45.Алагъа Тауратда джан ючюн джан, кёз ючюн кёз, бурун ючюн бурун, къулакъ ючюн къулакъ, тиш ючюн тиш, джара ючюн да (джара) - къан алыуну джазгъан эдик. Аны биреу садакъагъа къоюб (чомартлыкъ этиб, кечиб) олтурса, ол анга гюнахларындан кетерирге себебди. Ишексиз, Аллах тюшюрген зат бла хукму этмегенле уа, ала зулмучуладыла. 46.Дагъыда аланы (файгъамбарланы) ызы бла, ары дери келген Тауратны хакълыгъын да бегите, Мариямны джашы Гъыйсаны да ийген эдик. Анга Биз ичинде тюз джол да, нюр да болгъан Инджилни берген эдик. Ол алагъа Тауратны ичинде тюз джолну да, такъуалылагъа ауаз болгъанын да бегите келген эди, 47.Аллах алагъа китабларында тюшюрген зат бла, Инджил иелери, хукму этер ючюн. Аллах тюшюрген зат бла хукму этмегенле уа, ала пасыкъладыла. 48.(Мухаммад), энди ары дери келген китабланы хакълыгъын да бегите келген, Биз сеннге да хакъ китаб эндирдик, анга (Къураннга) къайгъыра (тюрлендириуден сакълай). Энди, (Мухаммад), сен да Биз эндирген зат бла адамла арасында хукму эт. Ол сеннге келген хакъны къойюб, аланы нафсы хауалары сюйгеннге барма. Сизден хар биринге да шериат (закон) этгенбиз. Аллах сюйсе барынгы да бир уммет (бир дин) этиб да къояллыкъ эди. Алай а берген заты бла, Ол сизни сынар ючюн (иеди китаб). Хайырлы (сууаблы) затлада бири - биринг бла эришигиз. Барынгы да къайытырыгъыз Аллаххады. Сора Ол, сиз тартыш болуб тургъан затланы хапарын айтыб берир сизге. 49.(Мухаммад, ол себебден) аланы араларында, къуру Аллах тюшюрген зат бла хукму эт, аланы нафсы хауаларына барма, сакъ бол, ала сеннге Аллах эндиргенни бир джерин буздуруб къоймасынла. Ала арт бурсала уа сен бил, аланы бир къауум гюнахлары ючюн, Аллах алагъа къыйынлыкъ берирге излейди. Ишексиз, адамланы кёбюсю уа пасыкъды. 50.Ала джахил заманны хукмусунму излейдиле сора? Ишексиз, ийнаннган къауумгъа Аллахдан ариу хукму (оноу) этерик кимди сора? 51.Эй, ийман салгъанла! Чууутлула бла христианланы шохха тутмагъыз, ала бири - бири бла шохдула. Сизден алагъа бурулгъан, ишексиз, ол аладанды. Ишексиз, Аллах зулмучу къауумну уа тюз джолгъа тюзетмез. 52.Сен джюреклеринде ауруулары болгъанланы (эки бетлиле), ала бла шохлукъгъа талпый: "Биз, арты бир табсыз болуб къалады деб, къоркъабыз", - дегенлерин кёрюрсе, (сылтауланыб). Аллахдан умут барды, Ол, (муъминлеге) не хорлам, не бир башха тюрлю буйрукъ бериб къояргъа да болур. Сора ала, ол ичлеринде джашырыб тургъан затларына сокъуранчлы болуб къалыргъа да болурла. 53.Сора муъминле бир - бирине аланы юсюнден: "Биз керти сизни блабыз, деб, Аллах бла къаты ант этгенле, ма быламыдыла сора?" - дерле. Аланы этген гъамаллары тасды, ала джарлыладыла болурла. 54.Эй, ийнаннганла! Сизден дининден ким къайытса, сора (ол билсин) Аллах бир башхаланы да келтирир, Ол аланы сюйген, ала да Аны сюйген, муъминлеге джумушакъ, кяфырлагъа уа къаты болгъан, Аллах джолунда къазауат этиб кюрешген, биреуню айыбындан да къоркъмагъан (Аллахны ишинде). Ма ол Аллахны чомартлыгъыды, аны Ол кимге сюйсе анга береди. Аллах а бек кенгди (чомартлыкъ бла), нени да билибди. 