Расширенный поиск
23 Августа  2019 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Келлик заман – къартлыкъ келтирир, кетген заман – джашлыкъ ёлтюрюр.
  • Ач уят къоймаз.
  • Айранны сюйген, ийнек тутар.
  • Сабыр джетер муратха, сабырсыз къалыр уятха.
  • Тёрде – темир таякълы, къаяда – чыпчыкъ аякълы.
  • Эл тойса, тоймагъан, эл къойса, къоймагъан.
  • Чакъырылмай келген къонакъ сыйланмай кетер.
  • Джарлыны тону джаз битер.
  • Рысхы – сют юсюнде кёмюк кибикди.
  • Хатерли къул болур.
  • Аджалсыз ёлюм болмаз.
  • Адебсиз адам – джюгенсиз ат.
  • Керек ташны ауурлугъу джокъ.
  • Къыйынлы джети элге оноу этер.
  • Тойгъандан сора, ашны сёкме.
  • Уллу суу бла уллу ауруудан башынгы сакъла.
  • Къозулугъунда тоймагъан, къойлугъунда тоймаз.
  • Узун джолну барсанг, бюгюн келирсе, къысха джолну барсанг, тамбла келирсе.
  • Къайгъы тюбю – тенгиз.
  • Ариуну – ауруу кёб.
  • Къонакъны къачан кетерин сорма, къачан келлигин сор.
  • Ёлген эшек бёрюден къоркъмайды.
  • Ёгюзню мюйюзюнден тутадыла, адамны сёзюнден тутадыла.
  • Биреуге аманлыкъ этиб, кесинге игилик табмазса.
  • Къонакъ аз олтурур, кёб сынар.
  • Бермеген къол, алмайды.
  • Сёлеш деб шай берген, тохта деб, сом берген.
  • Эки къатын алгъанны къулагъы тынгнгаймаз.
  • Адамны бетине къарама, адетине къара.
  • Аджашханны ызындагъы кёреди, джангылгъанны джанындагъы биледи.
  • Къазанда болса, чолпугъа чыгъар.
  • Тойгъан антын унутур.
  • Чакъырылмагъан къонакъ – орунсуз.
  • Ач – эснер, ат – кишнер.
  • Насыблы элин сюер, насыбсыз кесин сюер.
  • Эр абынмай, эл танымаз.
  • Джогъун бар этген, барын бал этген.
  • Ойнай билмеген, оюн бузар.
  • Къонакъ кёб келюучю юйню, къазаны отдан тюшмез.
  • Таякъ этден ётер, тил сюекден ётер.
  • Эте билген, этген этеди, эте билмеген, юретген этеди!
  • Иги бла джюрюсенг, джетерсе муратынга, аман бла джюрюсенг, къалырса уятха.
  • Олтуруб кёрюнмей эди да, ёрге туруб кёрюне эди.
  • Акъылсызны джууукъгъа алма, акъыллыны кенгнге салма.
  • Кёб ашасанг, татыуу чыкъмаз, кёб сёлешсенг, магъанасы чыкъмаз.
  • Ётюрюк хапар аякъ тюбю бла джюрюйдю.
  • Кёб ант этген, кёб ётюрюк айтыр.
  • Чакъырылмагъан къонакъ тёрге атламаз.
  • Ач да бол, токъ да бол – намысынга бек бол.
  • Тешигини къатында, чычхан да батыр болур.

23.03.2012 14:49:23

АНА ТИЛИМ - БЕШИК ЖЫРЫМ, Ана тилни кюнюне аталгъан эришиу

0
Ана тилни кюню да битеу республикада хар жылда да тюрлю-тюрлю эришиуле, тюбешиуле къурап алай ётедиле. Бу жыл да КъМКъУ-ни "Устазланы квалификацияларын кетюрген институтда" "Бусагъатдагъы малкъар тил бла адабиятны дерси" деген категорияда "Родной язык - душа моя, мой мир" деген эришиуню финалы болгъанды. Эришиуге къатышхан устазла мастер-классла кёргюзтютгендиле, ызы бла эришиуню къурагъанла чакъыргъан къонакъла саугъаларын юлешгендиле, биз да аланы санында эдик.




Классладан тышында дерсле: Узденланы С.А. (РДОУ гимназия интернат №1) - 1-чи жер; Барасбийланы Ж.К. бла Узденова А.А. (с.Быллым) - 2-чи жер; Жаболаны М.А.(МОУ СОШ с.КАРА Су) - 3-чю жер.

