3 Суура Алу Имран - Имранны тукъуму
139. (Муслиманла), хомухлукъ да этмегиз, мыдах да болмагъыз ийнаныб турсагъыз, сиз баш болурсуз. 140. Сизге (Ухуд къазауатда) джарала тюшдюле эсе, сизни кибик джарала башха (гяуур) къауумгъа да тюшген эди (Бадруда). Биз адамланы араларында аллай кюнлени ауушдуруб келтиребиз, Аллах сизден керти ийнаннганланы билир ючюн, шейитле да алыр ючюн. Аллах а залимлени эрши кёреди, сюймейди, 141. муъминлени да (гюнахдан) тазалар ючюн, кяфырланы да тюб этер ючюн. 142. Сиз джаннетге кирирге умутму эте эдигиз, сора Аллах сизден кимле къазауат этиб кюрешгенлерин да, сабырлыкъ этгенлени да айырыб билгинчи? 143. Тюзю, сиз барыб (ёлюмге) тирелгинчи, (шейит болуб) ёлюрге термилиб эдигиз, тирелгенигизде уа, (онгсунмай) къарайсыз. 144. Мухаммад къуру келечиди. Анга дери да келечиле болуб ётгендиле. Сора ол не ёлсе, неда ёлтюрюлсе, сиз ызыгъызгъамы къайытырсыз (иманыгъыздан?) Ызына бурулгъан а, ол Аллахха бир зат заран эталмаз. Аллах а шукурчуланы хакъларын толу табдырыр. 145. Джазылгъан аджалы (болджалы) джетмей, Аллахдан буйрукъсуз бир джаннга да ёлюрге мадар джокъду. Бу дунияны хайырын (рысхысын) ким излесе (къайгъысы, мураты ол болса), анга аны берирбиз. Мураты ахырат болгъаннга да ахыратны берирбиз. Аллахха шукур этиучюлени уа хакъларын, Биз толу табдырыбыз. 146. Раббийлерине берилген адамла биргелерине къазауат этген, бурун да нелляй бир файгъамбар болгъанды. Аллах джолунда алагъа келген къыйынлыкъ ючюн, ала хомухлукъ этмедиле, къарыусузлукъ этиб, джаугъа бой салмадыла. Аллах а сабырлыкъ этгенлени сюеди. 147. Аны ючюн ала къуру: "Эй, Раббибиз! Бизни гюнахларыбызны да, орунсуз зыраф ишлерибизни да кеч, аякъларыбызны да бегит, гяуурланы хорларгъа да болуш", - деген болмаса, башха тюрлю сёз айтмадыла. 148. Сора Аллах алагъа дунияны хайырын да, ахыратны эм ашхы хайырын да берди. Аллах а ашхы ишле этиучюлени сюеди. 149. Эй, муъминле! Сиз гяуурлагъа бой салсагъыз, ала сизни ызыгъызгъа (кяфырлыкъгъа) къайытарырла. Сиз да насыбсызлыкъгъа бурулурсуз. 150. Алай а, сизни джагъыгъыз къуру Аллахды. Болушуучуланы Ол эм хайырлысыды. 151. Аллахдан келген бир тукъум далиллери да болмагъанлай, Аллахха ширк тутхан гяуурланы джюреклерине, аны ючюн Биз къоркъуу салырбыз. Аланы ахыратда орунлары уа отду. Ол ассыланы турур орунлары къалай аманды. 152. Сиз Аллахны буйругъу бла аланы къырыб тургъан чакълы, Аллах сизге берген сёзюн толтуруб турду, сиз хомухлукъ этиб, даулашыб, файгъамбарны буйругъун этмей тохтагъынчы. Алай а, Аллах сиз сюйген затны (дуния малны, трофейни, Ухуд къазауатда) сизге кёгюзтгенинде уа, сиз ассыла болдугъуз. Сизни арагъызда бир къауумунгу къайгъысы дуния малды (къазауатда), бир къауумунгу уа ахыратды. Аллах, сынар ючюн, сизни аладан (гяуурладан) къачырды. Сора (артда) Ол сизни кечген да этген эди. Аллах а муъминлеге бек чомартды. 