55.Тюзю сизни шохларыгъыз къуру: Аллах, Аны келечиси, сора намаз къылгъан, закят да берген, Аллахха (буюгъуб) ийилген муъминледиле. 56.Кимле Аллахны, Аны келечисин, мукъминлени шохха тутсала, ол къауум Аллахны партиясыды. Ишексиз, Аллахны партиясы уа - хорлаучуду. 57.Эй, муъминле! Сизге дери китаб берилген къауумдан сизни динигизни хыликкеге, оюннга тутхан къауумну да, кяфырланы да шохха тутмагъыз. Керти ийнана эсегиз, (алай этерге) Аллахдан къоркъугъуз. 58.Ала, сиз азан айтыб адамланы намазгъа чакъыргъан заманда да, аны хыликкеге, оюннга тутадыла, акъылсызла болгъанлары себебли. 59.(Мухаммад), сен алагъа: "Эй, китаб иелери! Биз, къуру бир Аллахха, бизге тюшюрюлгеннге, ары дери сизге тюшюрюлгеннге да ийнаннганыбыз ючюн дертли болубму кюрешесиз сора? Ишексиз, сизни кёбюгюз пасыкъласыз", - де. 60.Сен алагъа: "Аллах джанында сизге боллукъ, андан эсе да аман хакъны хапарын айтайыммы мен сизге? Ма ала уа, Аллах налат бергенле, Аны чамланыуу болгъанла, Ол (Аллах) маймулла, тонгузла этгенле, дагъыда тагъутха (шайтаннга) табыннганла. Ма была орунлары бек аман, джолдан да бек аджашханладыла", - де. 61.Ала сизге келселе: "Биз ийнанабыз", - дейдиле. Огъай, ала сизге иймансыз кириб, сизден иймансыз чыкъгъанладыла. Ала (ичлеринде) джашыргъанны уа Аллах бек иги билибди. 62.Сен аланы кёбюсюн гюнахда, джаулукъда, харам ашауда бир - бири бла эришгенлерин кёрюрсе. Аланы этген ишлери уа къалай аманды. 63.Айхай, раввинлери, гъалимлери аланы гюнахлы сёзледен, харам ашаудан бир тыйсала эди! Аланы этген ишлери уа къалай аманды. 64.Яхуди къауум: "Аллахны къолу байланыбды (къызгъанчды)", - дедиле. Аланы, бу сёзлери ючюн, къоллары бугъоулансын, алагъа налат да болсун. Аллахны эки къолу да (къудрет къолла) керилибди, ушатханына кёре береди. Ажымсыз, Иенги джанындан сеннге тюшген (бу Къуран) аланы кёбюсюне терсеймекни, кяфырлыкъны къошады. Сора Биз аланы араларына, къыяматха дери душманлыкъны, ачыуну салдыкъ. Ала къазауатха от джандыргъанлары сайын, Аллах аны джукълатады. Ала джер юсюнде бузукълукъ салыргъа дыгалас этедиле. Ишексиз, Аллах а бузукъчуланы сюймейди. 65.Ол китаб иелери ийман салыб такъуалы болсала эди, айхайда, Биз аланы аман ишлерин кетериб, зауукъланнган джаннетлеге кийирмей къоймаз эдик.66.Ала Тауратны да, Инджилни да, Иелеринден алагъа тюшюрюлген затны тюз тутсала эди, ол заманда ала баш джанларындан да, тюб джанындан да нигъматла (ашхылыкъла) табар эдиле. Аладан мардада тюз тургъанла да бардыла. Кёбюсюню уа, этген ишлери къалай аманды! 67.Эй, расул! Иенгден сеннге тюшюрюлгенни (халкъгъа) джетишдир. Аны этмесенг, ол заманда сен Аны аманатын тындырмайса. Аллах а сени адамладан сакълар. Ишексиз, Аллах къаршчы болгъан къауумну тюз джолгъа салмаз. 68.