Ачыкъ дерсле: Толгъурланы Л.Д. (МОУ СОШ Кара су) - 1-чи жер, Узденланы С.А. (Бахсан) - 2чи жер; Жаболаны М.А. (МОУ СОШ Кара Су) - 3-чю жер.





- О, манга былай татлы некди тилибиз?
Бек алгъа анамдан эшитгеним себепли.
Манга былай нек багъалыды тилибиз?
Анам башха тил билмегени себепли.
Манга былай аламат некди тилибиз?
Ол анамы тили болгъаны себепли.

Къулийланы Къайсын.

Жер башында иги байрамладан бири, халкъла аралы кюн – ана тилни кюню,21-чи февраль, жууукълашып келеди. Быйыл да бу кюннге аталгъан байрамны ОЮН халда бардырлыкъбыз, соруулагъа жууап эте, ойнай-кюле, жыр эришиуле къурай.






Бек башында уа бизни сыйлы жюри бла танышдырайыкъ (онгдан - солгъа):
Филология илмуланы доктору, профессор, малкъар тилни кафедрасыны таматасы - Кетенчиланы Мусса.

Къабарты-Малкъарны бла Къарачай-Черкесс республикаланы сыйлы, Ингушетияны уа халкъ артисти - Мамайланы Фатима.

Малкъар драма театрны артисти - Мызыланы Аубекир.

Къабарты-малкъар къырал университетни Малкъар халкъ маданиятны арасыны башчысы - Тюбейланы Светлана.

Эки къауум: Къабарты-Малкъар къырал университетни, малкъар тил бёлюмюню окъуучулары - "Элия" къауум.




"Ниети тазаны – иши ахшы" деген жорукъгъа кертичилей къалгъан "Эльбрусоидчиле"





Ана тилни кюнюне жоралап - байрам ингир

КъМКъУ-ну Филология институтунда, ана тилни халкъла аралы кюнюне жораланып, байрам болгъанды. Аны кезиуюнде институтну малкъар тилден бёлюмюню студентлерини "Элия" деген, малкъар эм къарачай жаш тёлюге болушлукъ этиу "Эльбрусоид" фондну командалары малкъар тилден билимлерин кёргюзтгендиле. Эришиуге жюрилик филология илмуланы доктору, профессор Кетенчиланы Мусса, малкъар драма театрны актёру Мызыланы Аубекир, КъМР-ни, КъЧР-ни сыйлы артисти Мамайланы Фатима, КъМКъУ-ни Малкъар маданият арасыны башчысы Тюбейланы Светлана этгендиле.

Бек алгъа командаланы башчылары жыйылгъанланы аланы къауумгъа киргенле бла шагъырейлендиргендиле. Аланы, журтубузну ариу жерлерини суратларын да салып, презентация хазырлагъандыла. "Эльбрусоидчиле" уа дагъыда аланы фондлары не бла кюрешгенини юсюнден да билдиргендиле.

Жарсыугъа, кёп ахшы адет-тёрелерибиз унутула барадыла. Ол санда, бешик жырла да. Аланы асламысы жаланда къарт аммаланы эслеринде къалгъандыла. Болсада командаланы келечилери, аллай жырланы ариу айтып, жыйылгъанланы къууандыргъандыла. Ала нарт сёзлени билиуде эришгендиле. Алада жетишмеген сёзню къошуп, магъанасын ангылатыргъа керек эди. Бир кесек къыйналгъан эселе да, эки къауум да конкурсну ётгендиле. "Эльбрусоид" командадан Этезланы Мадина уа аланы къауумдан хар адамны оюмун айтханды.Байрамны кезиуюнде Филология институтну ючюнчю курсуну студенти Беппайланы Лейляны чам жырын жыйылгъанла бек жаратханларын къызыу къарсла бла билдиргендиле. Къулийланы Къайсынны "Ана тилим" деген назмусун кеси окъугъан видеороликге да ала сюйюп къарагъандыла. Ахырында жюрини келечилери, быллай мероприятияланы магъаналары уллу болгъанын чертип, аны къурагъанлагъа ыразылыкъларын билдиргендиле. "Эльбрусоид" фонд а командалагъа саугъала бергенди.

КУЛЬЧАЛАНЫ Зульфия.

http://www.smikbr.ru/2012/zaman/02/23.pdf

"Заман" 2012 жыл 23-чю февраль, орта кюн. № 32 (18953)

Комментариев нет

Популярные Блоги

Облако тегов

Сейчас обсуждают