153. (Эсигиздемиди), расул сизни ызыгъыздан къычырыб чакъыра тургъанлай, кишиге бурулуб да къарамай къачыб (дуппургъа) чыгъыб баргъаныгъыз? Башыгъыздан ётген затха да, сизге келгеннге да сиз мыдах болмаз ючюн, (расулгъа) къайгъы салгъаныгъыз себебли, Аллах сизге къайгъы берген эди. Аллах а сизни ишлеригизден толу хапарлыды.(Расул сакъларгъа салгъан ауушну къоюб, бир къауум, рысхы ючюн, буйрукъну бузгъандыла). 154. Андан сора, къайгъыны ызы бла Аллах сизге тынчайтхан джукъу джиберген эди. Ол джукъу сизни бир къауумугъузну басхан эди. Бир къауумланы да башларын къайгъы басыб, ичлеринде Аллахха тыйыншлы болмагъан джахил сагъышла эте: "Бу ишден бизге не оноу джетеди?" - дей эдиле. Сен алагъа: "Иш бары да Аллахныкъыды", - деб айт. Ала ичлеринде джашыргъан акъылларын сеннге ачыкъ этмейдиле. Сора ала: "Бизге бу ишге оноу этер мадар болса, биз былайда къырылмаз эдик", - дей эдиле. Сен алагъа: "Сиз юйлеригизде, тёшеклеригизде джатыб болсагъыз да, ёлюмге буюрулгъанлагъа тёшеклеринде да ёлюм келмей къалмаз эди", - деб айт. Ол бары да Аллах сизни джюреклеригизни ичин сынар ючюн, аланы кирден (терс акъылдан) тазалар ючюн. Аллах а джюреклени ичинде не болгъанын толу билибди. 155. Ишексиз, сизни арагъызда, эки аскер бир - бирине тюбешген заманда къачханла уа, бир къауум ишлери себебли, ала шайтан абындыргъанладыла. Алай болса да, Аллах аланы кечди. Ишексиз, Аллах а бек кечиучюдю, джумушакъды. 156. Эй, ийман келтиргенле! Сиз кяфырла кибик болмагъыз. Ала джер юсюнде не джолоучу болсала, неда къазауатда айлансала, къарнашларына (кеслеричалагъа, ёлгенлени юсюнден): "Ала бизни бла болсала, ёлмез эдиле, неда ёлтюрюлмез эдиле", - дейдиле. Бу ишни Аллах аланы джюреклерине бушуулукъну салыр ючюн этди. Аллах а джан да салады, джанны да алады. Аллах а сизни не этгенигизни толу кёрюбдю. 157. Сиз Аллах джолунда ёлтюрюлсегиз да, ёлсегиз да, ол ала (гяуурла) джыйыб кюрешген затдан эсе, ант этеме, сизге Аллахдан берилген кечмеклик да, рахмат да хайырлыды. 158. Сиз ёлсегиз да, ёлтюрюлсегиз да, Аллахны аллына джыйылмай а къалмазсыз. 159. (Мухаммад), Аллахны рахматы бла сен алагъа джумушакъ болдунг, алай болмай сен не хыны, не къаты джюрек болсанг а, ала сени тёгерегингден, киши къалмай чачылыб кетер эдиле. Сен аланы кеч, ала ючюн кечмеклик да тиле (Аллахдан), ишинги ала бла кенгешге да сал. Сора оноуну бегитиб бошасанг, Аллахха таяныб тохта. Ишексиз, Аллах таукелчилени ариу кёреди. 160. Аллах сизге болушса, сизни киши хорлар мадар джокъду. Алай а Ол сизге болушмай къойса, Андан ёзге сизге болушурукъ бармыды? Муъминле къуру Аллахха таяныб тохтасынла. 161. Алдау - чулдау этерге файгъамбаргъа джарамаз. Ким алдаса, къыямат кюн, ол ётюрюгюн бойнуна кёлтюрюб келир. Хар джанны этгени толу берилир, не аз да артыкълыкъ болмаз. 162. Сора Аллахны разылыгъын излеб кюрешген адам, Аллахны ачыуун кесине бургъан, орну да джаханим болгъан адам кибикмиди? Ол а къалай аман къайытыуду. 