Мухаммад), сен алагъа: "Эй, китаб иелери! Сиз, Инджилни да, Тауратны да Иегизден сизге тюшюрюлген затны да тюз тутхунчу дери, бир затда да (динде) тюлсюз", - деб айт. Алай а Иенгден сеннге тюшюрюлген (Къуран) аланы кёбюсюне хакъ терсеймекни, кяфырлыкъны къошады. Сен а ол ийнанмагъан къауум ючюн къыйналма. 69.Ишексиз, (Къураннга) ийнаннганла, яхудий динни тутханла, сабейле, христианла, Бир Аллахха да, къыямат кюннге да ийман салыб, ашхы ишле да этселе, алагъа не къоркъуу, не мыдахлыкъ болмаз. 70.Ишексиз, Биз Бану Исраилледен (бир кёзюуде) ант алгъан эдик, алагъа келечиле да джиберген эдик. Сора келечиле алагъа, аланы хауаларына келишмеген зат бла баргъанлары сайын, аланы бир къауумун джалгъаннга санадыла, бир къауумун да ёлтюрдюле. 71.Алагъа (ол ишлери себебли) фитна (къыйынлыкъ) келмез деб, акъыллары алай эди, аланы кёбюсю сокъурла, сангыраула эдиле. Андан сора да Аллах алагъа ал буруб къарагъан эди. (Алай болгъанлыкъгъа), аланы кёбюсю сокъурлай, сангыраулай къалгъан эди. Аллах а аланы не этгенлерин кёрюбдю. 72.Ишексиз: "Аллах - Мариямны джашы Месихди", - дегенле, кяфыр болдула. Месих а, тюзю, алагъа: "Эй, Бану Исраилле! Мени да, сизни да Раббигизге къуллукъ этигиз", - дегенди. Ишексиз, ким Аллахха нёгер тутса, Аллах анга джаннетни харам этди, аны орну отду. Зулмучулагъа уа бир болушуучу табылмаз. 73.Ишексиз: "Аллах - ючню ючюнчюсюдю", - дегенле да кяфыр болдула. Бир Аллахдан ёзге, башха табыныр джукъ джокъду. Ала, ол айтхан затларындан тыйылмай къарышыб турсала, алагъа термилтген азаб джетмей къалмаз. 74.Энди ала Аллахха къайытыб, кечмеклик тилемезлеми сора? Аллах а бек кечиучюдю, джумушакъды. 75.Мариямны джашы Месих, къуб - къуру келечиди. Анга дери да келечиле келиб кетгендиле (ол да ала кибик), аны анасы да тюз болгъанды. Ала экиси да ашарыкъ ашадыла. (Мухаммад), бир къара сен, Биз алагъа аятларыбызны къалай ачыкълайбыз, ала да алдауукъгъа къалай барадыла,. 76.Сен алагъа: "Сиз Бир Аллахны къоюб, сизге не заран этерге, не хайыр этерге къарыуу болмагъан затхамы къуллукъ этесиз сора?" - деб айт. Аллах а нени да эшитибди, нени да билибди. 77.Мухаммад), сен алагъа: "Эй, китаб иелери! Динигизде (хакъсыз) уллулукъ излеу бла чекден чыкъмагъыз. Сиз, ол бурун кеслери да терсейиб, башха кёблени да терсейтиб, тюз джолдан аджашыб кетген къауумну хауасыны ызындан бармагъыз", - де. 78.Бану Исраилледен ийнанмагъанлагъа, ала ассы болуб чекден ётгенлери ючюн, Дауутну да, Мариямны джашы Гъыйсаны да ауузлары бла налат берилген эди, 79.ала бир - бирлерин амандан тыймай, кеслери да къошулуб этгенлери ючюн. Аланы ишлери уа нечик аманды. 80.Энди сен кёресе, аланы кёбюсю (меккячы) кяфырла бла шохлукъ тутадыла. Аллахны чамланыууна джолугъуб, азабда да ёмюрлюкге турлукъ, къалай аман затны къурайдыла ала кеслерине. 81.Алай а ала Аллахха, файгъамбаргъа, анга тюшюрюлген (Къураннга) ийман салгъан болсала, аланы шохха тутмаз эдиле. Алай а аланы кёбюсю пасыкъды.

ызына/суураланы тизими/алгъа