163. Ала уа Аллах джанында дараджалыдыла. Аллах а аланы не этгенлерин толу кёрюбдю. 164. (Ангыласала), ишексиз, аланы араларындан алагъа, Аны аятларын да окъугъан, ийманларын да тазалагъан (ширкден), алагъа Къуранны да окъугъан, акъылман затланы да юретген келечи джибериуюнде, Аллахны муъминлеге уллу рахматы болду. Ары дери ала, тамам аджашыб эдиле да. 165. Сизге (Ухуд къазауатда) къыйынлыкъ келгенинде: "Бу бизге нек келди?" - деб, соргъан эдигиз. Сиз а (Бадру) къазауатда (джаугъа) эки къат къыйынлыкъ да салгъан эдигиз да. Сен алагъа: "Ол сизге кесигизни терслигигиз себебли келди", - деб айт. (Ала Ухуд къазауатда трофейге эслери кетиб, хорланнган эдиле) Ишексиз, Аллахны уа хар неге да къолундан келеди. 166. Ол эки къауум аскер бир - бирине тюбешген заманда, сизге келген къыйынлыкъ, ол Аллахны буйругъу бла келген эди, сизден керти ийнаннганланы айырыб белгилер ючюн, 167. эки бетлилени да ачыкълар ючюн. Алагъа: "Келигиз, Аллах джолунда къазауат этигиз, неда сюелигиз да джаудан джакълагъыз", - деб, айтылгъан эди. Ала да: "Айхай, биз къазауат эте билсек а, сизни бла бармай къалмаз эдик", - деген эдиле. Ол кюн ала иймандан эсе, кяфырлыкъгъа джууукъ эдиле. Джюреклеринде болмагъан затны ауузлары айта эди. Аланы джашыргъан затларын а, Аллах бек иги билиб эди. 168. (Ала кеслери да къошулмай) башхалагъа да: "Ала биз айтханны этселе, ёлтюрюлмей къалыр эдиле", - дедиле. Сен алагъа: "Сиз керти айта эсегиз, кесигизден ёлюмню тыйчыгъыз", - де. 169. Аллах джолунда ёлтюрюлгенлеге "ёлгенле" деб, айтмагъыз, ала тюзю сауладыла, ала Иелерини джанында рысхыгъа батыбдыла, 170. Аллах алагъа кесини чомартлыгъындан берген затына къууанч эте, аланы ызларындан барыб алагъа энди къошуллукълагъа да, не къоркъуу, не мыдахлыкъ болмазына сюйюне. 171. Ала Аллахдан берилген ашхылыкъгъа, чомартлыкъгъа да, Аллах муъминлени хакъларын тас этмегенине да къууана, 172. джаралы болуб тургъанлай (Ухудда), Аллахха да, файгъамбаргъа да тынгылаб бойсуннганлагъа. Аладан игиликле да этиб, такъуалыла да болгъанлагъа, уллу джал хазырды. 173. Адамла алагъа: "Сакъ болугъуз, сизни бла (къазауатха) адамла джыйылыб хазырланнгандыла", - деб, айтханлырында аланы, къуру ийманлары бегиб: "Бизге Аллах джетеди, Ол къалай ашхы нёгерди", - дегенлеге. 174. Сора ала ызларына Аллахны ашхылыгъы, чомартлыгъы бла бир заран да кёрмей къайытдыла. Ала Аллахны разылыгъын излеб эдиле. Аллах а уллу чомартлыкъны Иесиди. (Макка джаула алагъа къуралыб келиб, сора ала къоркъмай Аллахха таяныб, алагъа чыкъгъан эдиле, была аланы ызларындан сюрюб, ала да къачхан эдиле. Аят аны юсюнденди). 175. Шайтан а (джюреклерине уу салыб), къуру кесини шохларын къоркъутады, сиз андан къоркъмагъыз, къуру Менден къоркъугъуз, керти муъминле эсегиз. 176. (Мухаммад), ала ийманнга келмей, кяфырлыкъгъа бегиб туруулары сени мыдах этмесин. Ишексиз, ала Аллахха бир заран эталмазла. Аллах аланы ахыратда юлюшсюз къояргъа излейди. Алагъа уллу азаб барды. 177. Ишексиз, ала ийманны орнуна кяфырлыкъны сатыб алдыла. Ала Аллахха бир заран да эталмазла. Алагъа термилтген азаб хазырды. 178. Биз арт болджалгъа къоюб тургъан гяуурла, ол алагъа игиди деб, кёллерине келмесин. Биз алагъа болджалны гюнахха терен кийирир ючюн беребиз. Алагъа сыйсыз азаб болур. 179. Аллах муъминлени кирлери бла тазаларын айырмай, сиз тургъан халда, алай къоймаз. Аллах ташаны сизге ачарыкъ тюлдю. Алай а Аллах келечилеринден кимни сюйсе, аны сайлаб алады. Ол себебден Аллахха да, аны келечилерине да ийнаныгъыз. Ийман салыб, сакъ да турургъа кюрешсегиз, сизге уллу джал хазырды. 180. Аллах (биреуге) кесини чомартлыгъындан бергенни къызгъаннганла, ала ол алагъа хайырлыды деб умут этмесинле, огъай ол алагъа заранды. Аланы къызгъанчлыкълары къыямат кюн чырмалыб боюнларын бууар. Кёклени, джерни байлыгъы - бары да Аллахныкъыды. Аллах а сизни не этгенигизден толу хапарлыды. 181. "Аллах джарлыды, биз а байбыз", - дегенлени сёзлерин Аллах эшитди. Биз аланы айтханларын да, эркинликсиз файгъамбарланы ёлтюргенлерин да джазыб туруб, алагъа: "Чегигиз джаханимни кюйдюрген азабын, 182. бу сиз кесигиз кесигизге хазырлагъан затыгъызды", - дербиз. Аллах а къулларына не аз да артыкълыкъ этмейди. 183. (Мухаммад), ол: "От ашаб (кюйдюрюб) къойгъан бир къурманлыкъ келтиргинчи дери, файгъамбаргъа ийнанмазгъа деб, Аллах бизге сёз бергенди", - дегенлеге, сен: "Сора керти айта эсегиз, меннге дери да, ол сиз айтхан зат бла, (къурманлыкъларын от ашагъан), ачыкъ белгиле бла, сизге файгъамбарла келген эдиле, аланы нек ёлтюрген эдигиз", - деб сор. (Бурун келген файгъамбарланы кёзюунде, къурманлыкъ къабыл болса белгиси - Аллахдан буйрукъ бла, кюйюб кетиу, болмаса кюймей къалыу. Мухаммаддан душманлары, бурунча, андан ол адетни даулагъандыла). 184. Ала сени бусагъатда ётюрюкчюге чыгъара эселе, сеннге дери, бурун, ачыкъ белгиле бла, сыйлы джазыуланы, джарыкъ берген китабланы келтирген файгъамбарла да чыгъарылгъандыла джалгъаннга. 185. Ёлюмню чайнамазлыкъ джан джокъду. Къыямат кюн а сизни хакъыгъыз толу берилир. Отдан кенг этилиб джаннетге кийирилген а, (къутулуб) насыблы болур. Бу дунияны джашауу, ол а, къуру адамла алданыб тургъан кесек затды. 186. Сиз малыгъыз бла, джаныгъыз бла да сыналыннган заманда, сизге дери китаб берилгенледен да, мушрик къауумдан да кёб инджиу (сёзле) эшитмей къалмазсыз. Сиз сабырлыкъ этсегиз а, Аллахдан да къоркъсагъыз, ол (динде) эм уллу бегимге саналады. 187. (Сен эсге ал), китаб берилген къауумундан Аллах къаты ант алгъанын: "Сиз аны (китабны) джашырмай, адамлагъа толу айтыб баямларгъа", - деб. Ала уа аны арт джанларына атдыла. Дагъыда (аны бла къалмай), аны дунияны аз затына сатдыла (ауушдурдула). Аланы сатыулары къалай аманды! 188. (Мухаммад), ол аманатларын да тындырмагъанлай, (китабларында буйрукъну да этмегенлей) ишлерине да къууаныб, кеслерине махтау излеб тургъанла, ала азабдан къутулурла деб, не аз да эсинге келмесин. Алагъа термилтген азаб хазырды. (Бу аят алимлени, афендилени юсюнденди. Аллахны буйругъун, сыйлы китабын, кеслерине джараулу джарашдырыб, элге да хакъны айтмай, аны ашаугъа буруб, аны бла башларына махтау, сый излеб джюрюген къауумну. Уллу Аллах аланы хакъында бек къаты, къоркъуулу азаб бла сёз береди). 189. Кёклени, джерни эркинлиги да Аллахныкъыды. Аллахны уа хар затха да къудрети джетеди. 190. Ишексиз, кёклени, джерни джаратылыуунда да, кечени, кюндюзню ауушунуб бир - бири ызындан барыб турууунда да, акъыл иелерине ойлашыргъа сейир зат барды, (не азчыкъ да тюрленмей, бир минутха не артха, не алгъа болмай, бир - бирине да урмай, бирча барыб турууларында). 191. ёретин да, олтуруб да, къабыргъаларына джатыб да Аллахны эсгергенлеге. Сора кёклени, джерни джаратылыуларына сагъыш этиб ойлашыб: "Эй, Иебиз! Сен быланы бошнакъгъа джаратмагъанса. Сен хар айыбдан тазаса, бизни от азабдан сакъла. 192. Эй, Иебиз! Сен отха салгъан а, ол Сен сыйсыз этген адамды. Залимлеге уа, бир болушуучу табылмаз. 193. Эй, Иебиз! "Раббигизге ийман келтиригиз", - деб таууш этиб, бизни ийманнга чакъыргъанны эшитдик, ийман да келтирдик. Эй, Иебиз! Сен бизни гюнахларыбызны бир кеч, аман ишлерибизни да бир кетер, бизни ашхыла бла да Сен ёлтюр. 194. Эй, Иебиз! Келечилеринги юсю бла бизге сёз берген затынгы да бер. Къыямат кюн да бизни уялтма. Ишексиз, Сен берген сёзюнгю бузмайса", - деб, тилегендиле. 195. Сора Иелери алагъа: "Мен сизден, эркиши болсун, тиширыу болсун, биринги да этген къуллугъун зыраф этмем, сизни бир къауумунг бир къауумунгдансыз (барынг да бирсиз). Ол джуртларындан да къысталыб, Мени джолумда инджиуле да кёрюб, къазауат да этиб, джолда да ёлтюрюлюб, кёчгюнчю болуб айланнганланы гюнахларын кетерирме. Аллахдан алагъа саугъагъа, тюбю бла суула баргъан джаннетлериме да кийирирме. Аллах джанында уа, алагъа ариу саугъала барды", - деб джууаб берди 196. (Мухаммад), кяфырланы джер юсюнде, къраллада ары - бери айланыулары сени терилтмесин. 197. Ол бу дунияны бир бурху зауукълугъуду - аз харекетиди. Артда аланы орунлары джаханимди. Ол а къалай аман орунду! 198. Иелеринден къоркъуб, сакъ тургъанлагъа уа, джаннетледе ёмюрге анда турурлай, тюбю бла суула баргъан джаннетле хазырды. Ашхылагъа уа, Аллах джанында алагъа хазырланыб тургъан зат, ол хайырлыды. 199. Ишексиз, китаб ахлуладан керти Бир Аллахха да, сизге тюшгеннге да, кеслерине тюшгеннге да ийнаннганла, Аллахдан буюгъа билгенле да, Аллахны аятлары бла аз багъагъа сатыу этмегенле да бардыла. Ма ала - Иелерини аллында, хакълары толу табыллыкъ къауумдула. Ишексиз, Аллах эсеблеуде бек теркди. 200. Эй, муъминле! Динигизде сабырлы, къазауатда чыдамлы, тёзюмлюле болугъуз. Аллахдан къоркъугъуз, сиз насыблы болур эсегиз а.
ызына/суураланы тизими/аллына
